ඔබ ඉපදුණේ ශ්‍රී ලංකාවේ. ඒ නිසා ඔබ ශ්‍රී ලාංකිකයෙක්. ඔබට ඇමරිකාවට යන්න ඕන නම් වීසා ගන්න ඕන. ඔබට කැමති රටක ගිහින් ජීවත් වෙන්න බැහැ. ඇයි? මොකද අපි තාම ඉන්නේ මීට අවුරුදු සිය ගණනකට කලින් යුද්ධ කරලා ඉරි ගහපු “දේශසීමා” (Borders) ඇතුළේ හිර වෙලා.

නමුත් අනාගතයේදී “රටක්” කියන්නේ භූමියක් (Land) නෙවෙයි; එය ජාලයක් (Network). ඔබට පුළුවන් Facebook ගිණුමක් හදනවා වගේ පහසුවෙන්, අලුත් රටක පුරවැසියෙක් වෙන්න. මෙය විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක් නොවේ. මෙය Balaji Srinivasan වැනි සිලිකන් නිම්නයේ දාර්ශනිකයන් ඉදිරිපත් කරන “The Network State” සංකල්පයයි.

1. මොකක්ද මේ ජාල රාජ්‍යයක්? (Cloud First, Land Last)

සාම්ප්‍රදායික රටක් හැදෙන්නේ මෙහෙමයි: ඉස්සෙල්ලම ඉඩමක් අල්ලගන්නවා, ඊට පස්සේ මිනිස්සු පදිංචි වෙනවා. නමුත් ජාල රාජ්‍යයක් හැදෙන්නේ අනිත් පැත්තට.

1. මුලින්ම අන්තර්ජාලය හරහා මිනිසුන් එකතු වෙනවා. (එකම අරමුණක්, එකම සදාචාරයක් ඇති පිරිසක්).
2. ඔවුන් තමන්ගේම ආර්ථිකයක් හදාගන්නවා (Cryptocurrency).
3. පිරිස ලොකු වුණාම, ඔවුන් ලෝකයේ විවිධ තැන්වලින් ඉඩම් කැබලි සල්ලිවලට ගන්නවා.
4. අවසානයේ ඔවුන් එක්සත් ජාතීන්ගේ (UN) පිළිගැනීම ඉල්ලා සිටිනවා.

සරලවම කිව්වොත්, මෙය “Facebook Group” එකක් “රටක්” බවට පත් වීමකි.

2. ඡන්දය වෙනුවට “Exit” (Voting vs. Leaving)

අද තියෙන රටවල ප්‍රශ්නයක් ආවම අපිට කරන්න පුළුවන් එකම දේ “ඡන්දය” දෙන එක විතරයි. එතකොටත් අපිට ඕන දේ වෙන්නේ නෑ. නමුත් Network State එකකදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වැඩ කරන්නේ වෙනස් විදිහකට.

ඔබ Netflix එකට අකමැති නම් මොකද කරන්නේ? Subscription එක Cancel කරලා Amazon Prime ගන්නවා. ජාල රාජ්‍යයකදීත් එහෙමයි. ඔබ එම රජයේ නීතිවලට අකමැති නම්, ඔබට පුළුවන් ක්ෂණිකව ඒ රටින් අයින් වෙලා (Log out), වෙනත් ඩිජිටල් රටකට එකතු වෙන්න. රජයන්ට සිදුවෙනවා තමන්ගේ පුරවැසියන්ව සතුටින් තියන්න, නැත්නම් ඔවුන් “Unsubscribe” වෙන නිසා.

3. බ්ලොක්චේන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව

මේ රටවල නීති පොත් නෑ. තියෙන්නේ Smart Contracts.

• බදු ගෙවීම් (Taxes), ඡන්දය දීම් සියල්ල Blockchain තාක්ෂණය හරහා ස්වයංක්‍රීයව සිදුවේ.
• දූෂණය කරන්න බැහැ, මොකද සෑම ගනුදෙනුවක්ම Public Ledger එකේ සටහන් වෙනවා.
• මුදල් අච්චු ගහන්න බැහැ, මොකද පාවිච්චි කරන්නේ Bitcoin හෝ වෙනත් ස්ථාවර Crypto මුදල්.

4. භෞතික ලෝකයේ තානාපති කාර්යාල

මේක හුදෙක් ඉන්ටර්නෙට් එකේ තියෙන දෙයක් විතරක් නෙවෙයි. Network State එකක් දියුණු වුණාම, ඔවුන් ලෝකේ වටේම ගොඩනැගිලි, මහල් නිවාස සංකීර්ණ මිලදී ගන්නවා. ඔබ ඒ ජාල රාජ්‍යයේ සාමාජිකයෙක් නම්, ඔබට පුළුවන් ලංකාවේ ඉඳන් වැඩ කරලා, නිවාඩුවට ඒ ජාලයටම අයිති බාලි (Bali) වල හෝ පෘතුගාලයේ තියෙන “තානාපති ගම්මානයකට” ගිහින් ජීවත් වෙන්න. ඔබේ රට තියෙන්නේ එක තැනක නෙවෙයි; එය ලෝකය පුරා විසිරී ඇත (Decentralized Country).

නිගමනය: The Final Human Update

අවුරුදු දහස් ගණනක් අපි මිනිසුන්ව බෙදුවේ “උපන් ස්ථානය” (Place of Birth) අනුවයි. නමුත් අනාගතයේ අපි මිනිසුන්ව බෙදන්නේ “කැමැත්ත” (Choice) අනුවයි.

ඔබට තවදුරටත් ලංකාවේ හෝ ඇමරිකාවේ පුරවැසියෙක් වීමට අවශ්‍ය නැත. ඔබට පුළුවන් “Amazon දේශයේ” හෝ “Google රාජ්‍යයේ” පුරවැසියෙක් වෙන්න. අනාගත පාස්පෝට් එක යනු පොතක් නොවේ; එය App එකකි.