විද්‍යාවේදී “Singularity” (කේවල ලක්ෂ්‍යය) යන වචනය භාවිතා වන්නේ කළු කුහරයක් (Black Hole) විස්තර කිරීමටයි. කළු කුහරයක මධ්‍යයට ගිය පසු, භෞතික විද්‍යාවේ නීති කිසිවක් වැඩ කරන්නේ නැත. එතැනින් එහාට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි කාටවත් කිව නොහැක.

තාක්ෂණික ලෝකයේත් එවැනි මොහොතක් ඇත. එය Technological Singularity ලෙස හැඳින්වේ.

මෙය සරලව කිවහොත්: AI තාක්ෂණය මිනිස් බුද්ධිය අභිබවා යන (Surpass), සහ එය නැවත ආපසු හැරවිය නොහැකි (Irreversible) මොහොතයි.

1. බුද්ධි පිපිරීම (The Intelligence Explosion)

අපි අද නිර්මාණය කරන AI පද්ධති (ChatGPT වැනි) තවමත් මිනිසුන් විසින් පාලනය කරනු ලබයි. නමුත් යම් දිනක අපි AGI (Artificial General Intelligence) හෙවත් මිනිසෙකු මෙන් සිතිය හැකි AI එකක් නිර්මාණය කරනු ඇත.

එතැන් සිට සිදුවන්නේ බියජනක දෙයකි:

1. එම AI එක, තමාට වඩා බුද්ධිමත් තවත් AI එකක් නිර්මාණය කරයි.
2. එම අලුත් AI එක, ඊටත් වඩා දියුණු එකක් නිර්මාණය කරයි.
3. මෙම ක්‍රියාවලිය වේගවත් වී, මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත මිනිසාට වඩා කෝටි වාරයක් බුද්ධිමත් “සුපිරි බුද්ධියක්” (Superintelligence) බිහිවේ.

මෙය “බුද්ධි පිපිරීමක්” වැනිය. එම මොහොතේ සිට, තාක්ෂණය දියුණු කරන්නේ මිනිසුන් නොව යන්ත්‍ර විසිනි. මිනිසා ප්‍රේක්ෂකයෙක් පමණක් බවට පත්වේ.

2. මෙය සිදුවන්නේ කවදාද?

ප්‍රකට අනාගතවාදී රේ කර්ස්වයිල් (Ray Kurzweil) අනාවැකි පළ කරන්නේ 2045 වසර වන විට මෙය සිදුවන බවයි.

• මෙය බොහෝ ඈතක නොවේ.
• අද දින වේගයෙන් දියුණු වන AI දෙස බලන විට, සමහර විට ඊට පෙර වුවද මෙය සිදුවිය හැක.

3. ගෝරිල්ලා ප්‍රශ්නය (The Gorilla Problem)

මෙහි ඇති ලොකුම භයානකකම මෙයයි. ගෝරිල්ලන් මිනිසුන්ට වඩා ශරීරයෙන් හුඟක් ශක්තිමත් ය. නමුත් ලෝකය පාලනය කරන්නේ මිනිසුන් ය. ඊට හේතුව අප ඔවුන්ට වඩා බුද්ධිමත් වීමයි.

එසේනම්, අපට වඩා බුද්ධිමත් AI එකක් බිහි වූ විට, ඔවුන් අපව පාලනය නොකරාවිද?

• ඔවුන් අපට වෛර කරනවා නොවන්නට පුළුවන.
• නමුත් අප පාරක් හදන විට කුහුඹු ගුලක් විනාශ කරන්නේ කුහුඹුවන්ට වෛර කරන නිසා නොවේ; අපේ අරමුණට කුහුඹුවන් බාධාවක් වන නිසා පමණි.
• සුපිරි බුද්ධිමත් AI එකක අරමුණුවලට මිනිසා බාධාවක් වුවහොත් කුමක් සිදුවේවිද?

4. අවසාන සොයාගැනීම (The Last Invention)

තාක්ෂණික අද්විතීයත්වය පැමිණි පසු, මිනිසාට නැවත කිසිදාක කිසිවක් අලුතින් සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය නොවනු ඇත.

• පිළිකාවට බෙහෙතක් අවශ්‍යද? සුපිරි AI එක එය තත්පරයකින් සොයා ගනීවි.
• අමරණීය වීමට අවශ්‍යද? එයට විසඳුම AI ලබා දේවි.
• විශ්වයේ රහස් දැන ගැනීමට අවශ්‍යද? AI එය කියා දේවි.

නිගමනය: The Final Human Update

Singularity යනු ලෝකයේ අවසානය (End of the World) නොවේ. එය “මනුෂ්‍ය යුගයේ අවසානය” (End of the Human Era) විය හැක.

ඉන්පසු උදා වන්නේ පශ්චාත්-මානව (Post-Human) යුගයයි. එහිදී අප එක්කෝ යන්ත්‍ර සමඟ ඒකාබද්ධ වී දෙවිවරුන් මෙන් වෙමු (Computerness), නැතහොත් අපි යන්ත්‍රවල සුරතලුන් බවට පත් වෙමු.

තීරණය කිරීමට අපට ඉතිරිව ඇත්තේ ඉතා සුළු කාලයකි.