ඉතිහාසය පුරාම දුප්පත් මිනිසාගේ ලොකුම ප්‍රශ්නය වුණේ “සූරාකෑම” (Exploitation). රජවරු, රදලයන් සහ හාම්පුතුන් මිනිසුන්ව වහලුන් මෙන් වැඩ ගත්තා. පඩි ගෙව්වේ අඩුවෙන්. අපි හැමදාම අරගල කළේ ඒ සූරාකෑමට එරෙහිවයි.

නමුත් 21 වන සියවසේදී කතාව වෙනස් වේ. කෘතිම බුද්ධිය (AI) සහ රොබෝ තාක්ෂණය නිසා අනාගතයේදී අපට මුහුණ දීමට සිදුවන ලොකුම අනතුර “සූරාකෑම” නොවේ. එය “වැඩකට නැති වීම” (Irrelevance) යි.

අපි සාදරයෙන් පිළිගනිමු “නිෂ්ඵල පන්තිය” (The Useless Class).

1. සේවකයාගේ සිට “වැඩකට නැති පුද්ගලයා” දක්වා

කාර්මික විප්ලවයේදී මිනිසුන්ව හැඳින්වූයේ “කම්කරු පන්තිය” (Working Class) ලෙසයි. ඔවුන්ට වටිනාකමක් තිබුණා. මොකද මැෂින් දුවවන්න මිනිස්සු ඕන වුණා. නමුත් AI විප්ලවයේදී මැෂින් දුවවන්න මිනිස්සු ඕන නෑ. මැෂින් වලට පුළුවන් මැෂින්වම පාලනය කරගන්න.

Yuval Noah Harari පවසන පරිදි:

“සූරාකෑමට ලක්වීමට වඩා නරක එකම දෙයක් ඇත. ඒ තමයි වැඩකට නැති පුද්ගලයෙකු බවට පත්වීම.”

අනාගත හාම්පුතාට (Tech Giant) ඔබව සූරාකන්නවත් අවශ්‍ය නැත. මොකද ඔබ කරන දේ ඊට වඩා ලාභෙට, වේගයෙන්, නිවාඩු නැතුව කරන්න ඇල්ගොරිතමයකට පුළුවන් නිසා.

2. මොන රස්සාද ඉතුරු වෙන්නේ? (The Great Displacement)

අපි හිතුවා රොබෝලා ඇවිත් කුණු අදින, බර උස්සන රස්සා (Blue Collar) විතරක් ගනීවි කියලා. නමුත් වුණේ අනිත් පැත්ත. AI මුලින්ම ආවේ කලාවට, නිර්මාණකරණයට සහ ලිවීමට (White Collar).

• රියදුරන්? (Self-driving cars එනවා).
• දොස්තරලා? (AI වලට වඩා හොඳට රෝග විනිශ්චය කරන්න පුළුවන්).
• වෙබ් ඩිසයිනර්ලා? (ඔබට කෝඩ් කරන්න ඕන නෑ, AI එකට කියන්න විතරයි තියෙන්නේ).

මේ රැකියා අහිමි වන මිනිසුන්ට කරන්න අලුත් රැකියාවක් ඉතුරු වේවිද? නැත්නම් ඔවුන් ආර්ථික වශයෙන් කිසිම වටිනාකමක් නැති පිරිසක් බවට පත් වේවිද?

3. දේශපාලන බලය අහිමි වීම

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රැඳී තිබෙන්නේ එක් විශ්වාසයක් මතයි: “රජයට මහජනතාව අවශ්‍යයි”. රජයට බදු මුදල් ගන්න නම් මිනිසුන් රස්සා කරන්න ඕන. යුද්ධ කරන්න නම් මිනිසුන් හමුදාවට බැඳෙන්න ඕන. ඒ නිසා රජය මිනිසුන්ට සලකනවා, පාසල් දෙනවා, බෙහෙත් දෙනවා.

නමුත් රොබෝවරු වැඩ කරන, රොබෝවරු යුද්ධ කරන අනාගතයක, රජයට සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගෙන් ඇති වැඩේ මොකක්ද? ඔබ ආර්ථිකයට දායක නොවන (Unproductive) පිරිසක් නම්, රජය ඔබ ගැන බලයිද? සම්පූර්ණ බලය සහ ධනය හිමිවන්නේ AI සහ ඇල්ගොරිතම අයිති කුඩා පිරිසකට (Tech Elite) පමණි.

4. විසඳුම: වීඩියෝ ගේම් සහ සහනාධාර? (Bread and Circuses)

මේ නිෂ්ඵල පන්තිය පාලනය කරන්නේ කෙසේද? ලෝක නායකයන් දැන් කතා කරන්නේ “විශ්වීය මූලික ආදායම” (Universal Basic Income – UBI) ගැනයි. එනම්, රස්සාවක් නොකළාට කමක් නෑ, රජයෙන් හැම මාසෙම ඔබට ජීවත් වෙන්න සල්ලි දෙනවා.

එවිට මිනිසුන් කරන්නේ කුමක්ද? ඔවුන් දවස පුරා 3D Virtual Reality (Metaverse) ලෝකවල ජීවත් වෙමින්, වීඩියෝ ගේම් ගහමින් කාලය ගත කරනු ඇත. සැබෑ ලෝකයේ ඔවුන්ට වටිනාකමක් නැත. නමුත් පරිගණක ක්‍රීඩාවක් තුළ ඔවුන්ට “වීරයන්” විය හැක. මෙය නූතන යුගයේ “මත්වීමයි”. නිගමනය: The Final Human Update

මිනිසෙක්ව මානසිකව වට්ටන්න පුළුවන් ලොකුම දේ තමයි “මට සමාජයේ තැනක් නෑ, මගෙන් වැඩක් නෑ” (Purposelessness) යන හැඟීම ඇතිවීමයි. අනාගතයේ බිහිවන “නිෂ්ඵල පන්තිය” මුහුණ දෙන ලොකුම අර්බුදය බඩගින්න නොවේ; එය හිස්බව (Emptiness) යි.

ඔබ තාමත් ඉගෙන ගන්නේ අතීතයට අයිති රැකියාවක් සඳහා නම්, පරිස්සම් වන්න. ඔබේ තරඟය මිනිසෙක් එක්ක නෙවෙයි; කවදාවත් නින්ද නොයන, පඩි ඉල්ලන්නේ නැති ඇල්ගොරිතමයක් සමඟයි.