අද අප භාවිතා කරන ලොව වේගවත්ම සුපිරි පරිගණකයකට වසර දහස් ගණනක් ගතවන සංකීර්ණ ගණිත ගැටලුවක්, තත්පර කිහිපයකින් විසඳීමට හැකි තාක්ෂණයක් ගැන ඔබ දන්නවාද? ඒ ක්වොන්ටම් පරිගණකකරණයයි.

මොකක්ද මේ ක්වොන්ටම් විප්ලවය?

සාමාන්‍ය පරිගණක ක්‍රියා කරන්නේ ‘Bits’ (0 සහ 1) ඇසුරෙනි. නමුත් ක්වොන්ටම් පරිගණක ක්‍රියා කරන්නේ ‘Qubits’ ඇසුරෙනි. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ එකම අවස්ථාවක 0 සහ 1 යන අවස්ථා දෙකෙහිම පැවතීමට ක්වොන්ටම් අංශුවලට ඇති හැකියාවයි (Superposition). මෙහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ පරිගණකයක වේගය සහ මතකය සිතාගත නොහැකි ලෙස ඉහළ යාමයි.

---

ක්වොන්ටම් තාක්ෂණය ලෝකය වෙනස් කරන්නේ කොහොමද?

1. නව ඖෂධ සොයා ගැනීම (Medicine): පිළිකා වැනි රෝග සඳහා නව ඖෂධ සහ එන්නත් නිර්මාණය කිරීමේදී අණුක ව්‍යුහයන් ඉතා වේගයෙන් විශ්ලේෂණය කිරීමට මෙයට හැකිය.
2. සයිබර් ආරක්ෂාව (Cybersecurity): දැනට පවතින ඕනෑම මුරපදයක් (Password) තත්පරයකින් බිඳ දැමීමට ක්වොන්ටම් පරිගණකයට හැකියාව ඇත. එබැවින් අනාගතයේදී “Quantum-safe” ආරක්ෂක පද්ධති අවශ්‍ය වනු ඇත.
3. කාලගුණ අනාවැකි: ඉතා සංකීර්ණ දත්ත විශ්ලේෂණය කර, සුළි සුළං හෝ ස්වභාවික විපත් ගැන ඉතා නිවැරදිව කල්තියා අනාවැකි කීමට මෙයට හැකිය.

---

ශ්‍රී ලංකාවට ඇති බලපෑම

ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටකට ක්වොන්ටම් පරිගණකයක් තැනීම දැනට අපහසු වුවද, “Quantum Cloud Computing” හරහා විදේශ රටවල ඇති ක්වොන්ටම් පරිගණක අපේ ඉංජිනේරුවන්ට භාවිතා කළ හැකිය. ලංකාවේ සිටින දක්ෂ ගණිතඥයන්ට සහ මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන්ට ක්වොන්ටම් ඇල්ගොරිතම (Quantum Algorithms) නිර්මාණය කිරීම හරහා ලෝකයට විශාල දායකත්වයක් ලබා දිය හැකිය.

අවසාන සටහන

පරිගණක තාක්ෂණයේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂය වන්නේ ක්වොන්ටම් යුගයයි. මෙය හුදෙක් වේගය වැඩි වීමක් නොව, පරිගණක ක්‍රියා කරන ආකාරය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වීමකි. අනාගතයේදී “Quantum Programmer” කෙනෙකු වීම ඔබේ සිහිනය කර නොගන්නේ ඇයි?