හැඳින්වීම ඔබ දැක තිබෙනවාද කුඩා දරුවෙකු රූපවාහිනී තිරයක් (TV Screen) දුටු විට එය “Touch” කිරීමට උත්සාහ කරන ආකාරය? ඔවුන් සිතන්නේ ලෝකයේ ඇති ඕනෑම තිරයක් ස්මාර්ට් දුරකථනයක් මෙන් ක්‍රියා කරන බවයි. මේ තමයි “ජෙනරේෂන් ඇල්ෆා” (Generation Alpha). 2010 වසරෙන් පසුව උපත ලැබූ, Millennial දෙමාපියන්ගේ දරුවන් වන මොවුන්, ඉතිහාසයේ තාක්ෂණිකව දියුණුම පරම්පරාවයි.

1. වීදුරු පරම්පරාව (The Glass Generation) ඇල්ෆා පරම්පරාව හඳුන්වන්නේ “Glass Generation” ලෙසයි. මන්ද ඔවුන්ගේ ලෝකය මුණගැසෙන්නේ වීදුරු තිරයක් (Glass Screen) හරහා බැවිනි. ඔවුන්ට ස්මාර්ට් ෆෝන් එකක් හෝ ටැබ්ලට් එකක් යනු අමුතු මෙවලමක් නොව, ඔවුන්ගේ අතේම කොටසකි. ඔවුන් කතා කිරීමට ඉගෙන ගැනීමටත් පෙර “Swipe” කිරීමට ඉගෙන ගනී. තාක්ෂණය ඔවුන්ට මැජික් එකක් නොව සාමාන්‍ය දෙයකි (Normality).

2. අධ්‍යාපනය: ගුරුවරයා වෙනුවට AI මෙම දරුවන්ගේ ඉගෙනීමේ ක්‍රමය (Learning Style) සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්ය. ඔවුන් කියවීමට වඩා කැමති නැරඹීමටයි (Visual Learners).

• ඔවුන් ප්‍රශ්නයක් ආ විට ගුරුවරයාගෙන් අසනවාට වඩා YouTube හෝ ChatGPT වෙතින් ඇසීමට පුරුදු වී සිටී.
• ඔවුන්ගේ පන්ති කාමරය භෞතික තැනකට සීමා වී නැත. ලෝකයේ ඕනෑම තැනක සිටින මිතුරන් සමඟ වීඩියෝ ක්‍රීඩා (Roblox, Minecraft) හරහා සම්බන්ධ වෙමින් ඔවුහු අලුත් දේ ඉගෙන ගනිති.

3. ඩිජිටල් පා සටහන් (Digital Footprint) මොවුන්ගේ විශේෂත්වය වන්නේ, ඔවුන් ඉපදීමටත් පෙර සිටම අන්තර්ජාලයේ ජීවත් වීමයි. දෙමාපියන් විසින් පළ කරන Scan ඡායාරූප වල සිට, උපන් දිනය දක්වා සියල්ල සමාජ මාධ්‍යවල ඇත (Sharenting). වයස අවුරුදු 10ක් වන විට ඔවුන් ගැන විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් (Big Data) අන්තර්ජාලයේ ගොඩනැගී හමාරය. පෞද්ගලිකත්වය (Privacy) යනු මොවුන්ට අනාගතයේදී විශාල ගැටළුවක් විය හැක.

4. ඉක්මන් වෙනස්වීම් සහ අවධානය ටික්ටොක් (TikTok) වැනි කෙටි වීඩියෝ කලාව නිසා ඇල්ෆා පරම්පරාවේ අවධානය රඳවා ගැනීමේ කාලය (Attention Span) ඉතා කෙටිය. ඔවුන්ට දීර්ඝ දේශන හෝ දිගු පොත් එතරම් නොගැලපේ. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ තත්පර ගණනකින් පණිවිඩය ලබා ගැනීමටයි. මෙය අනාගත අධ්‍යාපන ක්‍රමයට ලොකු අභියෝගයක් වනු ඇත.

5. ලෝකය බේරා ගන්නා නායකයින් කෙසේ වෙතත්, මොවුන් ඉතා නිර්මාණශීලී සහ බුද්ධිමත් පිරිසකි. පරිසර දූෂණය, දේශගුණික විපර්යාස ගැන මොවුන් කුඩා කල සිටම සංවේදීය. තාක්ෂණය හොඳින් දන්නා නිසා, ලෝකයේ ඇති දැවෙන ප්‍රශ්න වලට තාක්ෂණික විසඳුම් සොයන්නේ මේ ඇල්ෆා දරුවන්ය.

නිගමනය ජෙනරේෂන් ඇල්ෆා යනු අනාගතයේ නියමුවන්ය. ඔවුන් අපට පෙනෙන්නේ “ෆෝන් වලට ඇබ්බැහි වූවන්” ලෙස වුවත්, ඇත්තටම ඔවුන් සූදානම් වන්නේ ඩිජිටල් අනාගතයක් (Digital Future) භාර ගැනීමටයි. අප කළ යුත්තේ ඔවුන්ව විවේචනය කිරීම නොව, තාක්ෂණය සමඟ ජීවත් වන අතරතුර මනුෂ්‍යත්වය රැකගන්නා හැටි (Digital Wellbeing) ඔවුන්ට කියා දීමයි.