මිනිස් ඉතිහාසය පුරාම අපට තිබූ ලොකුම බිය “මරණය”යි. ආගම් මගින් මරණින් මතු ජීවිතයක් (Afterlife) ගැන පොරොන්දු විය. විද්‍යාව මගින් ආයු කාලය දිගු කිරීමට උත්සාහ කළේය.

නමුත් අද, සිලිකන් වැලි මිටියාවතේ (Silicon Valley) සිටින තාක්ෂණික දාර්ශනිකයන් පවසන්නේ මරණය යනු “වැළැක්විය නොහැකි ඉරණමක්” නොව, “විසඳිය හැකි තාක්ෂණික ගැටලුවක්” බවයි.

ඔවුන්ගේ විසඳුම? Digital Immortality හෙවත් ඩිජිටල් අමරණීයත්වයයි.

1. ශරීරය (Hardware) සහ මනස (Software) වෙන් කිරීම

පරිගණකයක දෘඩාංග (Hardware) කැඩී ගිය විට, අපි එහි ඇති මෘදුකාංග (Software) සහ දත්ත අලුත් පරිගණකයකට මාරු කරමු. මිනිසාටත් මෙය කළ නොහැකි ඇයි?

• විද්‍යාඥයින් දකින ආකාරයට අපගේ “මනස” හෝ “ආත්මය” යනු මොළයේ නියුරෝන බිලියන ගණනක් අතර සිදුවන විද්‍යුත් රසායනික ක්‍රියාවලියකි (Data).
• මෙම දත්ත ටික පරිගණකයකට පිටපත් (Copy) කරගත හැකි නම්, අපගේ ශරීරය මිය ගියත්, අපගේ මනස පරිගණකයක් තුළ (Server) සදාකාලිකව ජීවත් කරවිය හැක. මෙය Mind Uploading ලෙස හැඳින්වේ.

2. මමද? නැත්නම් මගේ පිටපතක්ද? (The “Copy” Paradox)

මෙය විශාල දාර්ශනික ගැටලුවකි. ඔබ ඔබේ මනස පරිගණකයකට Upload කළ පසු, පරිගණකයේ සිටින්නේ “සැබෑ ඔබ” ද? නැත්නම් “ඔබේ මතකයන් ඇති වෙනත් අයෙක්” (A Copy) ද?

• ඔහු සිතන්නේ ඔබ මෙන්මය. කතා කරන්නේ ඔබ මෙන්මය. ඔහුට ඔබේ මතකයන් ඇත.
• නමුත් සැබෑ “ඔබ” මිය ගොස් ඇත. ඉතිරිව ඇත්තේ ඔබේ ඩිජිටල් අවතාරයයි. (Black Mirror වැනි කතා මාලාවල මෙය මැනවින් පෙන්වා දෙයි).

3. මියගිය නෑදෑයන් සමඟ කතා කිරීම (Grief Tech)

ඩිජිටල් අමරණීයත්වය අනාගතයේ සිදුවන දෙයක් පමණක් නොවේ; එය දැනටමත් ආරම්භ වී ඇත.

• දැන් පවතින AI තාක්ෂණය (Generative AI) භාවිතා කර, මියගිය කෙනෙකුගේ හඬ පට, වීඩියෝ සහ Chat History ලබා දී, ඔහු මෙන් කතා කරන Chatbot කෙනෙකු නිර්මාණය කළ හැක.
• අනාගතයේදී අපට අපගේ මියගිය දෙමාපියන්ගේ ඩිජිටල් අනුරුවක් සමඟ VR ලෝකය තුළ කතා බහ කිරීමට හැකි වනු ඇත. ඔවුන් මිය ගොස් ඇති බව අපට අමතක වනු ඇත.

4. 2045 ව්‍යාපෘතිය (Avatar Project)

රුසියානු කෝටිපතියෙකු වන දිමිත්‍රි ඉට්ස්කොව්ගේ “2045 Initiative” හි අරමුණ වන්නේ, 2045 වන විට මිනිස් මොළය රොබෝ ශරීරයකට බද්ධ කර මිනිසා අමරණීය කිරීමයි.

• එවිට ඔබට රෝග වැළඳෙන්නේ නැත. හුස්ම ගැනීමට අවශ්‍ය නැත.
• ඔබට අවශ්‍ය වූ විට ඔබේ “ශරීරය” (Body) මාරු කළ හැක. හරියට අපි අලුත් කමිසයක් අඳිනවා වැනිය.

නිගමනය: The Final Human Update

“The Final Human Update” යනු මිනිසා ජීව විද්‍යාත්මක සීමාවන්ගෙන් (Biological Constraints) මිදී ඩිජිටල් ජීවියෙකු බවට පත්වීමයි.

එවිට මරණය යනු Delete කිරීමක් නොව, හුදෙක් Log out වීමක් පමණක් වනු ඇත. ප්‍රශ්නය වන්නේ, එවැනි ලෝකයක ජීවත් වීමට ඔබ කැමතිද යන්නයි.