ලෝකය වෙනස් වෙමින් පවතී. එය හුදෙක් සෙමින් සිදුවන වෙනසක් නොව, “සුනාමියක්” වැනි වේගවත් තාක්ෂණික පෙරළියකි. කෘතීම බුද්ධිය (AI) දැන් අපගේ දොරකඩටම පැමිණ ඇත. නමුත් වැදගත්ම ප්‍රශ්නය වන්නේ, මේ අලුත් තාක්ෂණය භාර ගැනීමට සහ එය සමඟ ජීවත් වීමට අපේ මනස, අපේ අධ්‍යාපනය සහ අපේ සමාජය සූදානම්ද යන්නයි.

තාක්ෂණය දියුණුයි – නමුත් අපේ මනස? අපි සැවොම අලුත් ස්මාර්ට් ෆෝන් එකක් හෝ අලුත් ඇප් එකක් භාවිතා කිරීමට කැමතිය. නමුත් AI යනු ඊට වඩා එහා ගිය දෙයකි. එය අප සිතන ආකාරය අභියෝගයට ලක් කරයි. බොහෝ දෙනෙක් AI දෙස බලන්නේ බියෙනි. “මගේ රස්සාව නැති වෙයිද?” යන්න බොහෝ දෙනෙකුගේ සිතේ ඇති ප්‍රධාන ගැටළුවයි. අපි තාක්ෂණිකව සූදානම් වුවත්, මානසිකව (Psychologically) මෙම වෙනස භාර ගැනීමට තවමත් පසුබට වෙමු. සැබෑ සූදානම ඇරඹෙන්නේ “බිය” වෙනුවට “කුතුහලය” ආදේශ කරගත් තැනය.

අධ්‍යාපනයේ ඇති හිඩැස අපේ පාසල් සහ විශ්වවිද්‍යාල තවමත් උගන්වන්නේ කාර්මික යුගයට (Industrial Age) ගැලපෙන පාඩම් මාලාවන්ය. මතක තබා ගැනීම සහ ඒකාකාරී වැඩ කිරීම අනාගතයේදී AI මගින් සිදු කරනු ඇත. එසේනම් අපේ දරුවන් සූදානම්ද? හෙට ලෝකයට අවශ්‍ය වන්නේ නිර්මාණශීලීත්වය (Creativity), විවේචනාත්මක චින්තනය (Critical Thinking) සහ සහනුභූතිය (Empathy) වැනි මිනිසුන්ට පමණක් කළ හැකි දේවල්ය. අධ්‍යාපන ක්‍රමය යාවත්කාලීන නොකර අපට AI යුගයට සූදානම් යැයි කිව නොහැක.

ශ්‍රී ලංකාව සහ AI අභියෝගය ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක් ලෙස අපට යටිතල පහසුකම්වල අඩුපාඩු තිබිය හැක. නමුත් AI යුගයේ විශේෂත්වය වන්නේ අන්තර්ජාල පහසුකම ඇති ඕනෑම අයෙකුට ලෝකය ජය ගැනීමට ඇති හැකියාවයි. අපේ රටේ තරුණ පරම්පරාව තාක්ෂණයට දක්ෂය. අවශ්‍ය වන්නේ ඔවුන්ව නිවැරදි මාවතට යොමු කිරීමයි. අපි පාරිභෝගිකයින් (Consumers) ලෙස පමණක් නොව නිර්මාණකරුවන් (Creators) ලෙස AI භාවිතා කිරීමට පටන් ගත යුතුය.

සූදානම් වීම යනු කුමක්ද? AI යුගයට සූදානම් වීම යනු රොබෝවරුන් සමඟ තරඟ කිරීම නොවේ. එයින් අදහස් වන්නේ:

1. නොනවත්වා ඉගෙනීම (Continuous Learning): උපාධියකින් අධ්‍යාපනය අවසන් යැයි සිතන කාලය අවසන්ය.
2. අනුවර්තනය වීම (Adaptability): අලුත් දේ ඉගෙන ගැනීමට සහ වෙනස් වීමට ඇති හැකියාව වර්ධනය කර ගැනීම.
3. තාක්ෂණය මෙවලමක් ලෙස දැකීම: AI යනු ස්වාමියා නොව අපගේ සහායකයා බව වටහා ගැනීම.

නිගමනය පැමිණෙන AI යුගය නවතා දැමිය නොහැක. රළ පහරක් එන විට එයට බියෙන් දිව යාම නොව, පීහිනීමට ඉගෙන ගැනීම නුවණට හුරුය. අප තවමත් පූර්ණ ලෙස සූදානම් නැතිවා විය හැක. නමුත් අද පටන් අපේ සිතුවිලි රටාව (Mindset) වෙනස් කරගතහොත්, හෙට දවස අපට ජය ගත හැකිය.