යුවාල් නෝවා හරාරි අනාගතය දෙස බලන්නේ “ඉතිහාසඥයෙක්” ලෙස පිටත සිටයි. නමුත් මුස්තාෆා සුලෙයිමාන් අනාගතය දෙස බලන්නේ එය “නිර්මාණය කරන ඉංජිනේරුවෙක්” ලෙස ඇතුළත සිටයි.

ලෝකයේ බලවත්ම AI සමාගමක් වන Google DeepMind හි සම නිර්මාතෘවරයා වන ඔහු, අද අපට අනතුරු අඟවන්නේ ඔහුම හදපු තාක්ෂණය ගැනය. ඔහුගේ අලුත්ම පොත වන “The Coming Wave” (එන රැල්ල) හරහා ඔහු කියන්නේ හුදෙක් AI ගැන පමණක් නොවේ. ඊට වඩා බිහිසුණු එකතුවක් ගැනය.

1. මොකක්ද මේ “රැල්ල” (The Wave)?

සුලෙයිමාන් කියන විදිහට මනුෂ්‍ය ඉතිහාසයේ ලොකුම සුනාමිය අපේ පැත්තට එමින් තියෙනවා. ඒ සුනාමිය හැදිලා තියෙන්නේ තාක්ෂණයන් දෙකක එකතුවෙන්:

1. Artificial Intelligence (AI): බුද්ධිය නිර්මාණය කිරීම.
2. Synthetic Biology (කෘතිම ජීව විද්‍යාව): ජීවය නිර්මාණය කිරීම.

ඔහු අසන ප්‍රශ්නය මෙයයි:

“ඕනෑම කෙනෙකුට ලැප්ටොප් එකක් පාවිච්චි කරලා අලුත් වෛරසයක් (Virus) ඩිසයින් කරන්න පුළුවන් කාලයක්, සහ ඒ වෛරසය හදන්න ඕන DNA කෝඩ් එක AI එකකින් ලියාගන්න පුළුවන් කාලයක් ආවොත් ලෝකයට මොකද වෙන්නේ?”

2. පාලනය කිරීමේ අර්බුදය (The Containment Problem)

න්‍යෂ්ටික බෝම්බයක් හදන එක අමාරුයි. ඒකට යුරේනියම් ඕන, ලොකු ෆැක්ටරි ඕන. ඒ නිසා රජයට පුළුවන් ඒක පාලනය කරන්න (Containment). නමුත් AI එහෙම නෙවෙයි. AI එකක් හදන්න ලොකු ෆැක්ටරි ඕන නෑ. ගෙදර කාමරේ ඉඳන් කරන්න පුළුවන්.

සුලෙයිමාන් කියන භයානකම කතාව මෙයයි: “තාක්ෂණය දියුණු වෙන්න වෙන්න, එය ලාභ වෙනවා. ලාභ වෙනකොට, එය ඕනම කෙනෙක් (ත්‍රස්තවාදීන්, අපරාධකරුවන්) අතට පත් වෙනවා.”

අපි කොහොමද ලෝකේ ඉන්න හැම කෙනෙක්වම පාලනය කරන්නේ? එය කළ නොහැක්කක් බව ඔහු පවසයි.

3. “හොඳම” සහ “නරකම” දේ එකවර

සුලෙයිමාන් අශුභවාදියෙක් (Pessimist) නොවේ. ඔහු කියනවා මේ “රැල්ලට” පුළුවන් කියලා:

• පිළිකාව සුව කරන්න.
• දේශගුණික විපර්යාස නවත්වන්න.
• අපිට සිතාගන්න බැරි තරම් සැපවත් ජීවිතයක් දෙන්න.

නමුත් ඒ රැල්ලටම පුළුවන්:

• ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය විනාශ කරන්න (Fake News හරහා).
• සයිබර් ප්‍රහාර මගින් බැංකු පද්ධති බිඳ දමන්න.
• මනුෂ්‍ය වර්ගයා අනතුරේ හෙළන්න.

අපේ අභියෝගය වන්නේ මේ “පටු පාරේ” (Narrow Path) ගමන් කිරීමයි. එනම්, තාක්ෂණය තහනම් කරන්නේ නැතුව, නමුත් එය අපව විනාශ කිරීමට ඉඩ දෙන්නේ නැතුව පාලනය කරගැනීමයි.

4. ඔබේ ආරක්ෂාව කා අතේද?

හරාරි කිව්වේ “රජයන් අපිව පාලනය කරයි” කියලා. සුලෙයිමාන් කියන්නේ “තාක්ෂණික සමාගම් (Tech Giants) අපිව පාලනය කරයි” කියලා.

අද ලෝකයේ බලවත්ම මිනිසුන් වන්නේ ජනාධිපතිවරුන් නොවේ; කෝඩ් ලියන ඉංජිනේරුවන්ය. සුලෙයිමාන් යෝජනා කරන්නේ අපිට “තාක්ෂණික පාලනයක්” (Containment Treaty) අවශ්‍ය බවයි. හරියට න්‍යෂ්ටික අවි පාලනය කරන ගිවිසුම් වගේ.

නිගමනය: The Final Human Update

මුස්තාෆා සුලෙයිමාන් අපට දෙන පණිවිඩය සරලයි: “රැල්ල එනවා. එය නවත්වන්න බෑ. අපිට තියෙන්නේ එක්කෝ පීනන්න ඉගෙන ගන්න එක, නැත්නම් ගිලෙන්න බලාගෙන ඉන්න එක.”

අපි AI එකට බයේ දුවනවා වෙනුවට, AI එකේ නීති රීති (Safety Guidelines) හදන්න බලපෑම් කළ යුතුයි. මොකද මේ “Update” එක ෆේල් වුණොත්, ආයේ “Undo” කරන්න බැරි නිසා.