අපි නිතරම කියනවා අපේ දත්ත තියෙන්නේ “Cloud” (වලාකුළු) එකේ කියලා. ඒ වචනය නිසා අපි හිතාගෙන ඉන්නේ අපේ ෆොටෝ, ඊමේල් සහ AI මොළය තියෙන්නේ අහසේ පාවෙන අදෘශ්‍යමාන තැනක කියලා. ඒක ලෝකයේ ලොකුම බොරුවක්.

ඒ “වලාකුළු” ඇත්තටම තියෙන්නේ පොළොවේ. ඒවා තිබෙන්නේ අධිආරක්ෂිත, දැවැන්ත කොන්ක්‍රීට් බංකර් ඇතුළෙයි. ඒවා තමයි අද ලෝකයේ සැබෑ “මූලස්ථාන” (Headquarters).

1. බලය මාරු වීම: පාර්ලිමේන්තුවේ සිට සර්වර් කාමරයට

අවුරුදු 50කට කලින් රටක බලය තිබුණේ පාර්ලිමේන්තුවේ. ආර්ථික බලය තිබුණේ මහ බැංකුවේ. නමුත් අද?

• ඔබේ බැංකු ගිණුමේ ඉඳන් රටේ ආරක්ෂක පද්ධතිය දක්වා සියල්ල දුවන්නේ මේ දත්ත මධ්‍යස්ථාන ඇතුලේ තියෙන සර්වර් (Servers) මතයි.
• හිතන්න, ත්‍රස්තවාදීන් පාර්ලිමේන්තුවට බෝම්බ ගැහුවොත්, රට දවසක් දෙකක් අවුල් වෙයි. ඒත් ගූගල් හෝ ඇමසන් දත්ත මධ්‍යස්ථානයක් විනාශ කළොත්? ලෝකයේ ආර්ථිකය එතැනම නතර වෙනවා. අපේ මතකය (Memory) මැකී යනවා.

ඒ නිසා අද ලෝකයේ වැඩිම රැකවල් දාපු තැන් වෙන්නේ මේවායි.

2. සිලිකන් මොළයේ නිවහන (Home of the Silicon Brain)

අපි කලින් ලිපියේ කතා කළානේ “AI Chips” ගැන. මේ AI චිප්ස් ලක්ෂ ගණනක් එකතු කරලා හදපු යෝධ මොළ (Giant Brains) ජීවත් වෙන්නේ මේ දත්ත මධ්‍යස්ථාන ඇතුළෙයි.

මේ දත්ත මධ්‍යස්ථාන හරියට යෝධ පුස්තකාල සහ මොළයන් වගේ. ChatGPT, Gemini වගේ AI වැඩසටහන් “උපත ලබන්නේ” සහ “ජීවත් වෙන්නේ” මෙතනයි. අපි ෆෝන් එකෙන් අහන ප්‍රශ්නයක්, ආලෝකයේ වේගයෙන් මුහුදු පතුලේ කේබල් දිගේ ගිහින්, මේ දත්ත මධ්‍යස්ථානයකට ඇතුල් වෙලා, එතන ඉන්න AI මොළයෙන් උත්තරය අරගෙන ආපහු එනවා.

3. අනාගතයේ “රත්රන්” සහ “වතුර” (Electricity & Water)

මේ මූලස්ථාන නඩත්තු කරන්න පුදුම වියදමක් යනවා.

• විදුලිය: එක AI දත්ත මධ්‍යස්ථානයක්, කුඩා රටක් පාවිච්චි කරන විදුලිය ප්‍රමාණයක් තනිවම පාවිච්චි කරනවා.
• ජලය: මේ යන්ත්‍ර රත් වෙනවා (Heat). ඒවා සිසිල් කරන්න දවසකට වතුර ලීටර් ලක්ෂ ගණනක් ඕන වෙනවා.

අනාගතයේ යුද්ධ ඇතිවෙන්නේ තෙල් වලට නෙවෙයි; මේ දත්ත මධ්‍යස්ථාන දුවන්න ඕන කරන විදුලිය සහ වතුර වෙනුවෙන්.

නිගමනය: The Final Human Update

අපි හිතන් ඉන්නේ අපේ ලෝකයේ අගනුවර (Capital) නිව්යෝර්ක්, ලන්ඩන් හෝ ටෝකියෝ කියලා. නැහැ. අද ලෝකයේ අගනුවරවල් තමයි ඇමසන්, ගූගල් සහ මයික්‍රොසොෆ්ට් දත්ත මධ්‍යස්ථාන. මිනිසාගේ මුළු ඥානයම දැන් තියෙන්නේ මේ කොන්ක්‍රීට් පෙට්ටි ඇතුලේ. යම් දවසක මේවා ක්‍රියා විරහිත වුණොත්, මනුෂ්‍ය ශිෂ්ටාචාරය ආපහු ගල් යුගයට යනවා.

ඔබේ දත්ත, ඔබේ ජීවිතය… දැන් තියෙන්නේ ඔබේ ළඟ නෙවෙයි. මේ ‘මූලස්ථාන’ භාරයේයි.