අද වන විට අපේ ජීවිත අන්තර්ජාලය සමඟ දැඩිව බද්ධ වී ඇත. මෙහිදී මුහුණුපොත (Facebook) ගිණුම් හැක් කිරීම, මූල්ය වංචා, සයිබර් හිරිහැර කිරීම් වැනි විවිධ ගැටලු ඇති විය හැකිය. ඔබ හෝ ඔබ දන්නා අයෙකු එවැනි කරදරයකට පත් වූ විට බිය නොවී, නිවැරදි ආයතන වෙත යොමු වීම ඉතා වැදගත් වේ.
1. ගැටලුවක් වූ වහාම ඔබ කළ යුතු දේ
- සාක්ෂි සුරක්ෂිත කරන්න: අදාළ පණිවිඩ (Messages), ඊමේල් හෝ පෝස්ට් මකා දමන්න එපා. වහාම ඒවායේ Screen Shots ලබා ගන්න. විශේෂයෙන්ම අදාළ පුද්ගලයාගේ Profile URL එක සටහන් කරගන්න.
- මුරපද වෙනස් කරන්න (Reset Passwords): ඔබේ ගිණුමකට අනවසරයෙන් ඇතුළු වී ඇත්නම්, වහාම මුරපදය වෙනස් කර ‘Two-Factor Authentication’ (2FA) සක්රීය කරන්න.
- සම්බන්ධතා නවත්වන්න: හිරිහැර කරන්නා සමඟ තර්ක කිරීමට නොගොස් ඔවුන්ව Block කරන්න.
- අදාළ සමාජ මාධ්ය ජාලයට පැමිණිලි කරන්න: Facebook, Instagram හෝ WhatsApp හරහා අදාළ ගිණුම හෝ පෝස්ට් එක Report කරන්න.
2. ඔබට සහාය ලබාගත හැකි ප්රධාන ආයතන
ශ්රී ලංකාවේ සයිබර් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ක්රියා කරන ප්රධාන ආයතන කිහිපයක් පවතී:
අ. ශ්රී ලංකා සයිබර් හදිසි ප්රතිචාර සංසදය (Sri Lanka CERT)
තාක්ෂණික ගැටලු, වෙබ් අඩවි සහ සමාජ මාධ්ය ගිණුම් හැක් කිරීම් වැනි දේ සඳහා මොවුන් සහාය වේ.
- දුරකථන: 101 (ක්ෂණික ඇමතුම්) / 011 269 1692
- ඊමේල්:
report@cert.gov.lk(සමාජ මාධ්ය ගැටලු සඳහා) - ලිපිනය: කාමර අංක 4-112, BMICH, කොළඹ 07.
ආ. පරිගණක අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය (CCID) – CID
මූල්ය වංචා, අනන්යතාවය සොරා ගැනීම් සහ බරපතල ගණයේ සයිබර් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් නීතිමය පියවර ගන්නේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) මෙම ඒකකයයි.
- දුරකථන: 011 238 1045
- ඊමේල්:
dir.ccid@police.gov.lk - ලිපිනය: 1 වන මහල, නව ගොඩනැගිල්ල, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, කොළඹ 01.
ඇ. ළමා හා කාන්තා අපයෝජන නිවාරණ කාර්යාංශය
කාන්තාවන්ට හෝ ළමයින්ට එරෙහිව සිදුවන සයිබර් හිරිහැර කිරීම්, නිරුවත් ඡායාරූප මගින් සිදුකරන තර්ජන (Revenge Porn) සම්බන්ධයෙන් මෙහි පැමිණිලි කළ හැකිය.
- ක්ෂණික ඇමතුම්: 109
- දුරකථන: 011 244 4444
ඈ. ජාතික ළමා රක්ෂක අධිකාරිය (NCPA)
වයස අවුරුදු 18 ට අඩු දරුවන්ට සිදුවන සයිබර් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ක්රියා කිරීමට ඇති සුවිශේෂී ආයතනයයි.
- ක්ෂණික ඇමතුම්: 1929 (ළමා දුරකථන සේවය)
3. කෙටි සටහන: කුමන ගැටලුවටද කතා කළ යුත්තේ?
| ගැටලුවේ ස්වභාවය | සම්බන්ධ කරගත යුතු ආයතනය |
| ෆේස්බුක්/වට්ස්ඇප් හැක් කිරීම් | Sri Lanka CERT (101) |
| බැංකු ගිණුම්/මුදල් වංචා | CID – පරිගණක අපරාධ ඒකකය (011 238 1045) |
| කාන්තාවන්ට සිදුවන හිරිහැර | ළමා හා කාන්තා කාර්යාංශය (109) |
| ළමයින් සම්බන්ධ අපරාධ | ජාතික ළමා රක්ෂක අධිකාරිය (1929) |
4. “හිතවතී” (Hithawathi) සහාය සේවාව
පොලිසියට යාමට පෙර උපදෙස් ලබා ගැනීමට හෝ මානසික සහනයක් ලබා ගැනීමට “හිතවතී” සේවාව ඉතා ප්රයෝජනවත් වේ.
- දුරකථන: 011 421 6062
- WhatsApp: 077 771 1199
- වෙබ් අඩවිය: hithawathi.lk
පරිගණක (Pariganaka) පාඨක ඔබ වෙත පණිවිඩයක්:
අන්තර්ජාලය තුළ ඔබ අපහසුතාවයට පත් වුවහොත් නිහඬව නොසිටින්න. ශ්රී ලංකාවේ පවතින “පරිගණක අපරාධ පනත” සහ අලුතින් හඳුන්වා දුන් “සමාජ මාධ්ය සුරක්ෂිතතා පනත” (Online Safety Act) මගින් ඔබට උපරිම ආරක්ෂාව ලබා දීමට නීතිය බැඳී සිටී.


Leave a Reply