ශ්රී ලංකාවේ ඩිජිටල් අවකාශය සහ සමාජ මාධ්ය භාවිතය සම්බන්ධයෙන් මෑතකදී හඳුන්වා දුන් වැදගත්ම නීතිමය රාමුව වන්නේ “මාර්ගගත ක්රමවල සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ පනතයි”. මෙය අන්තර්ජාලය තුළ සිදුවන විවිධ අකටයුතුකම් පාලනය කිරීම සඳහා ගෙන ආ පනතක් වුවද, සාමාන්ය පරිශීලකයෙකු ලෙස මෙහි අන්තර්ගතය සහ එය ඔබට බලපාන ආකාරය පිළිබඳව අවබෝධයක් තිබීම ඉතා වැදගත් වේ.
1. පනතේ ප්රධාන අරමුණු
මෙම පනත මගින් මූලික වශයෙන් බලාපොරොත්තු වන කරුණු කිහිපයකි:
- අන්තර්ජාලය හරහා සිදුකරන අසත්ය ප්රකාශ (False Statements) වැළැක්වීම.
- සමාජ මාධ්ය හරහා පුද්ගලයන්ට සිදුකරන හිරිහැර කිරීම් (Cyber Harassment) මැඩපැවැත්වීම.
- ව්යාජ ගිණුම් (Inauthentic Accounts) සහ ‘බොට්’ (Bots) හරහා සිදුකරන හානිකර ක්රියා පාලනය කිරීම.
- ළමුන් සහ කාන්තාවන් ඉලක්ක කර ගනිමින් සිදුවන සයිබර් අපරාධ වැළැක්වීම.
2. පනත යටතේ ගැනෙන ප්රධාන වැරදි
මෙම පනතට අනුව පහත ක්රියා සාපරාධී වැරදි ලෙස සැලකේ:
- අසත්ය තොරතුරු සන්නිවේදනය: රටේ සාමය හෝ ජාතික ආරක්ෂාව අනතුරේ හෙළන ආකාරයේ අසත්ය තොරතුරු හිතාමතාම පතුරුවා හැරීම.
- අනෙකකු ලෙස පෙනී සිටීම (Online Impersonation): වෙනත් පුද්ගලයෙකුගේ රූපය හෝ නම භාවිතා කරමින් ව්යාජ ගිණුම් සකසා එම පුද්ගලයාට හානි කිරීම.
- පෞද්ගලිකත්වය උල්ලංඝනය කිරීම: පුද්ගලයෙකුගේ පෞද්ගලික ඡායාරූප හෝ තොරතුරු ඔවුන්ගේ අනුමැතියකින් තොරව පළ කිරීම (Doxing/Revenge Porn).
- අධිකරණයට අපහාස කිරීම: මාර්ගගත ක්රමවේද හරහා අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට හානි වන ප්රකාශ සිදු කිරීම.
3. මාර්ගගත ක්රමවල සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ කොමිෂන් සභාව
මෙම පනත ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා විශේෂ “කොමිෂන් සභාවක්” පිහිටුවා ඇත. එහි ප්රධාන කාර්යභාරයන් වනුයේ:
- තහනම් ප්රකාශ ඉවත් කරන ලෙස අදාළ පුද්ගලයන්ට හෝ සමාජ මාධ්ය ජාලයන්ට නියෝග කිරීම.
- පනත උල්ලංඝනය කරන වෙබ් අඩවි හෝ ගිණුම් ශ්රී ලංකාව තුළ අක්රිය කිරීමට අවශ්ය පියවර ගැනීම.
- සයිබර් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන පවත්වා වැරදිකරුවන්ට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගැනීමට පොලිසියට සහාය වීම.
4. දඬුවම් සහ නීතිමය බලපෑම්
මෙම පනත යටතේ වරදකරුවෙකු වන පුද්ගලයෙකුට:
- රුපියල් ලක්ෂ පහක සිට ලක්ෂ දහය දක්වා හෝ ඊට වැඩි දඩ මුදල් පැනවිය හැකිය.
- වරදේ ස්වභාවය අනුව වසර 3 සිට 5 දක්වා (ඇතැම් අවස්ථාවල ඊට වැඩි) සිර දඬුවම් නියම කළ හැකිය.
- ළමා ලිංගික අපයෝජන වැනි බරපතල කරුණු වලදී සිර දඬුවම වසර 20 දක්වා දීර්ඝ විය හැකිය.
5. පරිශීලකයෙකු ලෙස ඔබ සැලකිලිමත් විය යුතු දේ
නීතියෙන් ආරක්ෂා වීමට සහ අන්තර්ජාලය තුළ වගකීම් සහගතව හැසිරීමට පහත උපදෙස් පිළිපදින්න:
- සත්යාපනය නොකළ පුවත් (Fake News) බෙදා නොහරින්න: තොරතුරක නිවැරදිතාවය තහවුරු කරගැනීමෙන් තොරව ‘Share’ කිරීමෙන් වළකින්න.
- ව්යාජ ගිණුම් භාවිතා නොකරන්න: වෙනත් අයෙකු ලෙස පෙනී සිටිමින් අන්තර්ජාලයේ සැරිසැරීම නීතියට පටහැනි බව මතක තබා ගන්න.
- අනුන්ගේ පෞද්ගලිකත්වය අගයන්න: පුද්ගලික ඡායාරූප හෝ වීඩියෝ පළ කිරීමට පෙර අදාළ පුද්ගලයාගේ අවසරය ලබා ගන්න.
අවසාන වශයෙන්: මාර්ගගත ක්රමවල සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ පනත මගින් අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහස සීමා වන බවට විවිධ මතවාද පැවතියද, එහි මූලික අරමුණ වන්නේ සාමාන්ය පුරවැසියා සයිබර් අපරාධකරුවන්ගෙන් ආරක්ෂා කිරීමයි. බුද්ධිමත් පරිශීලකයෙකු ලෙස ඔබ නීතියට ගරු කරමින් තාක්ෂණය භාවිතා කරන්නේ නම්, ඔබට මෙයින් කිසිදු බියක් ඇති කරගත යුතු නොවේ.
Leave a Reply