අතීතයේදී අප සිතුවේ ක්වොන්ටම් පරිගණක (Quantum Computers) යනු විද්යා ප්රබන්ධවලට පමණක් සීමා වූ දෙයක් බවයි. නමුත් 2026 වසර වන විට, ලොව ප්රමුඛ පෙළේ සමාගම් සහ රජයන් ඉතා ප්රබල ක්වොන්ටම් පරිගණක නිපදවා අවසන්ය. මෙය තාක්ෂණික ලොවට ආශිර්වාදයක් මෙන්ම දත්ත ආරක්ෂාව (Cybersecurity) අතින් බලවත් තර්ජනයක් ද වී තිබේ.
ක්වොන්ටම් පරිගණකයක් යනු කුමක්ද?
සාමාන්ය පරිගණකයක් දත්ත ගබඩා කරන්නේ ‘0’ සහ ‘1’ (Bits) ලෙසයි. නමුත් ක්වොන්ටම් පරිගණකයක් ‘Qubits’ භාවිතා කරයි. මෙහි ඇති සුවිශේෂත්වය වන්නේ එකවර අවස්ථා ගණනාවක දත්ත සැකසීමට ඇති හැකියාවයි.
2026 දී මතුව ඇති ප්රධාන අභියෝගය:
අද අප බැංකු ගනුදෙනු සහ පණිවිඩ හුවමාරුවේදී (End-to-end encryption) භාවිතා කරන ආරක්ෂණ ක්රමවේද (උදා: RSA Encryption), සාමාන්ය සුපිරි පරිගණකයකට බිඳ දැමීමට වසර දහස් ගණනක් ගත වේ. නමුත් 2026 දී භාවිතයට පැමිණ ඇති ක්වොන්ටම් පරිගණකයකට මෙය විනාඩි කිහිපයකින් කළ හැක.
අපේ දත්ත ආරක්ෂා කර ගන්නේ කෙසේද? (Post-Quantum Cryptography)
මෙම තර්ජනයට විසඳුමක් ලෙස 2026 වසරේදී නව ආරක්ෂණ ක්රමවේදයක් හඳුන්වා දී ඇත. එය Post-Quantum Cryptography (PQC) ලෙස හැඳින්වේ.
- නව ඇල්ගොරිතම: ක්වොන්ටම් පරිගණකයකට පවා බිඳ දැමිය නොහැකි ඉතා සංකීර්ණ ගණිතමය ගැටලු මත පදනම් වූ නව මුරපද ක්රමවේද දැන් ලොව පුරා බැංකු සහ රජයන් භාවිතා කරයි.
- Quantum Key Distribution (QKD): ආලෝක අංශු (Photons) මගින් දත්ත යැවීමේ ක්රමයකි. යමෙකු මැදදී දත්ත සොරකම් කිරීමට උත්සාහ කළහොත්, එම අංශු වල ස්වභාවය වෙනස් වන බැවින් සොරකම වහාම හඳුනාගත හැක.
ශ්රී ලංකාවේ වෘත්තිකයින් දැනගත යුතු දේ:
- දත්ත සංක්රමණය (Data Migration): ඔබේ සමාගමේ දත්ත පද්ධති 2026 වන විට PQC ප්රමිතීන්ට අනුකූලව යාවත්කාලීන කළ යුතුය.
- දැනුවත්භාවය: ක්වොන්ටම් තාක්ෂණය පිළිබඳ මූලික අවබෝධයක් තිබීම ඕනෑම තොරතුරු තාක්ෂණ වෘත්තිකයෙකුට අත්යවශ්ය වේ.
සාරාංශය: 2026 වසරේදී ක්වොන්ටම් තාක්ෂණය අපේ ජීවිතයට සමීප වන විට, ඒ සමඟ එන ආරක්ෂක තර්ජන පිළිබඳව සැලකිලිමත් වීම ඉතා වැදගත්ය. අනාගතයේදී ජයග්රහණය කරන්නේ තාක්ෂණය සමඟ වේගයෙන් යාවත්කාලීන වන පුද්ගලයා පමණි.
Leave a Reply