අතීතයේ අප ප්‍රවාහනය සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ආනයනික ඛනිජ තෙල් මත යැපුණද, 2026 වසර වන විට ශ්‍රී ලංකාව සිය බලශක්ති ස්වාධීනත්වය වෙනුවෙන් “හරිත හයිඩ්‍රජන්” (Green Hydrogen) තාක්ෂණය දෙසට යොමු වෙමින් සිටී. මෙය හුදෙක් විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක් නොව, 2026 මාර්තු මාසයේදී රජය විසින් ආරම්භ කරන ලද නව නියමු ව්‍යාපෘති හරහා සැබෑවක් වෙමින් පවතී.

1. මොකක්ද මේ “හරිත හයිඩ්‍රජන්” කියන්නේ?

පරිසරයට හානිකර කාබන් පිටවීමකින් තොරව, සූර්ය බලය හෝ සුළං බලය වැනි පුනර්ජනනීය බලශක්තිය භාවිතා කර ජල අණු (H2O) බිඳ හයිඩ්‍රජන් නිපදවීම මෙහිදී සිදුවේ. මෙය “හරිත” වන්නේ එහි නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේදී පරිසරයට විෂ වායු පිට නොවන බැවිනි.

2. හයිඩ්‍රජන් බස් රථ සහ බෝට්ටු (Pilot Projects)

2026 දී කොළඹ සහ ඒ අවට ප්‍රදේශවල නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙස හයිඩ්‍රජන් ඉන්ධන සෛල (Fuel Cells) මගින් ධාවනය වන බස් රථ හඳුන්වා දී ඇත. එසේම, සංචාරක ක්ෂේත්‍රය ඉලක්ක කර ගනිමින් බෙන්තොට වැනි ප්‍රදේශවල හයිඩ්‍රජන් සහ විද්‍යුත් බලයෙන් ක්‍රියා කරන බෝට්ටු (Hydrogen-Electric Boats) හඳුන්වා දීම ද විශේෂත්වයකි.

3. ශ්‍රී ලංකාව බලශක්ති මධ්‍යස්ථානයක් (Energy Hub) ලෙස

අපේ රට සතු අධික හිරු එළිය සහ සුළං බලය නිසා, අපට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා හයිඩ්‍රජන් නිපදවා ඒවා විදේශ රටවලට අපනයනය කිරීමේ හැකියාව ද 2026 දී සාකච්ඡාවට බඳුන් වී ඇත. මෙයින් රටට අවශ්‍ය විදේශ විනිමය ඉපයීමට නව මාවතක් විවෘත වේ.

4. ඩිජිටල් පාලන පද්ධති සහ AI සහාය

හයිඩ්‍රජන් නිෂ්පාදනය සහ ගබඩා කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ඉතා සංකීර්ණ බැවින්, ඒ සඳහා උසස් මෘදුකාංග සහ AI තාක්ෂණය භාවිතා කෙරේ. නිෂ්පාදනයේ ආරක්ෂාව සහ කාර්යක්ෂමතාව තීරණය වන්නේ මෙම තාක්ෂණික පද්ධතිවල ක්‍රියාකාරිත්වය මතයි.

අපට ඇති වාසිය කුමක්ද?

• වායු දූෂණය අවම වීම: හයිඩ්‍රජන් වාහනයකින් පිටවන්නේ පිරිසිදු ජල වාෂ්ප පමණි.
• ඉන්ධන පිරිවැය අඩු වීම: දිගුකාලීනව ආනයනික තෙල් සඳහා වැයවන මුදල ඉතිරි කර ගැනීමට මෙය මහඟු පිටුවහලකි.

pariganaka.com අප සැමවිටම උත්සාහ කරන්නේ මෙවැනි අතිනූතන තාක්ෂණයන් පිළිබඳව ඔබව දැනුවත් කර, දැනුමෙන් පිරිපුන් ශ්‍රී ලාංකිකයෙකු නිර්මාණය කිරීමටයි.