2026 මාර්තු මාසය අවසන් වෙමින් පවතින මේ මොහොතේ, ලෝකයේ අවධානය යොමු වී ඇත්තේ හුදෙක් වේගවත් ප්‍රොසෙසර හෝ කැමරා මෙගාපික්සල් දෙස පමණක් නොවේ. අද වන විට තාක්ෂණය යනු අපගේ ජීවිතය සමඟ “බද්ධ වූ” (Embedded) අංගයකි. pariganaka.com කියවන ඔබ වෙනුවෙන් මේ සතියේ විශේෂම පුවත් කිහිපයක් අපි මෙලෙස පෙළගස්වන්නෙමු.

1. ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම “Citizen Science Cell” ස්ථාපිත වෙයි

පසුගිය මාර්තු 17 වනදා කොළඹදී පැවති විශේෂ උත්සවයකදී ශ්‍රී ලංකාවේ විද්‍යා හා තාක්ෂණ අමාත්‍යංශය මගින් “Citizen Science Cell” ඒකකය නිල වශයෙන් ආරම්භ කරන ලදී. මෙහි ඇති සුවිශේෂත්වය වන්නේ ගම් මට්ටමින් පවතින “විදාතා” (Vidatha) මධ්‍යස්ථාන ජාලය හරහා සාමාන්‍ය ජනතාවටද රටේ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා දායක වීමට අවස්ථාව ලැබීමයි. විශේෂයෙන්ම ප්ලාස්ටික් භාවිතය අවම කිරීම සහ දේශගුණික විපර්යාස හඳුනාගැනීම සඳහා AI තාක්ෂණය භාවිතා කරමින් දත්ත එක්රැස් කිරීම දැන් ගමේ සිටම කළ හැක.

2. Physical AI: යන්ත්‍ර සූත්‍රවලට “මොළයක්” ලැබුණු වසර

2026 යනු “Physical AI” හෙවත් භෞතික ලෝකය සමඟ බද්ධ වූ කෘතිම බුද්ධියේ වසරයි. මෙතෙක් කල් AI යනු පරිගණක තිරයකට පමණක් සීමා වූ දෙයක් වුවත්, දැන් එය රොබෝ තාක්ෂණය හරහා අපේ නිවෙස්වලට සහ කර්මාන්තශාලාවලට පැමිණ ඇත.

• Agentic AI: දැන් රොබෝවරුන්ට හුදෙක් නියෝග පිළිපැදීමට වඩා, යම් කාර්යයක් සැලසුම් කර (Reason and Plan) එය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත.
• Humanoids: Figure AI සහ 1X Technologies වැනි සමාගම්වල මිනිස් රූපී රොබෝවරුන් දැන් මෝටර් රථ කර්මාන්තශාලාවල සේවය ආරම්භ කර තිබේ.

3. ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් අනන්‍යතාවය (SL-UDI)

ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත් ව්‍යාපෘතිය (Unique Digital Identity) දැන් තීරණාත්මක අදියරක පවතී. රජය විසින් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ හුදෙක් මෘදුකාංග ලබා ගැනීමට වඩා, තාක්ෂණය ශ්‍රී ලාංකිකයින් වෙත මාරු කිරීම (Capability Transfer) කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන බවයි. මෙහිදී බයෝමෙට්‍රික් (Biometric) දත්තවල ආරක්ෂාව සහ අපේ ඩිජිටල් ස්වෛරීභාවය (Digital Sovereignty) රැකගැනීමට විශේෂ වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක වේ.

4. “Energy-Smart” තාක්ෂණය සහ ඔබ

ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින විදුලි බල අර්බුදයට විසඳුමක් ලෙස, ස්මාර්ට් තාක්ෂණය භාවිතා කරමින් විදුලිය පාලනය කිරීමේ (Load balancing) ක්‍රමවේද ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී. රාත්‍රී 6ත් 10ත් අතර විදුලි පාරිභෝජනය අවම කරමින්, දිවා කාලයේ සූර්ය බලශක්තියෙන් EV රථ ආරෝපණය කිරීමට සහ රෙදි මැදීමට (Ironing) ජනතාව උනන්දු කරවීම සඳහා නවතම “App” සහ “IoT” මෙවලම් වෙළඳපොළට පැමිණෙමින් තිබේ.

---

pariganaka.com “Zorba the Buddha” දැක්ම: අප තාක්ෂණය වැළඳගත යුත්තේ අපේ මානුෂීය ගුණාංග රකිමිනි. රොබෝවරුන් වැඩ කරන ලෝකයක, මිනිසාට නිදහස ලැබිය යුත්තේ නිර්මාණශීලී වීමට සහ භාවනානුයෝගී වීමටයි. මෙයයි අප හඳුන්වන “Final Human Update” එක.