2023 දී ChatGPT ආවා. අපි පුදුම වුණා. 2024 සහ 2025 දී අපි AI එක්ක “චැට්” කළා (Chatting). අපි ප්‍රශ්න ඇහුවා, එය උත්තර දුන්නා. නමුත් 2026 ජනවාරි වන විට, ඒ යුගය ඉතිහාසයට එක් වෙමින් පවතී.

AI ලෝකයේ ඊළඟ පිම්ම දැන් ආරම්භ වී ඇත. ඒ හුදෙක් “වචන” (Words) හුවමාරු කරගැනීම නොව, “වැඩ” (Actions) කරගැනීමයි. මෙන්න 2026 දී ලෝකය වෙනස් කරන ප්‍රධාන AI ප්‍රවණතා 3ක්.

1. Agentic AI: කතා කරන බොට්ලා වෙනුවට, වැඩ කරන ඒජන්ට්ලා.

මෙතෙක් කල් ඔබ AI එකට කිව්වේ “මට ට්‍රිප් එකක් යන්න ප්ලෑන් එකක් (Plan) හදලා දෙන්න” කියලයි. එතකොට AI එක ලස්සන ලිස්ට් එකක් දෙනවා. නමුත් Agentic AI කියන්නේ ඊට වඩා බිහිසුණු දියුණුවකි.

2026 දී ඔබ AI එකට කියන්නේ: “මට ට්‍රිප් එකක් යන්න ඕන. බුක් කරලා දාන්න.” එවිට එම AI Agent එක:

• තනියම Skyscanner එකට ගිහින් ටිකට් බුක් කරයි.
• ඔබේ Credit Card එකෙන් ගෙවීම් කරයි.
• Uber එකට කතා කරලා වාහනයක් ගෙදරට ගෙන්වයි.
• හෝටලයට ඊමේල් යවයි.

බලපෑම: මෙතෙක් කල් මිනිසුන් කළ “මැදපෙළ රැකියා” (Middlemen Jobs) වන Travel Agents, Secretaries, සහ Assistants සම්පූර්ණයෙන්ම අතුරුදහන් වනු ඇත. AI එක තවදුරටත් “උපදේශකයෙක්” නොවේ; එය “සේවකයෙක්” (Employee) වේ.

2. Reasoning Models: “හිතලා බලන” බුද්ධිය (System 2 Thinking)

පරණ AI (GPT-4 වැනි) මාදිලි ක්‍රියා කළේ “ඊළඟ වචනය අනුමාන කිරීම” (Next token prediction) මගිනි. එය වේගවත්, නමුත් සමහර විට මෝඩයි. නමුත් OpenAI o1 වැනි නව මාදිලි සමඟ පැමිණියේ “Reasoning” (තර්ක කිරීමේ) හැකියාවයි.

මේ AI එකක් ප්‍රශ්නයක් ඇසූ සැණින් උත්තර දෙන්නේ නැත. එය මදක් “කල්පනා කරයි” (Pause and Think).

• එය තමන්ගේම වැරදි පරීක්ෂා කරයි.
• සංකීර්ණ ගණිත ගැටළු පියවරෙන් පියවර විසඳයි.
• කෝඩින් (Coding) දෝෂ තනියම සොයාගෙන නිවැරදි කරයි.

බලපෑම: විද්‍යාඥයන්, ගණිතඥයන් සහ මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන්ගේ (Software Engineers) භූමිකාව බරපතල ලෙස අභියෝගයට ලක් වේ.

3. Reality Simulators: වීඩියෝ කැමරාවේ මරණය

Sora සහ Runway වැනි තාක්ෂණයන් 2026 වන විට කෙතරම් දියුණු වී ඇත්ද යත්, සැබෑ වීඩියෝවක් සහ AI වීඩියෝවක් වෙන් කර හඳුනාගත නොහැක. හොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් හදන්න තවදුරටත් නළුවන්, කැමරා, ලයිට් අවශ්‍ය නැත. අවශ්‍ය වන්නේ හොඳ Script එකක් සහ බලවත් GPU එකක් පමණි.

මෙය “වීඩියෝ” වලට පමණක් සීමා නොවේ. අපට සම්පූර්ණ අතීත සිදුවීම්, නැතිනම් අනාගත ලෝකයන් Simulate (පරිගණක ආකෘති ලෙස නිර්මාණය) කළ හැක.

බලපෑම: සත්‍යය (Truth) යනු කුමක්දැයි සොයාගත නොහැකි යුගයක් උදා වේ. උසාවියකට වීඩියෝ සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් කළ නොහැකි තත්ත්වයක් උද්ගත වනු ඇත.

නිගමනය: ඔබ ඉන්නේ කොතැනද?

2026 කියන්නේ AI “සෙල්ලම් බඩුවක්” වූ කාලය අවසන් වූ වසරයි. දැන් එය “මෙවලමක්” (Tool) සහ “ආයුධයක්” (Weapon) බවට පත් වී ඇත.

ඔබ තවමත් ChatGPT එකෙන් “Email එකක් ලියන්න” කියනවා විතරක් නම්, ඔබ පරක්කු වැඩියි. දැන් කාලය ඇවිත් තියෙන්නේ AI ලවා ඔබේ සම්පූර්ණ ව්‍යාපාරයම (Business Operations) කරගන්නා තැනටයි.

ප්‍රශ්නය මෙයයි: ඔබ AI එකේ හාම්පුතා (Master) වෙනවාද? නැත්නම් එහි සුරතලා (Pet) වෙනවාද?