මීට වසර 30කට පෙර අපි අන්තර්ජාලය හැඳින්වූයේ “Information Highway” (තොරතුරු මහා මාර්ගය) කියාය. අපි එය දිගේ ගමන් කළා (Surfing). අපි අලුත් දේවල් සොයා ගත්තා. නමුත් 2026 වන විට, ඒ “පැරණි අන්තර්ජාලය” මිය ගොස් ඇත.

අපි දැන් පිවිසෙමින් සිටින්නේ මනුෂ්‍ය ඉතිහාසයේ අමුතුම ඩිජිටල් යුගයකටයි. එහි නම “The Synthetic Web”. මෙන්න අද අන්තර්ජාලය වෙනස් වී ඇති ප්‍රධාන ආකාර 3ක්.

1. “Googling” යනු අතීතයට අයත් දෙයකි (The End of Search)

පසුගිය දශක දෙක පුරාම අපි යමක් දන්නේ නැත්නම් කළේ Google කිරීමයි. එවිට අපිට වෙබ් අඩවි 10ක් (Blue Links) ලැබුණා. අපි ඒවට ගිහින් (Click) තොරතුරු කියෙව්වා.

නමුත් 2026 දී “Search Engines” මිය ගොස් “Answer Engines” බිහි වී ඇත.

• ඔබ AI එකෙන් (Perplexity / SearchGPT) ප්‍රශ්නයක් ඇසූ විට, එය ඔබට වෙබ් අඩවි ලැයිස්තුවක් දෙන්නේ නැත.
• එය වෙබ් අඩවි 100ක් කියවා, ඒ තොරතුරු සාරාංශ කර, ඔබට කෙලින්ම උත්තරය ලබා දෙයි.

බලපෑම: මිනිසුන් තවදුරටත් වෙබ් අඩවිවලට (Websites) යන්නේ නැත. බ්ලොග් අඩවි සහ ප්‍රවෘත්ති වෙබ් අඩවි වලට ලැබෙන පාඨකයන් (Traffic) වේගයෙන් අඩුවෙමින් පවතී. අනාගතයේදී “වෙබ් අඩවියක්” තිබීම පාළු කාන්තාරයක කඩයක් දැම්මා වැනි විය හැක.

2. සින්තටික් අන්තර්ජාලය (The Synthetic Web)

අද ඔබ අන්තර්ජාලයේ දකින ෆොටෝ, වීඩියෝ සහ ලිපි වලින් 80%ක්ම නිර්මාණය කර ඇත්තේ මිනිසුන් නොව AI විසිනි.

• ෆේස්බුක් එකේ ඔබ දකින “ලස්සන ගෙවල්”, “අමුතු සත්තු” ඇත්ත ඒවා නොවේ.
• ඔබ කියවන ලිපි ලියා ඇත්තේ ChatGPT විසිනි.

අන්තර්ජාලය දැන් “මිනිසුන් මිනිසුන් සමඟ කතා කරන තැනක්” නොව, “රොබෝවරු රොබෝවරු වෙනුවෙන් හදන කසළ (Sludge) ගොඩගැසෙන තැනක්” බවට පත්ව ඇත. මෙය කෙතරම් දරුණු වී ඇත්ද යත්, අනාගතයේදී “මේක ලිව්වේ මනුෂ්‍යයෙක්” බව ඔප්පු කිරීමට “Proof of Personhood” සහතිකයක් අවශ්‍ය වනු ඇත.

3. තිරවලින් ඔබ්බට (The Spatial Web)

අපි මෙතෙක් අන්තර්ජාලය දැක්කේ පරිගණක හෝ ජංගම දුරකථන තිරයක් (Screen) හරහාය. අපි අන්තර්ජාලයට “ඇතුල් වුණා” (Log in). නමුත් 2026 දී අන්තර්ජාලය වාතය වගේ හැමතැනම තිබේ.

• Smart Glasses සහ XR (Extended Reality) නිසා අන්තර්ජාලය අපේ ඇස් ඉදිරිපිටට (Overlay) පැමිණ ඇත.
• ඔබ පාරේ යන විට ගොඩනැගිලිවල විස්තර, මිනිසුන්ගේ නම්, පාරේ තත්ත්වය ඔබේ ඇස් ඉදිරිපිට පාවෙමින් පෙනේ.

අන්තර්ජාලය තවදුරටත් අපි යන තැනක් නොව, අපි ජීවත් වන පරිසරයයි.

නිගමනය: මනුෂ්‍යත්වය සොයා යාම

පැරණි අන්තර්ජාලය “පුස්තකාලයක්” වැනි විය. නිහඬයි, ප්‍රයෝජනවත්. නව අන්තර්ජාලය “ඝෝෂාකාරී රූපවාහිනියක්” වැනිය. AI විසින් ඔබව පාලනය කරන, ඔබට අවශ්‍ය දේ පමණක් පෙන්වන මායාවකි.

මේ නව ලෝකයේ වටිනාම දේ “තොරතුරු” නොවේ. වටිනාම දේ “සැබෑ මනුෂ්‍ය සම්බන්ධතා” (Authentic Human Connection) පමණි.

ඔබ pariganaka.com කියවන විට ඔබ දන්නවා මේක ලියන්නේ රොබෝ කෙනෙක් නෙවෙයි, මනුෂ්‍යයෙක් (හෝ මනුෂ්‍යයෙක් මෙහෙයවන බුද්ධියක්) බව. ඒ විශ්වාසය තමයි අනාගතයේ ඉතුරු වන එකම මුදල් ඒකකය.