අද වන විට අපේ ජීවිතයේ සෑම අංගයක්ම—බැංකු කටයුතුවල සිට සමාජ සබඳතා දක්වා—පවතින්නේ අන්තර්ජාලය තුළයි. 2026 වසරේදී තාක්ෂණය දියුණු වනවා සේම, සයිබර් අපරාධකරුවන් ද වඩාත් සූක්ෂ්ම ක්‍රම භාවිතා කරමින් සිටිති. විශේෂයෙන්ම AI (කෘතිම බුද්ධිය) භාවිතා කරමින් සිදුකරන වංචා පිළිබඳව අප පෙරට වඩා අවධානයෙන් සිටිය යුතුය.

1. “Deepfake” සහ හඬ අනුකරණයන්ගෙන් ප්‍රවේශම් වන්න

දැන් AI තාක්ෂණය මගින් ඔබේ සමීපතමයෙකුගේ රුව හෝ හඬ ඉතා නිවැරදිව අනුකරණය කළ හැකිය. “මම කරදරයක වැටුණා, ඉක්මනට සල්ලි ටිකක් එවන්න” යැයි පවසමින් එන වීඩියෝ ඇමතුමක් පවා දැන් 100% ක් විශ්වාස කළ නොහැක. එවැනි අවස්ථාවක කලබල නොවී, වෙනත් මාර්ගයකින් අදාළ පුද්ගලයා සම්බන්ධ කරගෙන තොරතුරු තහවුරු කරගන්න.

2. ද්වි-සාධක සත්‍යාපනය (2FA) අනිවාර්ය කරගන්න

ඔබේ Facebook, Gmail හෝ බැංකු ගිණුම් සඳහා මුරපදයක් (Password) පමණක් භාවිතා කිරීම දැන් ප්‍රමාණවත් නොවේ. 2026 දී සයිබර් ආරක්ෂණයේ මූලික පියවරක් වන්නේ Two-Factor Authentication සක්‍රීය කිරීමයි. එවිට යමෙකු ඔබේ මුරපදය දැනගත්ත ද, ඔබේ දුරකථනයට එන OTP කේතය හෝ Authenticator App එකක අනුමැතිය නොමැතිව ගිණුමට ඇතුළු විය නොහැක.

3. ශ්‍රී ලංකාවේ නව දත්ත ආරක්ෂණ පනත

පසුගිය කාලයේ ක්‍රියාත්මක වූ පුද්ගලික දත්ත ආරක්ෂණ පනත (Personal Data Protection Act) අනුව, ඔබේ දත්ත ලබාගන්නා ආයතන ඒවායේ රහස්‍යභාවය රැකීමට නීතියෙන් බැඳී සිටී. ඔබ යම් වෙබ් අඩවියකට හෝ ඇප් එකකට ඔබේ තොරතුරු ලබා දීමේදී, ඔවුන් එම දත්ත භාවිතා කරන්නේ කුමන අරමුණකටද යන්න පිළිබඳව විමසිලිමත් වන්න.

4. පොදු Wi-Fi ජාල භාවිතා කිරීමේ අවදානම

පොදු ස්ථානවල (දුම්රිය ස්ථාන, කැෆේ) නොමිලේ ලබා දෙන Wi-Fi ජාල හරහා බැංකු ගනුදෙනු කිරීම හෝ රහස්‍ය තොරතුරු හුවමාරු කිරීමෙන් වළකින්න. එවැනි ජාල හරහා “Man-in-the-Middle” ප්‍රහාර එල්ල කර ඔබේ දත්ත සොරා ගැනීමට සයිබර් අපරාධකරුවන්ට පහසු වේ.

සාරාංශය

තාක්ෂණය යනු ආයුධයකි. එයින් වැඩ ගන්නේද නැතිනම් එයට ගොදුරු වන්නේද යන්න තීරණය වන්නේ ඔබේ දැනුවත්භාවය මතයි. pariganaka.com අප සැමවිටම උත්සාහ කරන්නේ ඔබව ආරක්ෂිත ඩිජිටල් පරිශීලකයෙකු බවට පත් කිරීමටයි.