පසුගිය වසර දෙක තුළ ලෝකය පුරා පැතිරුණු AI රැල්ල දැන් ශ්‍රී ලංකාවටම ආවේණික වූ මාවතකට අවතීර්ණ වී ඇත. අද වන විට ලාංකික අපට වැදගත් වන ප්‍රධාන AI ප්‍රවණතා 5ක් මෙන්න:

1. සිංහල භාෂාවට හුරු “SinLlama” සහ දේශීය LLM

මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පර්යේෂකයින් විසින් හඳුන්වා දුන් SinLlama මාදිලිය දැන් වඩාත් දියුණු වී ඇත. පෙරදී ChatGPT වැනි මෙවලම් සිංහල භාෂාව හැසිරවීමේදී වැරදි සිදු කළද, SinLlama මගින් ලාංකික සංස්කෘතියට සහ ව්‍යාකරණ වලට අනුකූලව සන්නිවේදනය කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. මේ හරහා රජයේ ආයතන වල ලිපිලේඛන සිංහල හා දෙමළ භාෂාවෙන් ස්වයංක්‍රීයව පරිවර්තනය කිරීමේ වැඩපිළිවෙළක්ද ක්‍රියාත්මක වේ.

2. ජාතික AI උපායමාර්ගය සහ රුපියල් බිලියන 30ක ආයෝජනය

ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් 2026 වසර සඳහා රුපියල් බිලියන 30ක අයවැය ප්‍රතිපාදන AI සහ ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම් සඳහා වෙන් කර ඇත. මෙහි ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ National Digital ID ක්‍රමය හරහා සෑම පුරවැසියෙකුටම AI මගින් බලගන්වන ලද රාජ්‍ය සේවාවන් (උදා: e-Grama Niladhari) ලබා දීමයි.

3. කෘෂිකර්මාන්තයට AI (AgTech)

ලංකාවේ ගොවි ජනතාව සඳහා AI තාක්ෂණය දැන් සමීප වෙමින් පවතී. GoviLab වැනි ව්‍යාපෘති හරහා:

• චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප මගින් වගා හානි කල්තියා හඳුනා ගැනීම.
• කාලගුණ දත්ත විශ්ලේෂණය කර වගා කළ යුතු හොඳම කාලය ගොවියාට SMS මගින් දැනුම් දීම.
• පාංශු තත්ත්වය පරීක්ෂා කර අවශ්‍ය පොහොර ප්‍රමාණය නිවැරදිව තීරණය කිරීම.

4. ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයේ “AI Agents”

ලංකාවේ ප්‍රමුඛ පෙළේ බැංකු සහ e-commerce ආයතන (උදා: Kapruka වැනි) දැන් Chatbots වෙනුවට AI Agents භාවිතා කරයි. මොවුන්ට පාරිභෝගිකයාගේ ගැටලුව තේරුම් ගෙන, ස්වයංක්‍රීයව මුදල් ආපසු ගෙවීම් (Refunds) හෝ ඇණවුම් වෙනස් කිරීම් වැනි කාර්යයන් මිනිස් මැදිහත් වීමකින් තොරව සිදු කළ හැකිය. මින් මෙහෙයුම් පිරිවැය 40% කින් පමණ අඩු කර ගැනීමට ඔවුන් සමත්ව ඇත.

5. AI අධ්‍යාපනය සහ ප්‍රාදේශීය මධ්‍යස්ථාන

AI සාක්ෂරතාවය කොළඹට පමණක් සීමා නොකර යාපනය, මහනුවර සහ මාතර වැනි නගර වලට ව්‍යාප්ත කිරීම 2026 වසරේ ප්‍රමුඛතාවයකි. මෙහිදී ගුරුවරුන් 100,000ක් AI තාක්ෂණය භාවිතයෙන් ඉගැන්වීම් කරන ආකාරය පිළිබඳව පුහුණු කිරීම ආරම්භ කර ඇත.

---

ලිපියේ සාරාංශය (Quick View)

අංශය	2026 ප්‍රවණතාවය
භාෂාව	SinLlama වැනි දේශීය භාෂා මාදිලි වල නැගීම.
ආර්ථිකය	රජයේ රුපියල් බිලියන 30ක ආයෝජනය.
කර්මාන්ත	කෘෂිකර්මාන්තය සහ බැංකු ක්ෂේත්‍රය AI මගින් බලගැන්වීම.
රැකියා	AI සාක්ෂරතාවය සහිත ශ්‍රම බලකායක් නිර්මාණය කිරීම.

විශේෂ සටහන: 2026 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාව AI තාක්ෂණය “ආනයනය” කරන රටක සිට “අපනයනය” කරන රටක් දක්වා දියුණු වීමට අවශ්‍ය පදනම දමා ඇත.