Month: March 2026
-
කෘතිම බුද්ධිය (AI) යනු තවදුරටත් අනාගතවාදී හීනයක් නොවේ. එය අපගේ දෛනික ජීවිතය, වෘත්තීන් සහ අප සිතන ආකාරය පවා වෙනස් කරමින් පවතින සැබෑවකි. නමුත් ප්රශ්නය වන්නේ, තාක්ෂණය මෙතරම් වේගයෙන් යාවත්කාලීන (Update) වන විට, අපේ ‘මනුෂ්යත්වය’ යාවත්කාලීන වී තිබේද යන්නයි. ඩිජිටල් මානුෂවාදය (Digital Humanism) යනු කුමක්ද? තාක්ෂණය සැමවිටම මිනිසාගේ යහපත උදෙසා විය යුතුය යන පදනම ඩිජිටල් මානුෂවාදයයි.…
-
අප ජීවත් වන්නේ දත්ත (Data) සහ ඇල්ගොරිතම (Algorithms) මගින් අපේ තීරණ පාලනය කරන යුගයකයි. ඔබ උදෑසන අවදි වූ මොහොතේ සිට රාත්රියේ නින්දට යන තෙක් ඔබේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය ඔබේ රුචිකත්වයන්, හැඟීම් සහ අවශ්යතාවන් හඳුනා ගනී. මෙහිදී පැන නගින ප්රධානතම ගැටලුව වන්නේ, “තාක්ෂණයට හදවතක් හෝ සවිඥානික බවක් තිබේද?” යන්නයි. තොරතුරු සැකසීම සහ අවබෝධය අතර වෙනස සාමාන්ය…
-
මීට දශක කිහිපයකට පෙර “පරිගණකය” (Computer) යනු අපේ මේසයක් මත තිබූ, දත්ත ගණනය කරන සහ තොරතුරු ගබඩා කරන හුදෙක් යන්ත්රයක් පමණි. අපි එය හැඳින්වූයේ තොරතුරු තාක්ෂණය (Information Technology) ලෙසයි. නමුත් අද, අප නොදැනුවත්වම ඒ යුගය පසුකර බොහෝ දුර පැමිණ සිටිමු. අද අප ජීවත් වන්නේ යන්ත්ර අපට වඩා වේගයෙන් සිතන, තීරණ ගන්නා සහ නිර්මාණකරණයේ යෙදෙන බුද්ධිමත්…
-
අද අප භාවිතා කරන ලොව වේගවත්ම සුපිරි පරිගණකයකට වසර දහස් ගණනක් ගතවන සංකීර්ණ ගණිත ගැටලුවක්, තත්පර කිහිපයකින් විසඳීමට හැකි තාක්ෂණයක් ගැන ඔබ දන්නවාද? ඒ ක්වොන්ටම් පරිගණකකරණයයි. මොකක්ද මේ ක්වොන්ටම් විප්ලවය? සාමාන්ය පරිගණක ක්රියා කරන්නේ ‘Bits’ (0 සහ 1) ඇසුරෙනි. නමුත් ක්වොන්ටම් පරිගණක ක්රියා කරන්නේ ‘Qubits’ ඇසුරෙනි. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ එකම අවස්ථාවක 0 සහ 1…
-
වසර ගණනාවක් තිස්සේ අප රොබෝවරුන් දුටුවේ කර්මාන්තශාලා තුළ බර වැඩ කරන යන්ත්ර ලෙස පමණි. නමුත් 2026 වන විට, මිනිසෙකුගේ හැඩරුව ඇති, මිනිසෙකු මෙන් ඇවිදින සහ වැඩ කළ හැකි “Humanoid” රොබෝවරුන් අපේ නිවෙස් සහ කාර්යාල කරා පැමිණීමට සූදානම් වෙමින් සිටී. මොකක්ද මේ Humanoid රොබෝ විප්ලවය? මිනිස් සිරුරේ හැඩයට (දෑත් දෙකක්, දෙපා දෙකක් සහ හිසක් සහිතව) නිර්මාණය…
-
අද අප භාවිතා කරන ChatGPT හෝ Gemini වැනි AI පද්ධති පුහුණු කර ඇත්තේ ප්රධාන වශයෙන් බටහිර දත්ත සහ ඉංග්රීසි භාෂාව ඇසුරෙනි. නමුත් 2026 වන විට ලෝකය පුරා අලුත් කතාබහක් නිර්මාණය වී ඇත. ඒ තම රටේ සංස්කෘතියට, භාෂාවට සහ වටිනාකම්වලට ගැළපෙන “ස්වෛරී AI” (Sovereign AI) පද්ධති ගොඩනැගීමයි. මොකක්ද මේ Sovereign AI කියන්නේ? යම් රටක් තමන්ගේම දත්ත…
-
පසුගිය දශකය පුරාම මෘදුකාංගයක් හෝ ජංගම දුරකථන යෙදුමක් (Mobile App) නිර්මාණය කිරීම යනු වසර ගණනාවක් පරිගණක භාෂා හැදෑරූ අයෙකුට පමණක් කළ හැකි දෙයක් ලෙස සැලකිනි. නමුත් 2026 වන විට ලෝකය වෙනස් වී ඇත. අද වන විට “No-Code” තාක්ෂණය හරහා ඕනෑම අයෙකුට තම සිහිනය සැබෑ කරගත හැකිය. මොකක්ද මේ No-Code සහ Low-Code කියන්නේ? සරලවම කිවහොත්, මෘදුකාංගයක්…
-
පසුගිය කාලයේ අප “Metaverse” හෝ “Virtual Reality (VR)” ගැන බොහෝ දේ ඇසුවෙමු. නමුත් 2026 වන විට තාක්ෂණික ලෝකයේ පෙරළියක් කරමින් කරළියට පැමිණ ඇත්තේ “Spatial Computing” හෙවත් “අවකාශීය පරිගණකකරණයයි”. සරලවම කිවහොත්, මෙතෙක් කල් ඔබ පරිගණක තිරයක් දෙස බලා සිටි යුගය අවසන් වී, ඔබ අවට ඇති මුළු අවකාශයම පරිගණක තිරයක් බවට පත් කිරීම මෙහි අරමුණයි. මොකක්ද මේ…
-
අතීතයේදී පරිගණකයක් සමඟ වැඩ කිරීමට අපට “Coding” හෙවත් පරිගණක භාෂා ඉගෙන ගැනීමට සිදු විය. නමුත් 2026 වන විට ලෝකය වෙනස් වී ඇත. අද වන විට පරිගණකයට විධානයන් ලබා දීමට අපට අවශ්ය වන්නේ අපේම මව්භාෂාව හෝ ඉංග්රීසි භාෂාවයි. මෙහිදී ඉතා වැදගත් වන නවතම කලාව වන්නේ “Prompt Engineering” (ප්රොම්ප්ට් ඉංජිනේරු ශිල්පය) යි. මොකක්ද මේ “Prompt” එකක් කියන්නේ?…
-
අතීතයේදී “ස්මාර්ට් නිවසක්” (Smart Home) යනු හොලිවුඩ් චිත්රපටවල පමණක් දුටු මනඃකල්පිත සංකල්පයකි. නමුත් 2026 වන විට ශ්රී ලංකාව තුළ 5G තාක්ෂණය ව්යාප්ත වීමත්, IoT (Internet of Things) උපාංග මිල අඩු වීමත් සමඟ ඕනෑම අයෙකුට තම සාමාන්ය නිවස බුද්ධිමත් නිවසක් බවට පත් කරගැනීමේ හැකියාව උදා වී ඇත. මොකක්ද මේ Smart Home සංකල්පය? සරලවම කිවහොත්, නිවසේ ඇති…