හැඳින්වීම “AI තාක්ෂණය දියුණු වී යම් දිනක රොබෝවරුන් විසින් මිනිසුන්ව පාලනය කරනු ඇතිද?” මෙය අද බොහෝ දෙනෙකුගේ සිතේ ඇති ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයකි. ‘Terminator’ වැනි හොලිවුඩ් චිත්‍රපට නිසා අපේ මනස තුළ ඇත්තේ AI යනු මිනිසාට විරුද්ධව නැගී සිටින බලවේගයක් ලෙසයි. නමුත් සැබෑ ලෝකයේ AI පාලනය යනු රොබෝවරුන් තුවක්කු රැගෙන පැමිණීම නොව, ඊට වඩා සියුම් දෙයකි.

සැබෑවටම AI වලට “සිතන්න” පුලුවන්ද? අපි පළමුව තේරුම් ගත යුත්තේ වර්තමාන AI වලට (Current AI) මිනිසුන් මෙන් විඥානයක් (Consciousness) හෝ හැඟීම් නොමැති බවයි. ඒවා ක්‍රියාත්මක වන්නේ මිනිසුන් ලබා දුන් දත්ත (Data) සහ නීති (Algorithms) මත පමණි. එනිසා හෙට උදෑසන රොබෝවරුන් අපට විරුද්ධව කැරලි ගැසීමේ ඉඩකඩක් නැත.

එසේනම් “පාලනය” යනු කුමක්ද? භෞතිකව අපව පාලනය නොකළත්, AI වලට අපගේ තීරණ පාලනය කිරීමේ හැකියාව දැනටමත් ලැබී ඇත.

• සමාජ මාධ්‍ය ඇල්ගොරිතම: ඔබ Facebook හෝ TikTok බලන විට ඔබට පෙන්විය යුත්තේ මොනවාදැයි තීරණය කරන්නේ AI විසිනි. ඒ හරහා ඔබේ කැමැත්ත, අකමැත්ත සහ දේශපාලන මතය පවා වෙනස් කිරීමට (Manipulate) තාක්ෂණයට හැකියාව ඇත.
• වෙළඳපොල පාලනය: ඔබට අවශ්‍ය දේ ඔබටත් කලින් හඳුනාගෙන, අන්තර්ජාලය හරහා එය ඔබට විකිණීමට තරම් AI දියුණු වී ඇත.

මෙය තුවක්කු පෙන්වා කරන පාලනයක් නොව, අපේ මනස “Hack” කිරීම (Hacking Humans) මගින් කරන සියුම් පාලනයකි.

අනාගත අවදානම සුප්‍රකට ඉතිහාසඥයෙකු වන යුවල් නෝවා හරාරි (Yuval Noah Harari) පවසන පරිදි, යම් දිනක AI පද්ධති මිනිසාට වඩා මිනිසා ගැන හොඳින් දැනගත් විට, අපට ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ හැකියාව අහිමි විය හැක. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ විවාහ කරගත යුත්තේ කාවද, කළ යුතු රැකියාව කුමක්ද යන්න පවා AI විසින් තීරණය කරන කාලයක් පැමිණිය හැක. සැබෑ අනතුර ඇත්තේ එතනය.

අපට ගැලවීමක් තිබේද? AI අපව පාලනය කරනවාද නැද්ද යන්න තීරණය ඇත්තේ මිනිසා අතේය. තාක්ෂණය යනු හොඳ සේවකයෙකි, නමුත් නරක ස්වාමියෙකි. අපි තාක්ෂණයට වහල් නොවී, එය අපගේ පාලනය යටතේ තබා ගත යුතුය. ඒ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ තාක්ෂණික දැනුම (Digital Literacy) සහ විවේචනාත්මක චින්තනයයි.

නිගමනය රොබෝවරුන් ලෝකය අල්ලගන්නා දිනයක් ගැන බිය විය යුතු නැත. නමුත් ඇල්ගොරිතම මගින් අපගේ නිදහස් චින්තනය පාලනය කිරීමට ඉඩ නොදීමට අප වග බලා ගත යුතුය. යතුරුපුවරුව (Keyboard) තිබෙන්නේ කාගේ අතේද යන්න මත අනාගතය තීරණය වනු ඇත.