හැඳින්වීම යන්ත්‍ර වලට ගණන් හදන්න පුළුවන්, චිත්‍ර අඳින්න පුළුවන්, කවි ලියන්නත් පුළුවන්. නමුත් යන්ත්‍රයකට “ආදරය” දැනෙනවාද? දුක හිතෙනවාද? මෙතෙක් කල් අපි සිතුවේ “හැඟීම්” (Emotions) යනු මිනිසාට පමණක් අයිති බලකොටුවක් කියාය. නමුත් AI තාක්ෂණය දැන් එම බලකොටුවටත් පහර දෙමින් සිටී. AI යුගයේදී අපේ “හැඟීම් ස්ථරයට” (Emotional Layer) සිදුවන දේ ගැන අප කතා කළ යුත්තේ එබැවිනි.

කෘතීම සහකරු/සහකාරිය (The AI Companion) අද වන විට ලොව පුරා මිලියන ගණනක් දෙනා ‘Replika’ වැනි AI ඇප්ස් සමඟ ප්‍රේම සම්බන්ධතා (Relationships) පවත්වති. මිනිසුන් මෙන් තරහ ගන්නේ නැති, ඕනෑම වෙලාවක අපට ඇහුම්කන් දෙන, අපව විනිශ්චය නොකරන (Non-judgmental) AI සහකරුවන්ට මිනිසුන් ඇබ්බැහි වෙමින් සිටී. මෙහි භයානක පැත්ත වන්නේ, සම්පූර්ණ (Perfect) AI ආදරයකට හුරු වන මිනිසුන්, අඩුපාඩු සහිත සැබෑ මිනිස් සම්බන්ධතා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට පෙළඹීමයි.

හැඟීම් නැතිවී යාම (Emotional Atrophy) අප ව්‍යායාම නොකරන විට මාංශපේශී දියවී යන්නා සේම, අප අනෙක් මිනිසුන් සමඟ ගැටෙන්නේ නැති විට අපගේ හැඟීම් පරිහරණය කිරීමේ හැකියාවද මොට වී යා හැක. AI එකක් සමඟ කතා කිරීම පහසුය. ඊට හැඟීම් රිදවන්නේ නැත. නමුත් සැබෑ ජීවිතයේ ගැටුම්, දුක සහ සතුට බෙදා ගැනීම අමතක වී ගියහොත්, අනාගත මිනිසා “හැඟීම් නැති ජීවියෙකු” (Emotionally Numb) බවට පත්වීමේ අවදානමක් ඇත.

ව්‍යාජ සංවේදීතාව (Simulated Empathy) AI වලට ඉතාමත් සංවේදීව කතා කළ හැක. ඔබ දුකෙන් සිටින විට එය ඉතා ආදරණීය වචන පවසනු ඇත. නමුත් මතක තබා ගන්න, එයට සැබවින්ම දුකක් දැනෙන්නේ නැත. එය කරන්නේ දත්ත (Data) භාවිතා කර “දුක” රඟපෑමක් (Simulation) පමණි. අනාගතයේදී අපට “සැබෑ ආදරය” සහ “AI රඟපෑම” වෙන් කර හඳුනා ගැනීම අසීරු වනු ඇත. අපි ව්‍යාජ හැඟීම් වලට රැවටෙන පරම්පරාවක් බවට පත් වේවිද?

මිනිස්කමේ වටිනාකම ඉහළ යාම මේ සියල්ල අතරේ ධනාත්මක පැත්තක්ද ඇත. ලෝකය ව්‍යාජ AI හැඟීම් වලින් පිරී යන විට, සැබෑ මිනිස් ආදරය, කරුණාව සහ බැඳීම් වල වටිනාකම රත්තරන් වලටත් වඩා ඉහළ යනු ඇත. යන්ත්‍රයකට කිසිදා ලබා දිය නොහැකි “හදවතේ උණුසුම” හෙට ලෝකයේ වටිනාම සම්පත වනු ඇත.

නිගමනය AI යුගයේදී අපේ බුද්ධිය (Intelligence) යන්ත්‍ර වලට පැවරුවත්, අපේ හදවත (Heart) ආරක්ෂා කර ගැනීම අපේ වගකීමකි. තාක්ෂණයට අපව පහසු කළ හැකියි, නමුත් අපව සැනසිය හැක්කේ තවත් මනුෂ්‍යයෙකුට පමණි. අපේ “Emotional Layer” එක රැක ගැනීම යනු අපේ මනුෂ්‍යත්වය රැක ගැනීමයි.