අපි ජීවත් වෙන්නේ පුදුම කාලෙක. ලිපියක් ලියන්න ඕන නම් ChatGPT තියෙනවා. චිත්‍රයක් අඳින්න ඕන නම් Midjourney තියෙනවා. කෝඩ් එකක් ලියන්න ඕන නම් GitHub Copilot තියෙනවා.

තාක්ෂණික කුසලතා (Technical Skills) එන්න එන්නම “ලාභ” (Cheap) වෙමින් පවතිනවා. ඉස්සර ලොකු පඩියක් ගත්ත වැඩ දැන් ඩොලර් 20ක මාසික දායකත්වයකට (Subscription) කරන්න පුළුවන්.

එහෙනම්, අනාගතයේදී මිනිසාට ඉතුරු වෙන්නේ මොකක්ද? අපි වැඩකට නැති ජාතියක් වෙයිද?

නැහැ. “The Final Human Update” එකේ වැදගත්ම පාඩම මෙයයි: ලෝකයේ “බුද්ධිය” (Intelligence) සුලභ වන විට, “අව්‍යාජත්වය” (Authenticity) සහ “සංවේදීතාව” (Empathy) මිල කළ නොහැකි තරම් දුර්ලභ වේ.

අනාගතයේ ඉහළම වටිනාකමක් ලැබෙන්නේ AI වලට කරන්න බැරි මේ දේවල් 3 ටයි.

1. අසම්පූර්ණකමේ අලංකාරය (The Value of Imperfection)

AI එකකින් හදන චිත්‍රයක් හෝ ලිපියක් දිහා බලන්න. ඒක “පිළිවෙල වැඩියි”. කිසිම වරදක් නෑ. හරියට ෆැක්ටරියකින් එළියට ආපු ප්ලාස්ටික් භාණ්ඩයක් වගේ.

නමුත් මිනිස්සු හැමදාම ආදරය කළේ “අතින් හදපු” දේවල් වලට. කුඹල්කරුවෙක් අතින් හදපු මැටි වළඳක් මැෂින් එකකින් හදපු එකකට වඩා වටින්නේ ඇයි? ඒකේ තියෙන පොඩි ඇදය, ඇඟිලි සලකුණ නිසා. ඒකෙන් කියවෙන්නේ ඒක පිටුපස “මිනිස් ආත්මයක්” හිටියා කියන එකයි.

අනාගතයේදී, AI ලියපු පරිපූර්ණ නවකතාවකට වඩා, මිනිසෙක් අතින් ලියවුණු, පොඩි පොඩි අඩුපාඩු තියෙන, හැබැයි සැබෑ හැඟීම් තියෙන නවකතාවක් ගණන් යාවි.

“AI වලට ‘නිෂ්පාදනය’ කරන්න පුළුවන්; නමුත් ‘නිර්මාණය’ කරන්න පුළුවන් මිනිසාට විතරයි.”

2. සැබෑ සංවේදීතාව (True Empathy)

ඔබට දුකක් හිතුනම AI චැට්බොට් එකකට කියන්න පුළුවන්. එයා හරිම ලස්සන වචන වලින් ඔබව සනසාවි. නමුත් එයාට ඒ දුක “දැනෙන්නේ” නෑ. එයා කරන්නේ දත්ත (Data) හසුරුවන එක විතරයි.

රෝහලකදී රෝගියෙක්ගේ අතින් අල්ලගෙන “බය වෙන්න එපා” කියන්න, පන්ති කාමරයකදී ළමයෙක්ගේ ඇස් දිහා බලලා එයාට ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා කියලා තේරුම් ගන්න AI එකකට බැහැ.

හෙද සේවය, ගුරු වෘත්තිය, මනෝ උපදේශනය, සහ නායකත්වය වගේ “මිනිස් සම්බන්ධතා” මත පදනම් වූ රැකියා අනාගතයේදී ඉහළම වැටුප් ලබන රැකියා බවට පත් වේවි.

3. සදාචාරාත්මක විනිශ්චය (Moral Judgment)

AI වැඩ කරන්නේ අපි දෙන නීති (Rules) සහ දත්ත මත. ඊශ්‍රායල-පලස්තීන ගැටුම ගැන හෝ සංකීර්ණ සමාජ ප්‍රශ්නයක් ගැන AI එකකින් ඇහුවොත්, එය දෙපැත්තටම බර නැති උත්තරයක් දෙයි.

නමුත් සමාජයකට අවශ්‍ය වන්නේ දත්ත මත පදනම් වූ උත්තර නෙවෙයි; “හරි සහ වැරදි” අතර වෙනස හඳුනාගත හැකි, සන්දර්භය (Context) තේරුම් ගත හැකි මිනිස් විනිශ්චයයි. දුෂ්කර අවස්ථාවකදී අවදානමක් ගෙන තීරණයක් ගැනීමේ හැකියාව තියෙන්නේ මිනිසාට පමණයි.

නිගමනය: The Final Human Update

අපි මෙච්චර කල් හිතුවේ “දියුණු වෙනවා” කියන්නේ යන්ත්‍ර වගේ වෙන එක කියලා. වේගයෙන් වැඩ කරන, වැරදි නොකරන මිනිස්සුන්ට අපි කැමති වුණා.

නමුත් AI යුගයේදී සිදුවන “අවසන් මානව යාවත්කාලීන කිරීම” (Final Human Update) ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්. එය යන්ත්‍ර සමඟ තරඟ කිරීමක් නොව, “වඩාත් හොඳ මනුෂ්‍යයෙක් වීම” ගැනයි.

අනාගතය අයිති වන්නේ AI තාක්ෂණය හොඳින්ම දන්නා අයට පමණක් නොවේ; ඒ තාක්ෂණය මැද ඉඳගෙනත්, තමන්ගේ “හදවත” නැති කර නොගන්නා අයටයි.