Artemis II (ආර්ටිමිස් 2): වසර 50කට පසු මිනිසා නැවතත් සඳ වටා යන ඓතිහාසික ගමන

අන්තිමට මිනිසෙක් සඳ මත පය තැබුවේ 1972 වසරේදීයි (Apollo 17). එතැන් සිට අද දක්වා වසර 50කට වැඩි කාලයක් මිනිසා පෘථිවියට ආසන්න කක්ෂයේ (Low Earth Orbit) පමණක් රැඳී සිටියා. නමුත් දැන් ඒ නිහැඬියාව බිඳ වැටෙන්නටයි යන්නේ. NASA ආයතනයේ Artemis II මෙහෙයුම මගින් ගගනගාමීන් සිව්දෙනෙක් නැවතත් සඳ වෙත ගෙනයාමට සූදානම්.

මොකක්ද මේ Artemis II කියන්නේ?

මෙය මිනිසුන් සඳ මතට ගොඩබසින (Landing) ගමනක් නෙවෙයි. මෙය “සඳ වටා ගොස් නැවත පැමිණෙන” (Lunar Flyby) පරීක්ෂණ චාරිකාවක්. මෙහි අරමුණ වන්නේ අභ්‍යවකාශ යානය සහ ජීවිතාරක්ෂක පද්ධති මිනිසුන් සහිතව සඳ දක්වා ගමන් කිරීමට තරම් ආරක්ෂිත දැයි තහවුරු කරගැනීමයි.

ගමනේ සැලැස්ම (The Mission Profile)

දියත් කිරීම (Launch): ලොව බලගතුම රොකට්ටුව වන SLS (Space Launch System) මගින් Orion (ඔරායන්) අභ්‍යවකාශ යානය ෆ්ලොරිඩාවේ කෙනඩි අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයෙන් ගුවන් ගත කෙරේ.
පෘථිවි කක්ෂය: යානය මුලින්ම පෘථිවිය වටා කැරකෙමින් සියලුම පද්ධති පරීක්ෂා කරයි.
සඳ වෙත පිම්ම: යානය සඳ දෙසට ගමන් අරඹයි (Trans-Lunar Injection).
සඳ වටා යාම: ඔවුන් සඳ මතුපිටට නොබැස්සත්, සඳේ අඳුරු පැත්තට (Far Side) ඉහළින් ගමන් කරමින්, සඳ වටා රවුමක් ගසා ආපසු පෘථිවිය දෙසට එනු ඇත (Free-return trajectory). මෙම ගමනට දින 10ක් පමණ ගත වේ.
ගොඩබෑම (Splashdown): පැසිෆික් සාගරයට ආරක්ෂිතව ගොඩබෑමෙන් ගමන අවසන් වේ.

තෝරාගත් වීරයන් සිව්දෙනා (The Crew)

මෙම ගමන විශේෂ වන්නේ එහි කාර්ය මණ්ඩලයේ ඇති විවිධත්වය නිසයි.

Reid Wiseman (ඇමරිකානු): අණ දෙන නිලධාරී (Commander).
Victor Glover (ඇමරිකානු): නියමු (Pilot) – සඳ වටා යන පළමු කළු ජාතිකයා.
Christina Koch (ඇමරිකානු): විශේෂඥ (Mission Specialist) – සඳ වටා යන පළමු කාන්තාව.
Jeremy Hansen (කැනේඩියානු): විශේෂඥ (Mission Specialist) – ඇමරිකානුවෙක් නොවන පළමු පුද්ගලයා.

තාක්ෂණය: Orion සහ SLS

ගගනගාමීන් ගමන් කරන්නේ Orion නැමැති නවීනතම කැප්සියුලය තුළයි. එයට බලය සහ ඔක්සිජන් සපයන්නේ යුරෝපීය අභ්‍යවකාශ ආයතනය (ESA) විසින් නිපදවූ European Service Module එක මගින්. මෙය ලෝක බලවතුන්ගේ එකමුතුවක්.

ඇයි මේක වැදගත්?

Artemis II සාර්ථක වුණොත් පමණයි ඊළඟට එන Artemis III මෙහෙයුමෙන් මිනිසුන්ට සඳ මතට ගොඩබහින්න පුළුවන් වෙන්නේ. නාසා ආයතනයේ දිගුකාලීන සැලැස්ම වන්නේ සඳ මත ස්ථිර කඳවුරක් ගොඩනගා, එතැන් සිට අඟහරු (Mars) වෙත මිනිසුන් යැවීමයි. Artemis II කියන්නේ ඒ මහා ගමනේ පළමු පියවරයි.

PARIGANAKA