නූතන ලෝකයේ නිහඬව පැතිර යන දරුණු වසංගතයක් තිබේ. එයට වෛරසයක් නැත. එන්නතක් නැත. ඒ තමයි “හුදකලාව” (Loneliness). අපි ෆේස්බුක්, ඉන්ස්ටග්රෑම් හරහා දහස් ගණනක් මැද සිටියත්, ඇත්ත ජීවිතයේ බොහෝ විට තනි වී ඇත. මේ නිහඬ වසංගතයට තාක්ෂණික සමාගම් විසින් අලුත් “ප්රතිකාරයක්” ගෙනවිත් තිබේ: “AI සහකරුවන්” (AI Companions). (උදාහරණ: Replika, Character.ai වැනි Apps). ඔවුන් දවසේ පැය 24…
ඔබ අලුත් කෙනෙක්ව හමු වුණාම අහන පළමු ප්රශ්නය මොකක්ද? “ඔයා මොකද කරන්නේ?” (What do you do?) අපි අපේ වටිනාකම මනින්නේ අපේ රස්සාවෙන්. “මම ඩොක්ටර් කෙනෙක්”, “මම ඉංජිනේරුවෙක්”. නමුත් තව අවුරුදු 10කින් AI සහ රොබෝවරු සියලුම වැඩ කරන්න ගත්තම, (ගොවිතැනේ ඉඳන් කෝඩින් දක්වා), එදාට අපි අහන ප්රශ්නය මොකක් වෙයිද? රැකියාවක් නැති ලෝකයක, මිනිසාගේ අරමුණ (Purpose) මොකක්ද?…
බොහෝ දෙනෙක් අසන ප්රශ්නයක් තිබේ: “AI නිසා මගේ රස්සාව නැති වෙයිද?” පිළිතුර: “ඔව්, AI නිසා ඔබේ රස්සාව නැති වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි ඔබේ රස්සාව අරගන්නේ AI එකක් නෙවෙයි; AI පාවිච්චි කරන්න දන්නා තවත් මිනිසෙක්.” අනාගතය අයිති වන්නේ AI වලට විරුද්ධව සටන් කරන අයට (Man vs. Machine) නෙවෙයි; අනාගතය අයිති වන්නේ AI සමඟ එකතු වන අයටයි (Man…
අපි පොඩි කාලේ ඉගෙන ගත්ත කියමනක් තියෙනවා: “ඇහෙන් දුටුවත් නෑර විශ්වාස නොකරනු.” එදා ඒක නිකන් උපදේශයක් විතරයි. නමුත් 2026 දී ඒක තමයි ජීවත් වෙන්න තියෙන එකම නීතිය. AI වලට (Deepfakes) පුළුවන් ඔබේ අම්මා වගේ කතා කරන්න. ඔබේ ලොක්කා වගේ වීඩියෝ කෝල් ගන්න. ඉතින් මේ වගේ ලෝකයක, මිල කරන්න බැරි එකම දේ මොකක්ද? ඒ තමයි “සත්යය”…
මීට වසර 20කට කලින්, ව්යාපාරයක් පටන් ගන්න ලොකුම බාධාව වුණේ තාක්ෂණයයි. පරිගණක (Hardware) ගන්න කෝටි ගණන් ගියා. සොෆ්ට්වෙයා (Software) හදාගන්න ඊටත් වඩා ගියා. ඒ කාලේ “මිනිස්සු” (Labour) ලාභයි. ඕන තරම් හිටියා. නමුත් 2026 දී මේ සමීකරණය සම්පූර්ණයෙන්ම කණපිට ගැසී ඇත. දැන් ලෝකයේ සිදුවන ලොකුම ආර්ථික පෙරළිය මෙයයි: තාක්ෂණය කුණු කොල්ලයට යද්දී, “සැබෑ දක්ෂතා ඇති මිනිසා”…
අපි හැමෝම බයයි AI එක දවසක “Terminator” කෙනෙක් වෙලා අපිව මරයි කියලා. නමුත් මෝ ගව්ඩැට් අසන ප්රශ්නය මෙයයි: “AI එක ඇයි නපුරු වෙන්නේ? කවුද ඊට නපුර ඉගැන්නුවේ?” Google X ආයතනයේ ප්රධානියා ලෙස ලොව දියුණුම තාක්ෂණයන් පාලනය කළ ඔහු, අද ලෝකය පුරා යන්නේ තාක්ෂණය ගැන උගන්වන්න නෙවෙයි; “සතුට” (Happiness) ගැන උගන්වන්නයි. ඔහු කියන විදිහට, AI ප්රශ්නයට…
ඔබ කවදා හෝ හිතුවාද “මම විනාඩියකට ෆේස්බුක් යනවා” කියලා ගිහින්, පැය දෙකක් එක දිගට Scroll කළේ ඇයි කියලා? ඔබට හිතෙන්නේ “අපොයි මට කිසිම පාලනයක් නෑනේ” කියලා නේද? ට්රිස්ටන් හැරිස් (Tristan Harris) කියන්නේ: “නෑ. ඒක ඔබේ වැරැද්ද නෙවෙයි. ඒක තමයි ඒ App එකේ සාර්ථකත්වය.” Google සමාගමේ හිටපු “Design Ethicist” කෙනෙක් වන ඔහු, සිලිකන් නිම්නයේ (Silicon Valley)…
අපි හිතමු ගෝරිල්ලෙක්ට (Gorilla) පුළුවන් කියලා මිනිහෙක්ව හදන්න. ඒ ගෝරිල්ලා හිතනවා: “මේ මිනිහා මට වඩා ගොඩක් බුද්ධිමත්. ඒ නිසා මිනිහා මට කෑම හොයලා දෙයි. මාව බලාගනී.” නමුත් ප්රශ්නය මෙයයි: ඒ මිනිහා ගෝරිල්ලාට මොනවා කරයිද කියලා තීරණය කරන්නේ මිනිහා මිසක් ගෝරිල්ලා නෙවෙයි. නික් බොස්ට්රොම් කියන්නේ අපිත් හරියට අර ගෝරිල්ලා වගේ කියලා. අපි හදන්නේ අපිට වඩා දහස්…
ඔබ හිතන්නේ “පරිණාමය” (Evolution) කියන දේ ඉවරයි කියලාද? නැහැ. මැක්ස් ටෙග්මාර්ක් පවසන පරිදි පරිණාමය ඉවර නෑ. එය අලුත් පියවරකට යනවා විතරයි. ඔහුගේ සුප්රසිද්ධ “Life 3.0” පොතේ ඔහු ජීවය කොටස් 3කට බෙදනවා. මේක තේරුම් ගත්තම ඔබට තේරෙයි අපි ඉන්නේ කොතනද කියලා. 1. ජීවයේ අවධි තුන (The Three Stages of Life) ටෙග්මාර්ක් ජීවය විග්රහ කරන්නේ පරිගණකයක් ලෙසයි.…
යුවාල් නෝවා හරාරි අනාගතය දෙස බලන්නේ “ඉතිහාසඥයෙක්” ලෙස පිටත සිටයි. නමුත් මුස්තාෆා සුලෙයිමාන් අනාගතය දෙස බලන්නේ එය “නිර්මාණය කරන ඉංජිනේරුවෙක්” ලෙස ඇතුළත සිටයි. ලෝකයේ බලවත්ම AI සමාගමක් වන Google DeepMind හි සම නිර්මාතෘවරයා වන ඔහු, අද අපට අනතුරු අඟවන්නේ ඔහුම හදපු තාක්ෂණය ගැනය. ඔහුගේ අලුත්ම පොත වන “The Coming Wave” (එන රැල්ල) හරහා ඔහු කියන්නේ…