Category: Digital Society
-
ශ්රී ලංකා රජය විසින් බලශක්ති ඉතිරිකිරීමේ පියවරක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කළ “දින 4ක වැඩ සතිය” (4-Day Work Week) සමඟින්, අඩු කාලයකින් වැඩි වැඩ කොටසක් නිම කිරීමේ අභියෝගයට අප සැමට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත. 2026 වසරේදී මෙය හුදෙක් අභියෝගයක් නොව, Agentic AI වැනි නවීන තාක්ෂණයන් හරහා අපගේ කාර්යක්ෂමතාව දෙගුණ කර ගැනීමට ලැබුණු මහඟු අවස්ථාවකි. 1. Agentic…
-
අද අපි උදේ ඇහැරෙන මොහොතේ සිට රාත්රියේ නිදාගන්න මොහොත දක්වාම අපිත් එක්ක තියෙන එකම වස්තුවක් තියෙනවා.ඒ තමයි Smartphone එක. නමුත් කවදාහරි ඔබ හිතලා තියෙනවද,“මගේ phone එක මට ගැන මොනතරම් දේවල් දන්නවද?” කියලා? Smartphone එකක් කියන්නේ call කරන machine එකක් විතරද? අද smartphone එකක් කියන්නේ, මෙවැනි දේවල් සෑහෙන ප්රමාණයක් track කරන digital diary එකක් වගේ. අපි…
-
2026 මාර්තු මාසය වන විට ලෝකයේ ප්රමුඛතම දාර්ශනික සාකච්ඡාව බවට පත්ව ඇත්තේ “AI සවිඥානිකද?” (Is AI Conscious?) යන්නයි. විද්යාඥයන් සහ දාර්ශනිකයන් පවසන පරිදි, AI යනු දැන් හුදු දත්ත සැකසුම් යන්ත්රයක් නොව, මානුෂීය සිතුවිලිවල “ඩිජිටල් දෝංකාරයකි.” මෙම ලිපියෙන් අප විමසා බලන්නේ AI විසින් අපේ මනුෂ්යත්වයට ලබා දෙන අලුත්ම “Update” එක පිළිබඳවයි. 1. භාෂාවෙන් තැනූ කැඩපත (The…
-
ඉතිහාසය පුරාම “ශ්රමය” යන්නෙන් අදහස් කළේ මිනිසාගේ කායික ශක්තිය හෝ කාලය වැය කර යමක් නිෂ්පාදනය කිරීමයි. නමුත් AI යුගයට පිවිසෙන අපට “ශ්රමය” (Labor) පිළිබඳ පැරණි අර්ථ දැක්වීම් තවදුරටත් වලංගු නොවේ. අප දැන් සිටින්නේ “මාංශ පේශි ශ්රමය” (Physical Labor) සහ “ඇල්ගොරිතම ශ්රමය” (Algorithmic Labor) එකිනෙකා හමුවන මංසන්ධියකයි. 1. මාංශ පේශි ශ්රමය (Manual/Mass Labor): අතීතයේ උරුමය කාර්මික…
-
වර්තමාන ලෝක දේශපාලනික සිතියම යළිත් වරක් යුද ගින්නෙන් ඇලලී ගොස් ඇත. මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගතව ඇති යුදමය වාතාවරණය හුදෙක් කලාපීය ගැටලුවක් නොව, එය මුළු මහත් ගෝලීය ආර්ථිකයටම සහ තාක්ෂණික සැපයුම් ජාලයන්ට සෘජුවම බලපාන අර්බුදයක් බවට පත්ව තිබේ. 1. බලශක්ති අර්බුදය සහ Fuel QR නැවත පැමිණීම අද අප ශ්රී ලංකාව තුළ අත්දකින National Fuel Pass (QR) පද්ධතිය…
-
ශ්රී ලංකාව තුළ ක්රියාත්මක වන ජාතික ඉන්ධන බලපත්රය (National Fuel Pass) පද්ධතිය මගින් වාහන හිමියන්ට ක්රමවත් ලෙස සතිපතා ඉන්ධන කෝටාවක් ලබාගැනීමේ අවස්ථාව සලසා දී ඇත. ඔබ අලුතින් වාහනයක් මිලදී ගත්තෙකු නම් හෝ මෙතෙක් ලියාපදිංචි වී නොමැති නම්, ඉතා පහසුවෙන් විනාඩි කිහිපයකින් ඔබගේ Fuel QR කේතය ලබාගන්නා ආකාරය මෙම ලිපියෙන් පැහැදිලි කෙරේ. 1. ලියාපදිංචි වීමට පෙර…
-
වර්ෂය 2026 යි. ඔබ සිතන්නේ සතියට දින 5 ක් වැඩ කිරීම අනිවාර්යය දෙයක් කියාද? එසේ නම්, ඔබ තවමත් පරණ “Update” එකකයි. “Trend Alert: 2026 වන විට සතියට දින 4 ක වැඩ මුරය (4-day work week) ලොව පුරා ප්රචලිත වන්නේ AI මගින් ලැබෙන කාර්යක්ෂමතාවය නිසාය.” මෙම ප්රවණතාවය හුදෙක් සේවකයින්ට ලැබෙන සහනයක් නොවෙයි; එය මිනිස් ඉතිහාසයේ විශාලතම…
-
2026 යථාර්ථය: අපි තාක්ෂණයේ වහලුන්ද? අද අප අවදි වන්නේ ස්මාර්ට් ඔරලෝසුවක ශබ්දයටයි. දවස පුරා AI සහායකයින් සමඟ කතා කරමින්, ඇල්ගොරිතමයන් පෙන්වන දේ නරඹමින් අපි දවස ගෙවා දමමු. 2026 දී අපේ ලොකුම අභියෝගය වන්නේ තාක්ෂණය නොමැතිව තනිව සිටීමට ඇති නොහැකියාවයි. අපි ‘සම්බන්ධ’ (Connected) වී සිටින තරමටම, අපේ ‘අභ්යන්තරයෙන්’ දුරස් වී සිටිමු. හරාරිගේ අනතුරු ඇඟවීම: “අවධානය කොල්ලකෑම”…
-
2026 අභියෝගය: පෙළපොත් වෙනුවට AI ගුරුවරුන් 2026 වන විට අපේ දරුවන් ජීවත් වන්නේ අපට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් ලෝකයකය. ඔවුන්ගේ පාසල් වැඩ, චිත්ර ඇඳීම සහ ක්රීඩා පවා AI සමඟ බද්ධ වී ඇත. දැන් ප්රශ්නය වන්නේ ඔබේ දරුවාට “දැනුම” ලබා දීම නොව, එම දැනුම මැද තම “මනුෂ්යත්වය” ආරක්ෂා කරගන්නා ආකාරය ඉගැන්වීමයි. හරාරිගේ පාඩම: “මානසික නම්යශීලී බව” (Mental…
-
අපි ජීවත් වෙන්නේ ඉතිහාසයේ දැවැන්තම සංක්රමණයක් සිදුවන යුගයකයි. මෙතෙක් කල් ජීව විද්යාත්මක මිනිසා සතු වූ ‘බුද්ධිය’ (Intelligence), දැන් සිලිකන් චිප්ස් වෙත සංක්රමණය වෙමින් පවතී. 2026 වසරේ පැවති ලෝක ආර්ථික සමුළුවේදී (Davos) යුවාල් නෝවා හරාරි අනතුරු ඇඟවූ පරිදි, AI යනු තවදුරටත් පිහියක් වැනි ‘මෙවලමක්’ (Tool) නොවේ; එය ‘නියෝජිතයෙක්’ (Agent). පිහියකින් එළවළු කපනවාද නැතිනම් මනුෂ්යයෙකු ඝාතනය කරනවාද…