Category: Future Society


  • LLM කියන්නේ මොකක්ද? (සරලව සහ ගැඹුරින්)

    අපි නිතරම අසන AI (Artificial Intelligence) කියන යෝධයාගේ “හදවත” හඳුන්වන්නේ LLM කියලයි. සරලවම කිව්වොත්: ChatGPT, Gemini, Claude කියන්නේ සොෆ්ට්වෙයාර් (Software) නෙවෙයි; ඒවා LLMs. LLM = Large Language Model (මහා භාෂා ආකෘතිය) මෙන්න මේ වචන තුනේ තේරුම: 1. Large (විශාල) මෙය නිකම්ම “ලොකු” නෙවෙයි; මෙය “මහා දැවැන්තයි”. මනුෂ්‍යයෙක්ට මුළු ජීවිත කාලයම කියෙව්වත් කියවන්න බැරි තරම් දත්ත…

  • AI යුගය පටන් ගත්තාද? (Is the AI Age Beginning?)

    පිළිතුර ඔබව පුදුම කරනු ඇත: අපි ඉන්නේ ආරම්භයේ නෙවෙයි; අපි ඉන්නේ ‘පිපිරීම’ (Explosion) මැදයි. බොහෝ අය අසන ප්‍රශ්නයක් තිබේ: “AI යුගය දැන් පටන් ගෙනද තියෙන්නේ?” මේ ප්‍රශ්නය හරියට, ගෙදරට ගිනි ඇවිලිලා වහලෙත් පත්තු වුණාට පස්සේ, “ගින්න පටන් ගත්තද?” කියලා අහනවා වගේ වැඩක්. ඇත්තම කතාව නම්, AI යුගය නිල වශයෙන් ආරම්භ වුණේ 2022 නොවැම්බර් 30 වැනිදා.…

  • සම්පත් (Resource) එරෙහිව සන්නාම (Brand): ඔබ ඩිජිටල් ලෝකයේ “ඉන්ධන” ටිකක්ද? නැත්නම් “එන්ජිම” ද?

    අපි සරල උදාහරණයකින් පටන් ගනිමු. සම්පතක් (Resource) යනු ඕනෑම කෙනෙකුට ප්‍රතිස්ථාපනය (Replace) කළ හැකි දෙයකි. සන්නාමයක් (Brand) යනු කිසිදා ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැකි අනන්‍යතාවයකි. අනාගතයේ AI ලෝකය තුළ මෙය ක්‍රියාත්මක වන්නේ මෙහෙමයි: 1. AI දකින්නේ “සම්පත්” පමණයි (AI eats Resources) කෘතිම බුද්ධිය (AI) කියන්නේ මහා “දත්ත භක්ෂකයෙක්”. ඔබ ලියන්නේ සාමාන්‍ය ලිපි නම්, ඔබ කරන්නේ සාමාන්‍ය කෝඩින්…

  • IT යුගය අවසන්: සාදරයෙන් පිළිගනිමු “බුද්ධි තාක්ෂණ” (Intelligence Technology) යුගයට!

    පසුගිය දශක තුන පුරාම ලෝකය පාලනය කළේ අකුරු දෙකක වචනයක්. ඒ “IT” (Information Technology) හෙවත් “තොරතුරු තාක්ෂණය” යි. අපි පාසල් වල IT ඉගෙන ගත්තා, විශ්වවිද්‍යාල වල IT උපාධි ගත්තා. අපි හිතුවේ ඒක තමයි අනාගතය කියලා. නමුත් 2026 දී අපි මේ දකින්නේ ඒ යුගයේ හිරු බැස යෑමයි. අපි දැන් එළඹෙමින් සිටින්නේ IT යුගයට නොව, “Intelligence Technology”…

  • මියගිය අන්තර්ජාලය (The Dead Internet): ඔබ කතා කරන්නේ මිනිසෙක්ටද? නැත්නම් ‘ඩිජිටල් අවතාරයකට’ද?

    අන්තර්ජාලය නිර්මාණය වුණේ ඇයි? ලෝකයේ එහා කෙළවරේ ඉන්න මනුස්සයාව, මෙහා කෙළවරේ ඉන්න මනුස්සයා එක්ක සම්බන්ධ කරන්න. අපි මෙතෙක් කල් විශ්වාස කළේ ෆේස්බුක් එකේ ලයික් එකක් වැටෙනකොට, X (Twitter) එකේ රිප්ලයි (Reply) එකක් එනකොට, ඒක අනිත් පැත්තේ ඉන්න තවත් සැබෑ මනුස්සයෙක්ගේ ක්‍රියාවක් කියලයි. ඒත් ඒ විශ්වාසය සම්පූර්ණ බොරුවක් නම්? 2026 ජනවාරි මස නිකුත් වූ නවතම තාක්ෂණික…

  • හොලිවුඩයම බිය වූ “Sora 2.0” නිකුත් වෙයි: මෙය සිනමාවේ අවසානයද? (The End of Cinema?)

    අපි හිතාගෙන හිටියේ AI තාක්ෂණය මුලින්ම ඇවිත් අපේ ගණන් හදලා දේවි, ඊමේල් ලියලා දේවි කියලයි. නිර්මාණාත්මක කලාවන් (Creative Arts) මිනිසා සතුව ආරක්ෂිතව පවතීවි කියලා අපි විශ්වාස කළා. නමුත් ඊයේ (2026 ජනවාරි 25) OpenAI සමාගම විසින් Sora 2.0 නිකුත් කිරීමත් සමඟ ඒ විශ්වාසය අමු අමුවේ බිඳ වැටුණා. මේ නිකම්ම මෘදුකාංග අප්ඩේට් එකක් නෙවෙයි. මෙය වසර 100කට…

  • “The Matrix” යථාර්ථය: භෞතික ලෝකය අතහැර ‘ඩිජිටල් මත්ද්‍රව්‍ය’ (Digital Drugs) වලට ඇබ්බැහි වීම

    1999 දී තිරගත වූ “The Matrix” චිත්‍රපටයේදී මෝෆියස් (Morpheus), නියෝ (Neo) ඉදිරියේ පෙති දෙකක් තබයි. අද වන විට මුළු මනුෂ්‍ය වර්ගයාම සිටින්නේ මෙම පෙති දෙක ඉදිරියේය. කණගාටුවට කරුණ නම්, බහුතරයක් දෙනා හෙමිහිට “නිල් පෙත්ත” තෝරා ගනිමින් සිටීමයි. ඒ නිල් පෙත්ත අන් කිසිවක් නොව, “ඩිජිටල් ලෝකයේ මායාව” (Digital Escapism) යි. ඇයි අපි පලා යන්නේ? (The Great…

  • “ඔබ දන්නා ලෝකයේ අවසානය: AI විප්ලවය හුදෙක් ‘තාක්ෂණික’ නොව, ‘පරිණාමීය’ පිම්මක් වන්නේ ඇයි?”

    ඔව්, අනිවාර්යයෙන්ම. හැබැයි ඒ වෙනස අපි හිතනවට වඩා ගොඩක් ගැඹුරුයි. බොහෝ අය හිතන්නේ AI කියන්නේ “අපේ වැඩ ලේසි කරන ටූල් එකක්” (Just a tool) කියලයි. නමුත් “The Final Human Update” දර්ශනයට අනුව, මෙය නිකම්ම තාක්ෂණික වෙනසක් නෙවෙයි; මෙය “පරිණාමීය පිම්මක්” (Evolutionary Leap). මිනිස් ඉතිහාසයේ සිදු වූ ලොකුම විප්ලව 3 සමඟ මෙය සසඳා බලමු: AI විසින්…

  • ඩිජිටල් යටත්විජිතවාදය (Digital Colonialism): AI යුද්ධයේදී ශ්‍රී ලංකාවට හිමි තැන කුමක්ද?

    1505 දී පෘතුගීසීන් ලංකාවට ආවේ කුළුබඩු (Spice) හොයාගෙන. 2026 දී ලෝක බලවතුන් එන්නේ අපේ “දත්ත” (Data) හොයාගෙන. ලෝක භූ දේශපාලනය (Geopolitics) දැන් තීරණය වෙන්නේ මහමුදේ තියෙන නැව් වලින් නෙවෙයි; ෆයිබර් ඔප්ටික් කේබල් සහ ඩේටා සෙන්ටර් (Data Centers) වලින්. මේ අලුත් ලෝක සිතියමේ ශ්‍රී ලංකාව ඉන්නේ කොතනද? 1. අපි තාක්ෂණික “පාරිභෝගිකයෝ” පමණද? (The Data Colony Trap)…

  • විධාන මත දිවෙන ලෝකය (A Prompt First World): “වචනය” ලෝකය මවන යුගය ඇරඹෙයි

    බයිබලයේ ආරම්භයේ සඳහන් වන්නේ “ආරම්භයේදී වචනය තිබුණේය” (In the beginning was the Word) යනුවෙනි. පුදුමයකට මෙන්, 21 වන සියවසේ තාක්ෂණයේ අනාගතය ලියැවෙන්නෙත් ඒ විදිහටමයි. පසුගිය වසර 30 පුරාම අපි කළේ පරිගණකය පාලනය කරන්න “බොත්තම් එබීම” (Clicking & Tapping). අපිට ෆොටෝ එකක් හදාගන්න ඕන වුණාම Photoshop ඉගෙන ගන්න වුණා. වෙබ් අඩවියක් හදන්න ඕන වුණාම Coding ඉගෙන…