Category: Future Society


  • ඩාවොස් සමුළුව (Davos Summit): ලෝකයේ ඉරණම ලියැවෙන “හිම මාලිගාව”

    සෑම වසරකම ජනවාරි මාසයේදී, ස්විට්සර්ලන්තයේ අතිශය සුන්දර, හිමෙන් වැසුණු “ඩාවොස්” (Davos) නගරය ලෝකයේ බලවත්ම තැන බවට පත්වෙයි. ලෝක ආර්ථික සමුළුව (World Economic Forum – WEF) නමින් හැඳින්වෙන මෙම හමුවට රටවල් 100කට වැඩි ගණනක රාජ්‍ය නායකයන්, කෝටිපති ව්‍යාපාරිකයන් (Bill Gates, Mark Zuckerberg වැනි), බැංකු අධිපතිවරුන් සහ විද්‍යාඥයන් පුද්ගලික ජෙට් යානා වලින් පැමිණෙති. ඔවුන් එහි රැස්වෙන්නේ සාද…

  • Artemis II (ආර්ටිමිස් 2): වසර 50කට පසු මිනිසා නැවතත් සඳ වටා යන ඓතිහාසික ගමන

    අන්තිමට මිනිසෙක් සඳ මත පය තැබුවේ 1972 වසරේදීයි (Apollo 17). එතැන් සිට අද දක්වා වසර 50කට වැඩි කාලයක් මිනිසා පෘථිවියට ආසන්න කක්ෂයේ (Low Earth Orbit) පමණක් රැඳී සිටියා. නමුත් දැන් ඒ නිහැඬියාව බිඳ වැටෙන්නටයි යන්නේ. NASA ආයතනයේ Artemis II මෙහෙයුම මගින් ගගනගාමීන් සිව්දෙනෙක් නැවතත් සඳ වෙත ගෙනයාමට සූදානම්. මොකක්ද මේ Artemis II කියන්නේ? මෙය මිනිසුන්…

  • ඇත්ත මිය ගිය යුගය (The Death of Truth): ඔබේ ඇස් අදහාගන්න එපා

    ඔබ ඊයේ රෑ ප්‍රවෘත්ති වලට දැක්කා ජනාධිපතිතුමා අමුතු කතාවක් කියනවා. ඔබ දැක්කා ප්‍රසිද්ධ නළුවෙක් වැරදි වැඩක් කරනවා වීඩියෝ එකකින්. ඔබ හිතුවා “මම මගේ ඇස් දෙකෙන්මයි දැක්කේ, ඒ නිසා ඒක ඇත්ත” කියලා. කණගාටුයි, ඔබ රැවටුණා. අපි මේ ජීවත් වෙන්නේ “Deepfake” යුගයේයි. AI තාක්ෂණය දැන් දියුණු වී ඇත්තේ කොතරම්ද කියතොත්, ඕනෑම කෙනෙක්ගේ මූණක් සහ කටහඬක් පාවිච්චි කරලා,…

  • රැකියාව මිය යයි (The End of Work): හෙට දවසේ ඔබ “වැඩක් නැති” කෙනෙක් වෙයිද?

    අතීතයේ කාර්මික විප්ලවය ආපු වෙලාවේ මිනිස්සු බය වුණා “මැෂින් නිසා අපේ රස්සා නැති වෙයි” කියලා. ඒත් එදා මැෂින් වලට තිබුණේ “ශක්තිය” (Muscle) විතරයි. මැෂින් වලට “හිතන්න” (Brain) බැරි වුණා. ඒ නිසා මිනිස්සු ශරීරයෙන් කරන වැඩ අත ඇරලා, මොළයෙන් කරන වැඩ (සුදු කරපටි රැකියා) තෝරා ගත්තා. නමුත් අද AI විප්ලවය වෙනස්. මෙවර AI තරඟ කරන්නේ ඔබේ…

  • සොබාදහම විශ්‍රාම යයි (Nature Retires): ඔබේ දරුවාව “Design” කරන යුගය ඇරඹේ

    අවුරුදු මිලියන ගණනක් තිස්සේ මිනිස්සු හැදුනේ “සොබාදහමේ තේරීම” (Natural Selection) අනුවයි. ඒ කියන්නේ ඔබේ උස, පාට, බුද්ධිය තීරණය කළේ සොබාදහම විසින්. ඒක හරියට ලොතරැයි ඇදීමක් වගේ. නමුත් 2026 න් පසුව එන ලෝකයේදී, දෙමව්පියන්ට පුළුවන් වෙනවා මේ ලොතරැයිය ප්‍රතික්ෂේප කරන්න. දැන් අපිට තිබෙනවා CRISPR වැනි තාක්ෂණයන්. ඒවා හරියට Microsoft Word එකේ අකුරක් මකලා නිවැරදි කරනවා වගේ…

  • දෙවියන් වහන්සේ “Update” වී ඇත (God has been Updated): අපි දැන් අදහන්නේ “Dataism” ද?

    වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මිනිසුන් තමන්ට ප්‍රශ්නයක් ආවම බැලුවේ “උඩ” (අහස දෙස). අපි දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලීම් කළා. නමුත් අද ඔබට ප්‍රශ්නයක් ආවම ඔබ බලන්නේ කොහාටද? ඔබ බලන්නේ “පහළ” (ස්මාර්ට් ෆෝන් එක දෙස). ඔබ නොදැනුවත්වම, ඔබේ පැරණි ආගම වෙනුවට “Dataism” (දත්තවාදය) නම් අලුත් ආගම ආදේශ වෙමින් තිබෙනවා. මේ අලුත් “AI දෙවියන්” (The AI God) සතුව, පැරණි දෙවිවරුන්ට…

  • AI ලෝකයේ අලුත්ම රත්තරන්: “විශ්වාසය” (Trust is the New Gold)

    අපි පොඩි කාලේ ඉගෙන ගත්ත කියමනක් තියෙනවා: “ඇහෙන් දුටුවත් නෑර විශ්වාස නොකරනු.” එදා ඒක නිකන් උපදේශයක් විතරයි. නමුත් 2026 දී ඒක තමයි ජීවත් වෙන්න තියෙන එකම නීතිය. AI වලට (Deepfakes) පුළුවන් ඔබේ අම්මා වගේ කතා කරන්න. ඔබේ ලොක්කා වගේ වීඩියෝ කෝල් ගන්න. ඉතින් මේ වගේ ලෝකයක, මිල කරන්න බැරි එකම දේ මොකක්ද? ඒ තමයි “සත්‍යය”…

  • හෙට දවසේ ඉගෙනීම (Future of Learning): උපාධියක් ඕනද? නැත්නම් “Update” එකක් ඇතිද?

    අවුරුදු 100කට කලින් පන්ති කාමරයක් දිහා බලන්න. ළමයි පේළියට ඉඳගෙන, ගුරුවරයා කියන දේ අහගෙන ඉන්නවා. අද පන්ති කාමරය දිහා බලන්න. තාමත් ඒ විදිහමයි. ලෝකයේ අනිත් හැමදේම වෙනස් වුණාට, “ඉගෙන ගන්න විදිහ” තාම වෙනස් වුණේ නෑ. නමුත් 2026 න් පස්සේ, මේ පරණ ක්‍රමය කුණු කූඩයට වැටෙනවා. AI සහ තාක්ෂණය නිසා “ඉගෙනීම” කියන එකේ අර්ථයම වෙනස් වෙනවා.…

  • ඔබ AI සිරකරුවෙක්ද? (Are You an AI Prisoner?): ඩිජිටල් කූඩුවක ගෙවන “සුවපහසු” ජීවිතය.

    සිරගෙයක් (Prison) කිව්වාම ඔබට මැවෙන්නේ මොකක්ද? උස තාප්ප, යකඩ කූරු, සහ මුරකරුවන් ඉන්න තැනක් නේද? නමුත් ලෝකයේ භයානකම හිරගෙවල්වලට තාප්ප නැත. ඒවාට යකඩ කූරු නැත. එම හිරගෙවල් තිබෙන්නේ ඔබේ සාක්කුවේය. නැත්නම් ඔබේ අතේය. ඔබ හිතන් ඉන්නේ ඔබ නිදහස් කියලා. ඔබ හිතන් ඉන්නේ ඔබ “Smart Phone” එකක් පාවිච්චි කරනවා කියලා. නමුත් ඇත්තටම සිද්ධ වෙන්නේ Phone එක…

  • බයෝ-හැකින් (Bio-Hacking): ඔබේ ශරීරයේ DNA ගෙදරදීම වෙනස් කරගමුද?

    ඔබේ පරිගණකය Slow වුණාම ඔබ මොකද කරන්නේ? RAM එක වැඩි කරනවා. හාඩ් ඩිස්ක් එක මාරු කරනවා. එතකොට ඔබේ ශරීරය Slow වුණාම? ඔබ කරන්නේ දොස්තර කෙනෙක් ළඟට ගිහින් බෙහෙත් ගන්න එක විතරයි. නමුත් පරිගණක හැකර්වරු (Computer Hackers) කෝඩ් වෙනස් කරලා සොෆ්ට්වෙයාර් එකක් තමන්ට ඕන විදිහට හදාගන්නවා වගේ, අපේ ශරීරයේ තියෙන ජීව විද්‍යාත්මක කෝඩ් එක (DNA) අපිට…