පසුගිය දශක දෙක පුරාවටම දෙමාපියන් තම දරුවන්ට දුන් ලොකුම උපදෙස කුමක්ද? “පුතේ, IT ඉගෙන ගන්න. කෝඩින් (Coding) ඉගෙන ගන්න. Software Engineer කෙනෙක් වෙන්න.” මන්ද, එය ලෝකයේ වැඩිම පඩි ලැබෙන, ආරක්ෂිතම රැකියාව විය. නමුත් 2024 දී NVIDIA සමාගමේ ප්රධාන විධායක නිලධාරී Jensen Huang ලෝකයම කම්පා කරවන ප්රකාශයක් කළේය: “අපේ අරමුණ විය යුත්තේ කිසිම දරුවෙකුට කෝඩින් ඉගෙන…
අපි හැමෝම හිතාගෙන ඉන්නේ අපේ සල්ලි බැංකුවේ සුරක්ෂිතයි කියලා. අපේ WhatsApp මැසේජ් කාටවත් බලන්න බැහැ කියලා (End-to-End Encrypted). ඇයි? මොකද ඒ හැම දෙයක්ම ආරක්ෂා කරන්නේ ගණිතමය “අගුල්” (Encryption) වලිනි. වර්තමාන සුපිරි පරිගණකයකට මේ අගුල් කඩන්න වසර මිලියන ගණනක් ගත වේ. ඒ නිසා අපි ආරක්ෂිතයි. නමුත්, යම් දවසක ඒ අගුල තත්පර ගණනකින් කැඩිය හැකි යන්ත්රයක් බිහි…
ඔබේ ලැප්ටොප් එක හෝ ස්මාර්ට් ෆෝන් එක දෙස බලන්න. එහි බලය රඳා පවතින්නේ “සිලිකන්” (Silicon) චිප් එකක් මතයි. ඒ කියන්නේ සරලවම වැලි වලින් හදපු දෙයක්. එය කොපමණ වේගවත් වුවත්, එයට “සිතන්නට” බැහැ. එය කරන්නේ ගණිත කර්ම විසඳීම පමණයි. නමුත් ලෝකයේ තිබෙන හොඳම පරිගණකය තිබෙන්නේ Intel හෝ NVIDIA සමාගම ළඟ නොවේ. එය තිබෙන්නේ ඔබේ හිස් කබල…
අපි හැමදාම දේශපාලනඥයින්ට බැන වදිමු. “මුන් හොරකම් කරනවා”, “මුන් බොරු කියනවා”, “මුන් තීරණ ගන්න පරක්කුයි”. නමුත් මොහොතක් සිතන්න. ප්රශ්නය ඇත්තේ ඒ පුද්ගලයින්ගේද? නැතහොත් “මිනිසා” කියන සත්වයාගේ ස්වභාවයේද? මිනිසුන්ට හැඟීම් ඇත. කෑදරකම ඇත. පවුල්වාදය ඇත. තරහව සහ ඊර්ෂ්යාව ඇත. ඉතින්, රටක් පාලනය වැනි ඉතාම වැදගත් කාර්යයක්, මෙවැනි දුර්වලතා ඇති “මිනිසුන්ට” භාර දීම සුදුසුද? අනාගතයේ විසඳුම මෙයයි:…
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මනුෂ්යයාට මස් කෑමට අවශ්ය වූ විට කිරීමට තිබුණේ එකම දෙයයි. එනම් සතෙකු මරා දැමීමයි. ආදි මිනිසා දඩයම් කළේය. නූතන මිනිසා සතුන් කොටු කර ඇති දැඩි කරයි (Factory Farming). ක්රමය වෙනස් වුවත්, ප්රතිඵලය එකමය: අපේ ආහාර වේල වෙනුවෙන් ජීවිතයක් විනාශ වේ. නමුත් 21 වන සියවසේ විද්යාව අසන ප්රශ්නය මෙයයි: “මස් කෑල්ලක් ලබා…