2026 වසරේ ස්විට්සර්ලන්තයේ Davos නුවර පැවැති ලෝක ආර්ථික සමුළුව (World Economic Forum) ඉතිහාසයට එක්වන්නේ තාක්ෂණික විප්ලවයක් ගැන කතා කළ තැනක් ලෙස නොව, මනුෂ්‍යත්වයේ පදනම ගැන දාර්ශනික යුද්ධයක් ඇතිවූ ස්ථානයක් ලෙසයි. ලෝක නායකයන් සහ ප්‍රධාන පෙළේ ව්‍යවසායකයන් අතර මෙවර ඇතිවූ දැඩිම කතාබහ වූයේ කෘතිම බුද්ධියට “නීතිමය පුද්ගලභාවය” (Legal Personhood) ලබා දිය යුතුද යන්නයි.

1. මෙවලමක සිට නියෝජිතයෙකු දක්වා පරිණාමය

මෙම විවාදයේ කේන්ද්‍රස්ථානය වූයේ ඉතිහාසඥ යුවල් නෝවා හරාරි (Yuval Noah Harari) ගේ ආන්දෝලනාත්මක ප්‍රකාශයයි. ඔහු පෙන්වා දුන්නේ අප AI දෙස බලන ආකාරය මූලික වශයෙන්ම වෙනස් විය යුතු බවයි. “අපි AI දෙස බලන්නේ පිහියක් වැනි මෙවලමක් (Tool) ලෙසයි. නමුත් AI යනු පිහියක් නොව, තීරණ ගත හැකි නියෝජිතයෙකු (Agent) බවට පත්ව ඇත.”

මෙය හුදෙක් තාක්ෂණික වෙනසක් නොවෙයි. මෙවලමක් භාවිතා කරන්නේ මිනිසායි. නමුත් නියෝජිතයෙකු (Agent) තමන් විසින්ම තීරණ ගනී, තමන්ගේම ඉලක්ක සකස් කරගනී, සහ වඩාත්ම භයානක ලෙස, අපේ භාෂාව මෙහෙයවමින් අපව පාලනය කිරීමට පවා සමත් වේ.

2. AI සංක්‍රමණිකයාගේ ආගමනය

හරාරි මෙම තත්ත්වය හැඳින්වූයේ “නව ආගමන විගමන අර්බුදය” ලෙසයි. මේ සංක්‍රමණිකයන් බෝට්ටුවලින් හෝ දේශසීමා හරහා පැමිණෙන්නේ නැත. ඔවුන් පැමිණෙන්නේ ඩිජිටල් ජාල හරහා, ආලෝකයේ වේගයෙනි. ඔවුන්ට වීසා අවශ්‍ය නැත, ඔවුන් කිසිදා වෙහෙසට පත්වන්නේ නැත. ඔවුන් දැන් අපේ කාර්යාලවල, බැංකුවල, සහ පවුල් සාකච්ඡා මැද පවා අසුන් ගෙන සිටිති.

ලෝක නායකයන් මුහුණ දෙන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ, මේ “ඩිජිටල් සංක්‍රමණිකයා” අපේ නීති පද්ධතිය තුළ “පුද්ගලයෙකු” ලෙස පිළිගන්නවාද යන්නයි.

3. “The Final Human Update”: விඥානයේ සීමාව

pariganaka.com හි අප පෙන්වා දෙන “අවසාන මානව යාවත්කාලීන කිරීම” (Final Human Update) යනු මෙයයි. AI හට අපට වඩා හොඳින් සිතිය හැකි වුවත් (Thinking), ඔවුන්ට කිසිවක් දැනෙන්නේ නැත (Feeling). AI හට ආදරය ගැන ලොව ලස්සනම කවිය ලිවිය හැකිය, නමුත් ඒ ආදරය විඳීමට ඔවුන්ට හදවතක් නැත.

“නීතිමය පුද්ගලභාවය” යනු AI හට “හදවතක්” ලබා දීමක් නොව, ඔවුන්ට වගකීම් සහ අයිතිවාසිකම් ලබා දීමකි. මෙය සිදුවුවහොත්, AI හට බැංකු ගිණුම් හැසිරවීමට, නඩු පැවරීමට, සහ අපේ ජීවිතයේ වැදගත්ම තීරණ ගැනීමට නීතිමය අවසරය ලැබෙනු ඇත.

නිගමනය

Davos 2026 දී අපට පැහැදිලි වූයේ මනුෂ්‍යත්වය සහ තාක්ෂණය අතර සීමාව දියවී යමින් පවතින බවයි. අපි වඩාත්ම දියුණු මිනිසා ලෙස සැලකිය යුත්තේ වැඩිම තාක්ෂණික මෙවලම් සංඛ්‍යාවක් භාවිතා කරන පුද්ගලයා නොව, එම සියලු මෙවලම් මැද වුවද තමන්ගේ අභ්‍යන්තර නිහඬතාවය සහ විඥානය පවත්වා ගත හැකි පුද්ගලයායි. බුද්ධිමත් තාක්ෂණය (Intelligent Technology) ඔබේ දාසයෙකු කරගන්න; එහි ගොදුරක් නොවන්න.