2026 අප්‍රේල් මාසයේදී රජය විසින් අනුමත කරන ලද රුපියල් මිලියන 563 ක GovTech Marketplace ව්‍යාපෘතිය හුදෙක් වෙබ් අඩවියක් නොවේ. එය ලංකාවේ Digital Public Infrastructure (DPI) හෙවත් ඩිජිටල් පොදු යටිතල පහසුකම් පද්ධතියේ “මෙහෙයුම් පද්ධතිය” (Operating System) බඳුය. මෙම ලිපියෙන් අපි එහි ඇති තාක්ෂණික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය (Architecture) සහ Sovereign AI සමඟ එහි ඇති සබැඳියාව විග්‍රහ කරමු.

1. Unified Digital Ecosystem එකක තාක්ෂණික පදනම

මෙම නව ව්‍යාපෘතිය ප්‍රධාන කුළුණු තුනක් මත පදනම් වේ:

• Digital Identity System: සෑම පුරවැසියෙකුටම සහ ව්‍යාපාරයකටම අනන්‍ය වූ ඩිජිටල් හැඳුනුම්පතක් හරහා සියලු සේවාවන් ඒකාබද්ධ කිරීම.
• Data Exchange Platforms (Interoperability): විවිධ රජයේ ආයතන සතු දත්ත පද්ධති එකිනෙක සමඟ ආරක්ෂිතව දත්ත හුවමාරු කර ගැනීමට ඉඩ සලසන API-first ප්‍රවේශය.
• Digital Payment Mechanisms: රජයේ ගෙවීම් සහ සහනාධාර සෘජුවම අදාළ පාර්ශව වෙත ගලා යාමට සලස්වන මධ්‍යගත ගෙවීම් පද්ධතිය.

2. Sovereign AI: දත්ත ස්වෛරීභාවයෙන් ඔබ්බට

ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටකට Sovereign AI වැදගත් වන්නේ ඇයි? 2026 වන විට ලෝකයේ ප්‍රවණතාවය වී ඇත්තේ තීරණාත්මක දත්ත විදේශීය Cloud සමාගම් (Hyperscalers) මත රඳා නොපැවතීමයි.

• Localized LLMs: සිංහල සහ දෙමළ භාෂාවන්ගෙන් සමන්විත දේශීය සංස්කෘතික පරිසරයට අනුකූලව පුහුණු කළ (Fine-tuned) භාෂා ආකෘති භාවිතා කිරීම.
• On-Premise / Hybrid Cloud Deployment: රජයේ සංවේදී දත්ත පොදු cloud පද්ධතිවලට යැවීම වෙනුවට, ලංකාව තුළම පිහිටි ආරක්ෂිත සේවාදායකයන් (Data Fortresses) මත AI ආකෘති ක්‍රියාත්මක කිරීම.

3. Agentic Orchestration: රාජ්‍ය සේවයේ නවතම මෙවලම

GovTech Marketplace එක හරහා හඳුන්වා දෙන විසඳුම් බොහොමයක් Agentic AI මත පදනම් වනු ඇත. මෙහිදී භාවිතා වන තාක්ෂණික රාමු (Frameworks) කිහිපයක් මෙසේය:

• Orchestration Layers: LangGraph හෝ CrewAI වැනි frameworks භාවිතා කරමින්, රජයේ විවිධ කාර්යයන් (උදා: ටෙන්ඩර් ඇගයීම, බලපත්‍ර නිකුත් කිරීම) ස්වාධීනව සිදු කළ හැකි AI Agents නිර්මාණය කිරීම.
• Human-in-the-Loop (HITL): AI ඒජන්තවරුන් තීරණ ගැනීමේදී මානව අධීක්ෂණය (Governance) තහවුරු කරන ආරක්ෂක ස්ථර (Guardrails) පද්ධතියට ඇතුළත් කිරීම.

4. දේශීය සංවර්ධකයන්ට ඇති තාක්ෂණික අවස්ථාව

මෙම Marketplace එක හරහා SME මට්ටමේ මෘදුකාංග සමාගම්වලට තම විසඳුම් රජයේ DPI එක සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට Standardized APIs සහ Sandboxes ලබා දෙනු ඇත. මෙය “Vendor Lock-in” (එක් සමාගමකට පමණක් සීමා වීම) ඉවත් කර, විවෘත මෘදුකාංග (Open Source) පදනම් කරගත් තාක්ෂණික පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි.

---

නිගමනය: “The Intelligence Economy”

ශ්‍රී ලංකාව 2026 සහ 2027 වසර තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපේක්ෂා කරන මෙම ඩිජිටල් සේවා 563, මෙරට ආර්ථිකය Intelligence Economy එකක් දක්වා ගෙන යාමට අවශ්‍ය ඉන්ධන සපයනු ඇත. Pariganaka.com විශ්වාස කරන පරිදි, තාක්ෂණය යනු හුදෙක් පහසුවක් නොව, ජාතියක ස්වෛරීභාවය තහවුරු කරන පදනමයි.

#SovereignAI #GovTechSri Lanka #AgenticAI #DigitalHumanism #Pariganaka #IntelligenceTechnology #DPI #SriLankaTech