අපි මෙතෙක් කල් හිතුවේ විද්‍යා ප්‍රබන්ධ වල වගේ, රොබෝවරු දියුණු වෙලා අපේ මට්ටමට එයි කියලා. නමුත් අපි නොහිතපු දේ තමයි, අපිම රොබෝවරුන්ගේ මට්ටමට පහත් වීම (හෝ උසස් වීම).

ලෝකය දැන් ගමන් කරන්නේ ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවන් දෙකකටයි.

1. Human-like Machine (මිනිසා වැනි යන්ත්‍ර)

මෙය දැන් වේගයෙන් සිදුවෙමින් පවතී. ඉලක්කය වන්නේ යකඩ ගොඩකට “පණ” දීමයි.

• Tesla Optimus / Figure 01: මේ රොබෝවරු දැන් ඇවිදිනවා විතරක් නෙවෙයි, බිත්තරයක් බිඳෙන්නේ නැති වෙන්න අල්ලන්නත්, මිනිස්සු වගේ සියුම් වැඩ කරන්නත් ඉගෙනගෙන තියෙනවා.
• Emotion AI: Ameca වැනි රොබෝවරුන්ට දැන් “හිනාවෙන්න”, “දුක හිතෙන්න” සහ ඇස් වලින් හැඟීම් පළ කරන්න පුළුවන්.
• Agentic AI: අපි කලින් කතා කළා වගේ, මේ අයට දැන් “හිතන්න” (Reasoning) පුළුවන්.

අරමුණ: යන්ත්‍රය, මනුෂ්‍යයාගේ “කාබන් පිටපතක්” (Carbon Copy) කිරීම.

2. Machine-like Human (යන්ත්‍ර වැනි මිනිසා)

මෙය ඊට වඩා භයානකයි. මොකද මේ සිද්ධ වෙන්නේ අපිටමයි. අපි දැන් උත්සාහ කරන්නේ අපේ මනුෂ්‍ය ස්වභාවය (දුක, මහන්සිය, ලෙඩ වීම) අයින් කරලා, අපිව මැෂින් වගේ “Efficient” කරගන්න.

• Bio-Hacking: අපි කතා කළා වගේ, චිප්ස් ඇඟට දාගැනීම.
• Neuralink: ඊලෝන් මස්ක් හදන්නේ මොළය කෙලින්ම පරිගණකයට සම්බන්ධ කරන්න. එවිට අපිට කතා කරන්න ඕන නෑ; හිතන දේ ඩිජිටල් ඩේටා විදිහට යනවා.
• Optimization Culture: අපි දැන් නිදාගන්නේ Smart Watch එකක් බැඳගෙන. අපි කන්නේ App එකකින් කැලරි මැනලා. අපි අපේ ජීවිතයම “Data” බවට පත් කරගෙන, හරියට මැෂින් එකක් Maintenance කරනවා වගේ ජීවත් වෙනවා.

අරමුණ: මනුෂ්‍යයාගේ දුර්වලතා මකා දමා, මනුෂ්‍යයාව “කාර්යක්ෂම යන්ත්‍රයක්” කිරීම.

3. ලොකුම අනතුර: මැදදී හමුවීම (The Convergence)

මේ පාරවල් දෙක එක තැනකදී හමු වෙනවා. ඒ තමයි Transhumanism.

• රොබෝවරුන්ට “අයිතිවාසිකම්” (Rights) ඕන වෙයිද? (උන් මිනිස්සු වගේ නිසා).
• මිනිස්සුන්ට “මනුෂ්‍යත්වය” (Humanity) නැති වෙයිද? (අපි මැෂින් වගේ නිසා).

අනාගතයේ දවසක, පාරේ යන කෙනෙක් දිහා බලලා ඔබට කියන්න බැරි වෙයි “මේ ඉන්නේ චිප් එකක් හයි කරගත්ත මිනිහෙක්ද? නැත්නම් හම දාගත්ත රොබෝ කෙනෙක්ද?” කියලා.

නිගමනය: ඊළඟ Trend එක මොකක්ද?

කෙටි කාලීනව (Short term): Human-like Machine. රොබෝවරු අපේ ගෙවල් වලට එනවා. උන් අපි වගේ වැඩ කරනවා.

දිගු කාලීනව (Long term): Machine-like Human. රොබෝවරුන්ට අපිව පරද්දන්න බෑ කියල තේරුණාම, අපි තීරණය කරනවා “අපිත් රොබෝලා වගේ වෙන්න ඕන” කියලා. අපි අපේ මතකය Cloud එකට Upload කරනවා. අපි අපේ ඇස් වෙනුවට කැමරා හයි කරගන්නවා.

අවසානයේදී, “මිනිසා” සහ “යන්ත්‍රය” කියල ජාති දෙකක් ඉතුරු වෙන්නේ නෑ. ඉතුරු වෙන්නේ “The Post-Human” (පශ්චාත්-මනුෂ්‍යයා) කියන අලුත්ම ජීවියා විතරයි.