(GovTech to Replace ICTA: The New Path to Digitalizing Sri Lanka’s State Mechanism)

වසර 20කට අධික කාලයක් ශ්‍රී ලංකාවේ තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ ප්‍රතිපත්ති මෙහෙයවූ ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය (ICTA) වෙනුවට ‘GovTech’ නමින් නව ආයතනයක් හඳුන්වා දීමට රජය තීරණය කර තිබේ. මෙය හුදෙක් නම වෙනස් කිරීමක් නොව, සමස්ත රාජ්‍ය සේවයම වඩාත් කාර්යක්ෂම සහ විනිවිද පෙනෙන “ඩිජිටල් පද්ධතියක්” බවට පත් කිරීමේ ආරම්භයයි.

ඇයි මේ වෙනස?

පසුගිය කාලය පුරා රාජ්‍ය ආයතන එකිනෙකින් වෙන්ව (Silos) ක්‍රියාත්මක වීම නිසා දත්ත හුවමාරුවේදී විශාල ප්‍රමුඛතාවයක් සහ කාලයක් වැය විය. ‘GovTech’ හරහා බලාපොරොත්තු වන්නේ:

• ඒකාබද්ධ පද්ධතියක්: සියලුම රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ සහ දෙපාර්තමේන්තු එකම ඩිජිටල් ජාලයකට (Unified Ecosystem) සම්බන්ධ කිරීම.
• දත්ත හුවමාරුව (Data Sharing): එක් ආයතනයකට ලබාදෙන තොරතුරු නැවත වෙනත් ආයතනයකට ලබාදීමට අවශ්‍ය නොවන පරිදි පද්ධති සකස් කිරීම.

GovPay සහ ඩිජිටල් ගෙවීම්වල ප්‍රගතිය

2026 වසරේ මුල් කාර්තුව වන විට GovPay පද්ධතිය හරහා රුපියල් මිලියන 2.8 කට අධික ගනුදෙනු ප්‍රමාණයක් සිදු කර ඇති බව නවතම වාර්තා පෙන්වා දෙයි.

• දැනටමත් රජයේ ආයතන 259ක් මෙම පද්ධතියට සම්බන්ධ වී ඇත.
• මහජනතාවට අවශ්‍ය සේවාවන් 3,800කට අධික ප්‍රමාණයක් දැන් නිවසේ සිටම ඩිජිටල් ක්‍රමයට ගෙවීම් කර ලබාගත හැක.
• විශේෂයෙන්ම රථවාහන දඩ මුදල් (Spot Fines) ගෙවීමේ ක්‍රමය මේ වන විට ඉතා සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වේ.

ග්‍රාමීය ආර්ථිකය ඩිජිටල්කරණය කිරීම

‘GovTech’ හි මීළඟ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල පවතින අවිධිමත් මූල්‍ය ගනුදෙනු ඩිජිටල් පද්ධතියකට ඇතුළත් කිරීමයි. මේ සඳහා QR කේත පදනම් කරගත් ගෙවීම් ක්‍රමවේද නැවතත් නව මුහුණුවරකින් හඳුන්වා දීමට නියමිතයි. මෙහි ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ ගමේ ගොවියාගේ සිට සුළු පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයා දක්වා සියලු දෙනාම රටේ ප්‍රධාන මූල්‍ය ප්‍රවාහයට සම්බන්ධ කර ගැනීමයි.

ඩිජිටල් ආර්ථික පනත (Digital Economy Act)

මෙම සියලු වෙනස්කම් සඳහා නීතිමය රාමුව සපයන්නේ ඉදිරියේදී සම්මත වීමට නියමිත ඩිජිටල් ආර්ථික පනතයි. එමගින්:

1. ඩිජිටල් ආර්ථික අධිකාරියක් පිහිටුවීම.
2. පුරවැසියන්ගේ දත්තවල පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම.
3. සයිබර් ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් දැඩි නීති රීති පැනවීම සිදු කරනු ලබයි.

---

අවසාන අදහස

2026 යනු ශ්‍රී ලංකාව තාක්ෂණයෙන් ස්වයංපෝෂිත වන වසරයි. ‘GovTech’ හරහා එන මෙම පරිවර්තනය සාර්ථක වුවහොත්, ලිපිගොනු පසුපස යන යුගය නිමා වී, බොත්තමක් එබීමෙන් රජයේ සේවාවන් ලබාගත හැකි යුගයක් උදාවනු ඇත.