අන්තර්ජාලය යනු දැනුම සොයා යන දරුවන්ට මහඟු තෝතැන්නක් වුවද, එහි සැඟවී ඇති අනතුරු පිළිබඳව ඔවුන්ව දැනුවත් කිරීම සහ ආරක්ෂා කිරීම වැඩිහිටි අපගේ වගකීමකි. 2026 වන විට ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන සහ සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය දරුවන් අතර ඉතා ඉහළ ගොස් ඇති බැවින්, පහත ආරක්ෂක උපදෙස් අනුගමනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

---

1. විවෘත සන්නිවේදනය (Open Communication)

තාක්ෂණික මෙවලම්වලට වඩා දරුවා ආරක්ෂා කරන ප්‍රබලම ආයුධය වන්නේ ඔබ සහ දරුවා අතර ඇති විශ්වාසයයි.

• පියවර: අන්තර්ජාලය තුළ ඔවුන් දකින දේ, කතා කරන අය සහ ඔවුන්ව අපහසුතාවයට පත් කරන කරුණු ගැන ඔබ සමඟ බියෙන් තොරව කතා කිරීමට දරුවා දිරිමත් කරන්න.

2. “Parental Controls” සහ ආරක්ෂිත සැකසුම් (Settings)

අද පවතින සෑම උපාංගයකම පාහේ දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා වන විශේෂ සැකසුම් (Parental Controls) ඇතුළත් වේ.

• Google Family Link: ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් දුරකථන සඳහා මෙය භාවිතා කර දරුවා පිවිසෙන App සහ ඔවුන් අන්තර්ජාලයේ ගත කරන කාලය පාලනය කරන්න.
• YouTube Kids: සාමාන්‍ය YouTube වෙනුවට දරුවන් සඳහාම වෙන්වූ මෙම App එක භාවිතා කරන්න.
• Safe Search: Google Search සහ වෙබ් බ්‍රව්සරය තුළ ‘SafeSearch’ සක්‍රීය කිරීමෙන් නුසුදුසු අන්තර්ගතයන් දරුවාට දර්ශනය වීම වළක්වා ගත හැක.

3. පුද්ගලික තොරතුරු ආරක්ෂා කිරීම (Privacy)

කිසිම අවස්ථාවක තම පුද්ගලික තොරතුරු නාඳුනන අය සමඟ බෙදා නොගැනීමට දරුවාට උගන්වන්න.

• වැදගත්: දරුවාගේ නම, පාසල, නිවසේ ලිපිනය, දුරකථන අංකය හෝ ඔවුන්ගේ පාසල් නිල ඇඳුම සහිත ඡායාරූප අන්තර්ජාලයට මුදා නොහරින්න.

4. පොදු ස්ථානයක උපකරණ භාවිතය

දරුවන් පරිගණක හෝ ටැබ්ලට් භාවිතා කරන විට ඒවා නිවසේ පොදු ස්ථානයක (සාලය වැනි) තබා ගැනීමට කටයුතු කරන්න. එමගින් ඔවුන් කරන දේ පිළිබඳව ඔබට ස්වභාවික අධීක්ෂණයක් කළ හැක.

5. සයිබර් හිංසනය (Cyberbullying) ගැන දැනුවත් කිරීම

වෙනත් අයෙකුගෙන් දරුවාට අන්තර්ජාලය හරහා කරදරයක් හෝ අපහාසයක් සිදුවන්නේ නම්, ඒ ගැන වහාම ඔබට පැවසීමට දරුවා දැනුවත් කරන්න. එවැනි අවස්ථාවක කලබල නොවී සාක්ෂි ලෙස Screen shots ලබාගෙන අදාළ පාර්ශ්වයන්ට පැමිණිලි කරන්න.

---

2026 දී ඔබ මතක තබා ගත යුතු විශේෂ කරුණු:

• Digital Footprint: අන්තර්ජාලයට දමන ඕනෑම දෙයක් සදහටම එහි රැඳෙන බව දරුවාට තේරුම් කර දෙන්න.
• Stranger Danger: අන්තර්ජාලයේ මුණගැසෙන අය සැබෑ ලෝකයේදී වෙනස් විය හැකි බවත්, ඔවුන්ව කිසිම විටක තනිවම මුණගැසීමට නොයා යුතු බවත් අවධාරණය කරන්න.

සාරාංශය: තාක්ෂණය තහනම් කරනවාට වඩා, එය ආරක්ෂිතව භාවිතා කරන ආකාරය දරුවාට කියා දීම 2026 වසරේ දක්ෂ දෙමාපියකුගේ ලක්ෂණයයි.