අපි නිතරම අසන AI (Artificial Intelligence) කියන යෝධයාගේ “හදවත” හඳුන්වන්නේ LLM කියලයි. සරලවම කිව්වොත්: ChatGPT, Gemini, Claude කියන්නේ සොෆ්ට්වෙයාර් (Software) නෙවෙයි; ඒවා LLMs.

LLM = Large Language Model (මහා භාෂා ආකෘතිය)

මෙන්න මේ වචන තුනේ තේරුම:

1. Large (විශාල)

මෙය නිකම්ම “ලොකු” නෙවෙයි; මෙය “මහා දැවැන්තයි”. මනුෂ්‍යයෙක්ට මුළු ජීවිත කාලයම කියෙව්වත් කියවන්න බැරි තරම් දත්ත ප්‍රමාණයක් (මුළු අන්තර්ජාලයම, ලෝකයේ සියලුම පොත්, පර්යේෂණ පත්‍රිකා) මේ මොඩලයට කවා තිබෙනවා.

• කාබන් මොළය (අපි): පොත් 1,000ක් කියවයි.
• LLM (සිලිකන් මොළය): පොත් ට්‍රිලියනයක් කියවා ඇත.

2. Language (භාෂාව)

පරිගණක මෙතෙක් කල් තේරුම් ගත්තේ 0 සහ 1 (Binary) පමණයි. නැත්නම් C++, Python වගේ කෝඩින් භාෂා පමණයි. නමුත් LLM එකක ඇති විශේෂත්වය නම්, එයට පුළුවන් “මනුෂ්‍ය භාෂාව” (Human Language) තේරුම් ගන්න සහ කතා කරන්න. එය සිංහල, ඉංග්‍රීසි, ප්‍රංශ වැනි භාෂා වල ව්‍යාකරණ, කවි, විහිළු, සහ හැඟීම් පවා ගණිතමය වශයෙන් ඉගෙන ගෙන තිබෙනවා.

3. Model (ආකෘතිය)

මෙය සැබෑ මොළයක් නොවේ; මෙය මොළයක් වැඩ කරන විදිහ අනුකරණය කරන ගණිතමය ආකෘතියකි (Mathematical Representation). එය වැඩ කරන්නේ “සම්භාවිතාව” (Probability) මතයි.

---

LLM එකක් හිතන්නේ කොහොමද? (The Magic of Prediction)

ඔබ LLM එකකට ප්‍රශ්නයක් ඇසූ විට, එයට “උත්තරේ” මතක නැහැ. එය කරන්නේ “ඊළඟට එන්න ඕන වචනය මොකක්ද?” කියලා අනුමාන (Predict) කරන එකයි.

උදාහරණයක් ලෙස: ඔබ ලිව්වොත්: “මම බත් කන්න…” LLM එක ගණන් හදලා බලනවා ඊළඟට එන්න වැඩිම ඉඩ තියෙන වචනය මොකක්ද කියලා.

• “ආසයි” (90% ඉඩක්)
• “යනවා” (80% ඉඩක්)
• “ගලක්” (0% ඉඩක් – මොකද බත් කන්න ගල් ඕන නෑනේ)

මෙන්න මේ සරල “වචන අමුණන” සිද්ධාන්තය (Next Token Prediction) තමයි අද දකින සංකීර්ණ කවි, ලිපි, සහ කෝඩින් ලියන මට්ටම දක්වා දියුණු වෙලා තියෙන්නේ.

Pariganaka.com නිගමනය:

LLM කියන්නේ මනුෂ්‍ය ඉතිහාසයේ සොයාගත් වැදගත්ම මෙවලමයි. ඇයි? ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, අපි යන්ත්‍රයේ භාෂාව (Code) ඉගෙන ගන්න එක නතර කළා. යන්ත්‍රය අපේ භාෂාව (Language) ඉගෙන ගත්තා.

Getty Images

Explore

දැන් ඕනෑම කෙනෙක්ට “වැඩසටහන් සම්පාදකයෙක්” (Programmer) වෙන්න පුළුවන්, මොකද අලුත් Programming Language එක තමයි “ඉංග්‍රීසි” (හෝ සිංහල).