-
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ “මුදල්” යනු අපට අතින් ඇල්ලිය හැකි දෙයක් විය. එය රන් කාසියක්, කඩදාසි නෝට්ටුවක් හෝ ප්ලාස්ටික් කාඩ්පතක් විය හැකිය. නමුත් අපි දැන් සිටින්නේ භෞතික මුදල් (Physical Cash) මියයමින් පවතින යුගයකයි. අන්තර්ජාලය තොරතුරු ඩිජිටල් කළා සේම, දැන් එය “වටිනාකම” (Value) ඩිජිටල් කරමින් සිටී. එසේනම් Next Era of Cash Flow හෙවත් මුදල් ගලා යාමේ…
-
වසර 200කට පෙර ආරම්භ වූ පාසල් පද්ධතිය නිර්මාණය කර තිබුණේ කර්මාන්ත ශාලාවලට අවශ්ය සේවකයන් බිහි කිරීමටයි. සීනු හඬට වැඩ කිරීම, පේළියට හිඳ ගැනීම සහ කියන දේ පමණක් කිරීම එහි මූලික ලක්ෂණ විය. නමුත් අද AI යුගයේදී, “කියා දෙන දේ එලෙසම කරන” (Obedience) සහ “තොරතුරු මතක තබා ගන්නා” (Memorization) පුද්ගලයින්ට වටිනාකමක් නැත. මන්ද ඒ කාර්යයන් දැන්…
-
වසර 1970 ගණන්වල සිට මේ දක්වා, පරිගණක ලෝකයේ රජු වූයේ “සිලිකන්” (Silicon) මූලද්රව්යයයි. වැලි (Sand) වලින් නිපදවන ලද කුඩා චිප් එකක් මත ට්රාන්සිස්ටර (Transistors) බිලියන ගණනක් ඇසිරීමෙන් අප අද දකින ඩිජිටල් විප්ලවය සිදු විය. මෙය ගෝර්ඩන් මුවර් විසින් හඳුන්වා දුන් “මුවර්ගේ නීතිය” (Moore’s Law) මගින් විස්තර කෙරුණි. (සෑම වසර දෙකකට වරක්ම පරිගණක වේගය දෙගුණ වීම).…
-
ඉතිහාසඥයින් පවසන පරිදි සෑම පරම්පරාවක්ම ලෝකයට අලුත් දෙයක් එකතු කරයි. නමුත් Gen Z (1997 – 2012 අතර උපන් අය) යනු හුදෙක් අලුත් පරම්පරාවක් නොව, මානව ශිෂ්ටාචාරයේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් දිශානතියක් සලකුණු කරන කඩඉමයි. බොහෝ දෙනා ඔවුන්ව හඳුනන්නේ TikTok වීඩියෝ කරන, දුරකථනයට ඇබ්බැහි වූ පිරිසක් ලෙසයි. නමුත් සත්යය ඊට වඩා සංකීර්ණ ය. ඔවුන් යනු “ඩිජිටල් ස්වදේශිකයන්” (Digital…
-
අද වන විට අපි Facebook, Instagram, TikTok සහ Twitter (X) වැනි සමාජ මාධ්යවලට හුරු වී සිටිමු. නමුත් මේවා අයත් වන්නේ අන්තර්ජාලයේ Web 2.0 යුගයටයි. එහි මූලික අරමුණ වූයේ ඔබේ අවධානය (Attention) දිනාගෙන, එය වෙළඳ දැන්වීම්කරුවන්ට විකිණීමයි. නමුත් දැන්, ලෝකය “Next Gen Social Networks” හෙවත් මීළඟ පරම්පරාවේ සමාජ ජාල වෙත මාරු වෙමින් පවතී. ඒවා පැරණි ඒවාට…
-
මීට වසර දහස් ගණනකට පෙර මානවයා ගින්දර සොයා ගත්තේය. ඉන්පසු රෝදය සොයා ගත්තේය. මෑත අතීතයේදී විදුලිය සහ අන්තර්ජාලය සොයා ගත්තේය. නමුත් අද, අප සිටින්නේ ඒ සියල්ලටම වඩා වෙනස්, අතිශය තීරණාත්මක කඩඉමක ය. අපි “AI යුගයට” (The Age of AI) පා තබමින් සිටිමු. මෙය හුදෙක් පරිගණක මෘදුකාංගයක යාවත්කාලීන කිරීමක් (Update) නොවේ. මෙය මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේම යාවත්කාලීන කිරීමකි.…
-
වසර ගණනාවක් තිස්සේ අපි කතා කළේ “Digital Literacy” (ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය) ගැනයි. එනම් පරිගණකයක් හෝ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයක් භාවිතා කිරීමට ඇති හැකියාවයි. නමුත් දැන් අපි පිවිසෙමින් සිටින්නේ ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් යුගයකටයි. එය “Next Gen Digitalness” ලෙස හැඳින්විය හැක. මෙය හුදෙක් තාක්ෂණික දැනුම නොව, අපගේ පැවැත්මේම කොටසක් බවට තාක්ෂණය පත්වීමයි. 1. ඩිජිටල් ලෝකය “සංචාරයක්” (Visit) නොවේ,…
-
අවුරුදු 20කට පෙර “පරිගණකයක්” යනු මේසයක් මත තැබූ, වයර් ගොඩකින් සම්බන්ධ වූ, පෙට්ටියක් වැනි යන්ත්රයකි (Desktop). ඉන්පසු එය උකුල මත තබාගත හැකි ලැප්ටොප් එකක් (Laptop) බවට පත් විය. පසුව එය අතේ ගෙන යා හැකි ස්මාර්ට් දුරකථනයක් (Smartphone) විය. දැන් අප සිටින්නේ ඊළඟ පියවරේ එළිපත්ත මතයි. එනම් “නොපෙනෙන පරිගණක” (Invisible Computing) යුගයයි. 1. පරිගණකය “වස්තුවක්” නොව…
-
වසර 20කට පෙර “පරිගණක පරිශීලකයෙක්” යනු මවුසය (Mouse) සහ යතුරුපුවරුව (Keyboard) හසුරුවමින්, මෘදුකාංගයකට විධාන (Commands) ලබා දුන් පුද්ගලයායි. එදා පරිගණකය යනු හුදෙක් අප කියන දේ පමණක් කරන “මෙවලමක්” (Tool) විය. නමුත් අද, කෘතිම බුද්ධිය (AI) හමුවේ මෙම අර්ථ දැක්වීම සීඝ්රයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. අපි තවදුරටත් පරිගණකය “භාවිතා” (Use) කරනවාද? නැතහොත් අපි එයට “උපදෙස්” (Instruct) දෙනවා…
-
අද වන විට අපගේ ජීවිතයෙන් වැඩි කොටසක් ගතවන්නේ පරිගණක සහ ස්මාර්ට් දුරකථන සමඟයි. තාක්ෂණය දියුණු වනවාත් සමඟම, අපගේ දත්ත සහ පෞද්ගලිකත්වයට එල්ල වන තර්ජන ද දිනෙන් දින ඉහළ යයි. එහි ප්රධානතම සතුරෙක් වන්නේ “මල්වෙයාර්” (Malware) ය. මල්වෙයාර් (Malware) යනු මොනවාද? සරලවම කිවහොත්, Malware යනු “Malicious Software” (හානිකර මෘදුකාංග) යන්නෙහි කෙටි යෙදුමයි. පරිගණකයකට, ජාලයකට (Network) හෝ…