වසර ගණනාවක් තිස්සේ අපි කතා කළේ “Digital Literacy” (ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය) ගැනයි. එනම් පරිගණකයක් හෝ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයක් භාවිතා කිරීමට ඇති හැකියාවයි. නමුත් දැන් අපි පිවිසෙමින් සිටින්නේ ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් යුගයකටයි. එය “Next Gen Digitalness” ලෙස හැඳින්විය හැක.

මෙය හුදෙක් තාක්ෂණික දැනුම නොව, අපගේ පැවැත්මේම කොටසක් බවට තාක්ෂණය පත්වීමයි.

1. ඩිජිටල් ලෝකය “සංචාරයක්” (Visit) නොවේ, එය “නිවසක්” (Home) වේ

මීට පෙර අප අන්තර්ජාලයට පිවිසියේ යම් කාර්යයක් කර ගැනීමටයි. (Log in > Do work > Log out). නමුත් Next Gen Digitalness තුළ “Log out” වීමක් නැත.

• ඔබේ ස්මාර්ට් ඔරලෝසුව ඔබේ හද ගැස්ම නිතරම මනියි.
• ඔබේ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් ඔබ නිදා සිටින විටත් ඔබ වෙනුවෙන් පෙනී සිටියි.
• අනාගතයේදී AI පද්ධති ඔබ වෙනුවෙන් තීරණ ගනු ඇත. එනම්, භෞතික ජීවිතය සහ ඩිජිටල් ජීවිතය අතර තිබූ බෙදුම් රේඛාව මැකී යමින් පවතී.

2. තොරතුරු (Information) වෙනුවට අත්දැකීම් (Experience)

පරණ ඩිජිටල් යුගයේ (Web 2.0) මූලික අරමුණ වූයේ තොරතුරු හුවමාරුවයි. නමුත් මීළඟ පරම්පරාවේ (Web 3.0 & Spatial Computing) අරමුණ වන්නේ “අත්දැකීම්” ලබා දීමයි.

• ඔබ තිරයක් දෙස බලා ක්‍රිකට් තරගයක් නරඹනවා වෙනුවට, VR (Virtual Reality) හරහා ක්‍රීඩාංගණයේ මැද සිටගෙන සිටින අයුරින් එය විඳිනු ඇත.
• මෙය ඔබේ මනසට දැනෙන ආකාරය (Feeling) ඩිජිටල්කරණය කිරීමකි.

3. ඩිජිටල් අනන්‍යතාවය (Digital Twin)

නුදුරු අනාගතයේදී සෑම පුද්ගලයෙකුටම තමාගේම “Digital Twin” එකක් (ඩිජිටල් අනුරුවක්) සිටිනු ඇත.

• මේ වන විටත් AI තාක්ෂණය මගින් ඔබේ කටහඬ, ඔබේ රූපය සහ ඔබේ සිතන ආකාරය අනුකරණය කළ හැක.
• “Next Gen Digitalness” යනු ඔබේ භෞතික ශරීරය එක් තැනක සිටියදී, ඔබේ ඩිජිටල් අනන්‍යතාවය ලෝකය පුරා වෙනත් කාර්යයන් කිරීමයි. (උදාහරණයකට ඔබ නිදා සිටියදී ඔබේ AI Avatar එක රැස්වීමකට සහභාගී වීම වැනි).

4. මිනිසා සහ යන්ත්‍රය අතර අලුත් ගිවිසුම

මෙය දාර්ශනික ගැටලුවකි. අපි පරිගණකවලට කොතරම් සමීප විය යුතුද? අනාගත “ඩිජිටල් බව” (Digitalness) මනිනු ලබන්නේ ඔබ පරිගණකය කොතරම් හොඳින් දන්නවාද යන්න මත නොව, ඔබේ මනුෂ්‍යත්වයට හානියක් නොවන පරිදි තාක්ෂණය සමඟ කොතරම් හොඳින් ඒකාබද්ධ විය හැකිද (Integrate) යන්න මතයි.

නිගමනය

“Next Gen Digitalness” යනු උපකරණ (Gadgets) ගැන කතාවක් නොවේ; එය අපේ මනස (Mindset) ගැන කතාවකි. පරිගණකය “පිටතින් ඇති දෙයක්” නොව “අපේම දිගුවක්” (Extension of self) බවට පත්වන යුගයට අප සූදානම් විය යුතුය.