මේ බොට්ස්ලා (Bots) අන්තර්ජාලය තුළ හරියටම කරන්නේ මොනවාද? ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන භූමිකාවන් 4ක් මෙන්න:

1. මතවාද හැසිරවීම (Astroturfing / Manufacturing Consent)

මේක තමයි භයානකම කොටස. දේශපාලන පක්ෂයක්, රජයක් හෝ මහා සමාගමක් යම් බොරුවක් සමාජගත කරන්න ඕන වුණාම, ඔවුන් පාවිච්චි කරන්නේ බොට් හමුදාවක්.

• සිදුවන දේ: හිතන්න රටේ අලුත් නීතියක් එනවා. මිනිස්සු ඒකට කැමති නෑ. එවිට මේ බොට්ස්ලා ලක්ෂ ගණනින් ක්‍රියාත්මක වෙලා, ඒ නීතිය හොඳයි කියලා පෝස්ට් දානවා, කමෙන්ට් කරනවා.
• රැවටීම: ඔබ හිතනවා “ආ.. බලන්නකෝ, රටේ බහුතරයක් මේකට කැමතියි නේ” කියලා. ඔබත් නිරායාසයෙන්ම ඒ මතයට එකඟ වෙනවා. (මෙය සමාජ මනෝවිද්‍යාව හැසිරවීමකි).

2. “වෛරය” අවුලුවන ගිනි තබන්නන් (Rage Farming)

සමාජ මාධ්‍ය ඇල්ගොරිතම (Algorithm) හැදිලා තියෙන්නේ සාමකාමී දේවල් වලට වඩා, මිනිස්සුන්ව කේන්ති ගස්සන දේවල් (Anger) ඉක්මනින් වයිරල් කරන්නයි. බොට්ස්ලා මේක දන්නවා.

• සිදුවන දේ: බොට්ස්ලා හිතාමතාම ආගම්වාදී, ජාතිවාදී හෝ ස්ත්‍රී විරෝධී ඉතාම පහත් පෝස්ට් හෝ කමෙන්ට් දානවා.
• රැවටීම: ඇත්ත මිනිස්සු මේවා දැකලා කේන්ති අරගෙන ඒවට රිප්ලයි කරන්න පටන් ගන්නවා. එතකොට අර පෝස්ට් එක වයිරල් වෙනවා. අපි රණ්ඩු වෙන්නේ කේත කෑල්ලක් (Code) එක්ක, නමුත් අපේ ලේ රත් වෙන්නේ ඇත්තටමයි.

3. වෙළඳපොළ මායාව (The Fake Hype)

ඔබ කවදා හෝ දැකලා තියෙනවාද සමහර ක්‍රිප්ටෝ මුදල් (Crypto) හෝ භාණ්ඩ එකපාරටම හිටි හැටියේ ජනප්‍රිය වෙනවා?

• සිදුවන දේ: බොට්ස්ලා දහස් ගණනක් එකවර ක්‍රියාත්මක වෙලා “මේක මාරයි, මම ගත්තා, ඔයත් ගන්න” කියලා බොරු රිවීව් (Fake Reviews) දානවා. ඒ වගේම YouTube වීඩියෝ වල Views කෘතිමව වැඩි කරනවා.
• රැවටීම: මිනිස්සු හිතනවා මේක ඇත්තටම ජනප්‍රිය දෙයක් කියලා. ඔවුන් තමන්ගේ ඇත්ත සල්ලි වියදම් කරලා ඒ දේවල් මිලදී ගන්නවා. අන්තිමට බලද්දි ඒක හිස් බුබුලක්.

4. දැන්වීම් වංචාව (Ad Fraud)

අන්තර්ජාලයේ වැඩිම සල්ලි කැරකෙන්නේ දැන්වීම් (Ads) වලින්.

• සිදුවන දේ: බොට්ස්ලා කරන්නේ වෙබ් අඩවි වලට ගිහින්, මනුස්සයෙක් වගේ හැසිරිලා, එතන තියෙන දැන්වීම් වලට Click කරන එක.
• රැවටීම: දැන්වීම් දාපු ආයතනය හිතනවා “අපේ දැන්වීම ගොඩක් අය බැලුවා” කියලා. ඔවුන් ගූගල් හෝ ෆේස්බුක් ආයතනයට සල්ලි ගෙවනවා. නමුත් ඇත්තටම ඒ දැන්වීම බැලුවේ රොබෝ කෙනෙක්. මේක කෝටි ගණනක මහා පරිමාණ වංචාවක්.

---

සාරාංශය: The Truman Show යථාර්ථය

“The Great Simulation” කියන්නේ මේකයි: ඔබ අන්තර්ජාලයට එනකොට, ඔබට පෙනෙන්නේ “සැබෑ ලෝකය” නෙවෙයි. ඔබට පෙනෙන්නේ ඔබව රවටන්න, ඔබට බඩු විකුණන්න, ඔබේ ඡන්දය ගන්න ඇල්ගොරිතම විසින් නිර්මාණය කළ “නාට්‍යයක්” පමණයි.