02 කොටස: Web3 ඩොමේන් එකක් ක්‍රියා කරන්නේ කොහොමද?

පළමු ලිපියෙන් අප ඉගෙන ගත්තේ Web3 ඩොමේන් යනු කුමක්ද යන්නයි. දැන් අප බලමු එහි පිටුපස ඇති තාක්ෂණික “මැජික්” එක කුමක්ද කියා. සාමාන්‍ය වෙබ් අඩවියක් ක්‍රියා කරන්නේ මධ්‍යගත සේවාදායකයක් (Centralized Server) හරහා වුවද, Web3 ඩොමේන් එකක් ක්‍රියා කරන්නේ මුළුමනින්ම වෙනස් ක්‍රමවේදයකටයි.

මෙහි ප්‍රධාන තාක්ෂණික කුළුණු තුනක් පවතී:

1. Blockchain තාක්ෂණය (The Foundation)

ඔබ .xmr හෝ .eth ඩොමේන් එකක් මිලදී ගත් විට, එය සටහන් වන්නේ Blockchain ජාලයකයි (උදා: Polygon හෝ Ethereum). මෙය NFT එකක් ලෙස ක්‍රියා කරන බැවින්, ඔබ එහි සැබෑ අයිතිකරු බව ලෝකය පුරා විසිරී ඇති පරිගණක දහස් ගණනක ස්ථිරවම සටහන් වේ. මෙය සාමාන්‍ය Registry එකක් මෙන් නොව, කිසිවෙකුටත් වෙනස් කළ නොහැකි (Immutable) දත්ත සමුදායකි.

2. Crypto Wallet සමඟ සම්බන්ධ වීම (Integration)

Web3 ඩොමේන් එකක ඇති සුවිශේෂීම වාසිය වන්නේ එය ඔබේ MetaMask වැනි Crypto Wallet එකක් සමඟ සම්බන්ධ කළ හැකි වීමයි.

• එක් ලිපිනයක් – සියල්ලටම: සංකීර්ණ Wallet ලිපින වෙනුවට, ඕනෑම අයෙකුට ඔබේ ඩොමේන් නාමය (yourname.xmr) භාවිතා කර ඔබට මුදල් එවිය හැකිය.
• Smart Contracts: ඩොමේන් එක හරහා සිදුවන ගනුදෙනු සියල්ල ස්වයංක්‍රීයව ක්‍රියාත්මක වන Smart Contracts මගින් පාලනය වේ.

3. IPFS හරහා Hosting (Decentralized Storage)

සාමාන්‍ය වෙබ් අඩවි GoDaddy හෝ Namecheap වැනි සේවාදායකයක ගබඩා වේ. නමුත් Web3 වෙබ් අඩවි ගබඩා වන්නේ IPFS (InterPlanetary File System) ජාලය තුළයි.

• මෙහිදී ඔබේ වෙබ් අඩවියේ ගොනු තනි සේවාදායකයක වෙනුවට, ජාලයේ ඇති පරිගණක විශාල සංඛ්‍යාවක් පුරා බෙදා හැරේ.
• ප්‍රතිඵලය: ඔබේ වෙබ් අඩවිය කිසිවෙකුටත් “Down” කිරීමට හෝ අවහිර (Block) කිරීමට නොහැකිය. එය සැමවිටම අන්තර්ජාලය තුළ පවතී.

ක්‍රියාවලිය සරලව:

1. පරිශීලකයා බ්‍රවුසරයේ ඔබේ Web3 ඩොමේන් එක ටයිප් කරයි.
2. බ්‍රවුසරය Blockchain එකෙන් අදාළ Wallet Address එක සහ IPFS Hash එක සොයා ගනී.
3. IPFS ජාලය හරහා වෙබ් අඩවියේ ගොනු ඔබේ තිරය මත දර්ශනය වේ.

අවසාන සටහන

Web3 ඩොමේන් එකක් යනු හුදෙක් වෙබ් ලිපිනයක්ම පමණක් නොවේ. එය Blockchain, NFT සහ Decentralized Hosting වල සුසංයෝගයකි. ඔබ pariganaka.xmr වැනි ඩොමේන් එකක් සතුව තබා ගැනීම යනු, අනාගතයේදී කිසිවෙකුටත් පාලනය කළ නොහැකි, ස්වාධීන ඩිජිටල් අධිරාජ්‍යයකට මුල්ගල තැබීමයි.