ඉතිහාසඥයින් පවසන පරිදි සෑම පරම්පරාවක්ම ලෝකයට අලුත් දෙයක් එකතු කරයි. නමුත් Gen Z (1997 – 2012 අතර උපන් අය) යනු හුදෙක් අලුත් පරම්පරාවක් නොව, මානව ශිෂ්ටාචාරයේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් දිශානතියක් සලකුණු කරන කඩඉමයි.

බොහෝ දෙනා ඔවුන්ව හඳුනන්නේ TikTok වීඩියෝ කරන, දුරකථනයට ඇබ්බැහි වූ පිරිසක් ලෙසයි. නමුත් සත්‍යය ඊට වඩා සංකීර්ණ ය. ඔවුන් යනු “ඩිජිටල් ස්වදේශිකයන්” (Digital Natives) ලෙස හැඳින්විය හැකි පළමු මිනිස් කොට්ඨාසයයි.

ඔවුන් හැරවුම් ලක්ෂයක් වන්නේ ඇයි?

1. අන්තර්ජාලය නොතිබූ ලෝකයක් මතක නැති පළමු පරම්පරාව

Millennials (Y පරම්පරාව) සහ ඊට පෙර පරම්පරාවලට අන්තර්ජාලය නොමැතිව ගෙවූ ළමා කාලයක් ගැන මතකයක් ඇත. ඔවුහු “ඇනලොග්” (Analog) ලෝකයෙන් “ඩිජිටල්” (Digital) ලෝකයට සංක්‍රමණය වූ අය වෙති.

• නමුත් Gen Z උපත ලැබුවේම ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය සහ Wi-Fi තිබූ ලෝකයකට ය.
• ඔවුන්ට තාක්ෂණය යනු “මෙවලමක්” නොවේ; එය ඔවුන්ගේ ශරීරයේම කොටසකි. ඔවුහු ජීවත් වන්නේ ලෝක දෙකකය (Online & Offline), සහ ඔවුන්ට ඒ දෙක අතර වෙනසක් නැත.

2. සාම්ප්‍රදායික අධ්‍යාපනයේ සහ රැකියාවේ අවසානය

Gen Z යනු උපාධියක් ලබා, 9 සිට 5 දක්වා (9-to-5) එකම කාර්යාලයක වසර 30ක් වැඩ කිරීමට අකමැති පිරිසකි.

• ඔවුහු “Gig Economy” (Freelancing, Content Creation) විශ්වාස කරති.
• අන්තර්ජාලය හරහා ඕනෑම දෙයක් ඉගෙන ගත හැකි බව දන්නා නිසා, ඔවුහු සාම්ප්‍රදායික අධ්‍යාපන ක්‍රම අභියෝගයට ලක් කරති. මෙය ලෝකයේ ශ්‍රම බලකායේ (Workforce) විශාල පෙරළියක් ඇති කරමින් සිටී.

3. සත්‍යය (Truth) සොයා යාම සහ අනන්‍යතාවය (Identity)

පෙර පරම්පරාවන් සමාජය විසින් පැනවූ රාමු තුළ ජීවත් වීමට උත්සාහ කළ අතර, Gen Z එම රාමු බිඳ දමයි.

• ඔවුන් තමන්ගේ අනන්‍යතාවය (Identity) ඉතා ලිහිල්ව (Fluid) දකී. අන්තර්ජාලය තුළ එක් චරිතයක් සහ පිටතින් තවත් චරිතයක් ලෙස ජීවත් වීමේ හැකියාව ඔවුන්ට ඇත.
• නමුත් මෙහි අඳුරු පැත්තක් ද ඇත. “Post-Truth Era” (සත්‍යයෙන් පසුව එළඹෙන යුගය) තුළ ජීවත් වන ඔවුන්ට, ව්‍යාජ තොරතුරු (Fake News) සහ AI නිර්මාණ අතර සැබෑව කුමක්දැයි සොයා ගැනීම අභියෝගයකි.

4. “The Final Human Update” හි නියමුවන්

ඔබේ වෙබ් අඩවියේ තේමාවට අනුව මෙය වඩාත් වැදගත් වේ. Gen Z යනු “මිනිසා” සහ “AI” අතර පාලමයි.

• ඔවුන්ට පසුව එන Alpha පරම්පරාව (Gen Alpha) උපදින්නේ AI හඬවල් (Siri, Alexa) තමන්ගේ පවුලේ සාමාජිකයන් ලෙස සලකමිනි.
• එබැවින්, තාක්ෂණය මිනිසාගේ මනසට සම්පූර්ණයෙන්ම ඒකාබද්ධ වීමට පෙර (Brain-Computer Interfaces වලට පෙර), තාක්ෂණය බාහිරව පාලනය කරන අවසාන පරම්පරාව Gen Z විය හැක.

නිගමනය

Gen Z යනු හැරවුම් ලක්ෂයකි. ඔවුන් පරණ ලෝකය (Old World) ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, තාක්ෂණය සහ මනුෂ්‍යත්වය එකට මුසු වූ නව ලෝකයක් (New World) නිර්මාණය කරමින් සිටී. ඔවුන්ව විවේචනය කරනවා වෙනුවට, ඔවුන් යන දිශාව තේරුම් ගැනීම අනාගතය දෙස බැලීමට ඇති එකම කවුළුවයි.