ඔබ ඊයේ රෑ ප්‍රවෘත්ති වලට දැක්කා ජනාධිපතිතුමා අමුතු කතාවක් කියනවා. ඔබ දැක්කා ප්‍රසිද්ධ නළුවෙක් වැරදි වැඩක් කරනවා වීඩියෝ එකකින්. ඔබ හිතුවා “මම මගේ ඇස් දෙකෙන්මයි දැක්කේ, ඒ නිසා ඒක ඇත්ත” කියලා. කණගාටුයි, ඔබ රැවටුණා.

අපි මේ ජීවත් වෙන්නේ “Deepfake” යුගයේයි. AI තාක්ෂණය දැන් දියුණු වී ඇත්තේ කොතරම්ද කියතොත්, ඕනෑම කෙනෙක්ගේ මූණක් සහ කටහඬක් පාවිච්චි කරලා, ඔවුන් කවදාවත් නොකරපු දෙයක් කරන වීඩියෝවක් හදන්න විනාඩි කිහිපයක් ඇති.

1. අනන්‍යතාවය සොරාගැනීම (Identity Theft 2.0)

ඉස්සර හොරු ගත්තේ ඔබේ පර්ස් එක විතරයි. දැන් AI හොරුන්ට පුළුවන් “ඔබවම” හොරකම් කරන්න.

ඔබේ අම්මාට කෝල් එකක් එනවා. එහා පැත්තෙන් ඇහෙන්නේ ඔබේම කටහඬයි. “අම්මේ මම ලොකු කරදරයක වැටිලා ඉන්නේ, ඉක්මනට මේ එකවුන්ට් එකට සල්ලි දාන්න.” අම්මා බය වෙලා සල්ලි දානවා. නමුත් ඇත්තටම කතා කළේ ඔබ නෙවෙයි; ඔබේ කටහඬ කොපි (Clone) කරපු AI එකක්. ඔබේ Facebook එකේ තියෙන වීඩියෝ කෑල්ලකින් ඔබේ කටහඬ අරගෙන, මේ වගේ “Voice Clone” එකක් හදන්න AI එකට පුළුවන්.

2. සාක්ෂි නැති ලෝකය (The End of Evidence)

උසාවියකදී මිනීමැරුම් නඩුවක් යනවා කියලා හිතන්න. සාක්ෂි විදිහට ඉදිරිපත් කරන්නේ CCTV වීඩියෝ එකක්. නමුත් විත්තිකරුගේ නීතිඥයා කියනවා: “ස්වාමීනි, මේක AI වලින් හදපු Deepfake වීඩියෝ එකක්” කියලා.

විනිසුරුවරයාටවත්, පොලිසියටවත් බැරි වෙනවා ඒක ඇත්තද බොරුද කියලා හොයාගන්න. මේ නිසා අනාගතයේදී “වීඩියෝ සාක්ෂි” (Video Evidence) වලට කිසිම වටිනාකමක් නැති වෙන්න පුළුවන්. අපරාධකාරයන්ට ලේසියෙන්ම බේරෙන්න පුළුවන් “ඒක Deepfake එකක්” කියලා බොරු කරලා.

3. පශ්චාත්-සත්‍ය සමාජය (The Post-Truth Society)

මේක තමයි භයානකම තත්ත්වය. සමාජ මාධ්‍යවල එන කිසිම දෙයක් විශ්වාස කරන්න බැරි වුණාම, මිනිස්සු “ඇත්ත” (Truth) හොයන එක අත ඇරලා දානවා. ඔවුන් තමන් කැමති බොරුව විශ්වාස කරන්න පටන් ගන්නවා.

• දේශපාලකයින්ට පුළුවන් තමන්ගේ වැරදි වීඩියෝ එළියට ආවම “ඒක AI එකක්” කියලා ලිස්සලා යන්න.
• මිනිස්සුන්ට පුළුවන් බොරු ප්‍රවෘත්ති මවලා රටවල් ගිනි තියන්න.

අපි ගමන් කරමින් ඉන්නේ “Reality Apathy” (යථාර්ථය ගැන උදාසීන වීම) නම් යුගයටයි. එනම්, “මොකක් ඇත්තද කියලා වැඩක් නෑ, මට ආතල් නම් එච්චරයි” කියන මානසිකත්වයටයි.

නිගමනය: විශ්වාසය තමයි අලුත් මුදල් ඒකකය

අනාගතයේදී වටිනාම දේ වෙන්නේ රත්තරන් නෙවෙයි; “විශ්වාසය” (Trust) යි. අපිට සිද්ධ වෙයි Blockchain වගේ තාක්ෂණයක් පාවිච්චි කරලා, හැම වීඩියෝ එකකම “ඩිජිටල් අත්සනක්” (Digital Signature) තියන්න.

එතකම් මතක තියාගන්න: ඔබ අන්තර්ජාලයේ දකින දේ විශ්වාස කරන්න එපා. ඔබ අන්තර්ජාලයේ අහන දේ විශ්වාස කරන්න එපා. සමහරවිට, ඔබ වීඩියෝ කෝල් එකකින් දකින ඔබේ යාළුවා පවා, ඇත්තම යාළුවා නොවෙන්න පුළුවන්.