අද වන විට ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම සමාජ මාධ්‍යය ෆේස්බුක් වුවත්, එහි ආරම්භක අවධියේදී එය අභියෝගයට ලක් කළ එක් පුද්ගලයෙක් සිටියේය. ඔහු නමින් ක්‍රිස් පුට්නම් (Chris Putnam) ය. ඔහු ලෝකයා අතර ප්‍රසිද්ධ වූයේ ෆේස්බුක් ආයතනයට එරෙහිව සිදු කළ අහිංසක නමුත් ප්‍රබල “Cyber Attack” එකක් නිසාය.

1. 2005 MySpace Worm ප්‍රහාරය

2005 වසරේදී, ෆේස්බුක් තවමත් විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් අතර පමණක් ජනප්‍රිය වෙමින් පැවති සමයක, ක්‍රිස් පුට්නම් සහ ඔහුගේ මිතුරන් කිහිප දෙනෙකු එක්ව මෘදුකාංග පණුවෙකු (Worm) නිර්මාණය කළහ.

• සිදුවීම: මෙම වයිරසය ෆේස්බුක් ගිණුම් හරහා වේගයෙන් පැතිර ගිය අතර, එයින් සිදු වූයේ ෆේස්බුක් පරිශීලකයන්ගේ Profile එක එකල ජනප්‍රියව පැවති MySpace වෙබ් අඩවියේ පෙනුමට (Interface) සමාන ලෙස වෙනස් වීමයි.
• ප්‍රතිඵලය: දහස් ගණනක් ෆේස්බුක් ගිණුම් ක්ෂණිකව “MySpace” පෙනුම ගත්තේ ෆේස්බුක් ඉංජිනේරුවන් පවා මවිතයට පත් කරමිනි.

2. හැකර්ගේ සිට ඉංජිනේරුවා දක්වා (Hired by Facebook)

සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි දෙයක් කළ අයෙකුට ලැබෙන්නේ සිරදඬුවමකි. නමුත් ෆේස්බුක් නිර්මාතෘ මාර්ක් සකර්බර්ග් සහ එවකට සිටි ඉංජිනේරුවන් පුට්නම්ගේ දක්ෂතාවය හඳුනා ගත්හ.

• ඔවුන් ක්‍රිස්ට එරෙහිව නඩු පවරනු වෙනුවට, ඔහුව ෆේස්බුක් මූලස්ථානයට කැඳවා තමන් සමඟ වැඩ කිරීමට ආරාධනා කළහ.
• 2006 වසරේදී ක්‍රිස් පුට්නම් ෆේස්බුක් හි මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවෙකු ලෙස වැඩ ආරම්භ කළේය.

3. ක්‍රිස් පුට්නම් ෆේස්බුක් වෙත කළ දායකත්වය

ඔහු ෆේස්බුක් හි වසර කිහිපයක් සේවය කළ අතර, එහිදී ඔහු ප්‍රධාන ව්‍යාපෘති කිහිපයකට දායක විය:

• Facebook Video: ෆේස්බුක් වෙත වීඩියෝ පහසුකම මුලින්ම හඳුන්වා දුන් කණ්ඩායමේ ඔහු ප්‍රධානියෙකු විය.
• Emoticons: ෆේස්බුක් චැට් එකේ මුලින්ම තිබූ :putnam: නම් ඉමොජිය (Emoticon) නිර්මාණය වූයේ මොහුගේ නමිනි. ඔබ එකල චැට් එකක :putnam: ලෙස ටයිප් කළහොත් ක්‍රිස්ගේ මුහුණට සමාන කුඩා රූපයක් දිස් විය.

---

ක්‍රිස් පුට්නම්ගේ ගමන් මග

කාලය	සිදුවීම
2005	ෆේස්බුක් වෙත MySpace Worm ප්‍රහාරය දියත් කිරීම
2006	ෆේස්බුක් සමාගමේ මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවෙකු ලෙස බැඳීම
2010	ෆේස්බුක් වෙතින් ඉවත් වී නව ව්‍යාපාරික කටයුතුවලට යොමු වීම

---

4. Pariganaka.com නිගමනය: The Final Human Update

අපගේ Final Human Update දර්ශනයට අනුව, ක්‍රිස් පුට්නම් යනු තාක්ෂණික “පද්ධතියකට” අභියෝග කර එම පද්ධතියේම කොටසක් බවට පත් වූ දක්ෂයෙකි. ඔහුගේ කතාවෙන් අපට පෙනී යන්නේ අනාගතයේදී “විභාග සහතික” වලට වඩා “සැබෑ කුසලතා” (Practical Skills) වලට වැඩි වටිනාකමක් ලැබෙන බවයි. ඔබත් තාක්ෂණය භාවිතා කර පවතින ගැටලුවලට නව විසඳුම් සොයන “තරු මිනිසෙකු” වීමට උත්සාහ කරන්න.

---

Pariganaka.com – තාක්ෂණික ලෝකයේ සැබෑ වීරයන් හඳුනා ගනිමු.