ඇබ්බැහි වීම සහ ඇල්ගොරිතම

2026 වසරේදී අපේ ජීවිත පාලනය කරන්නේ ස්මාර්ට්ෆෝන් තිරයන්ය. උදේ අවදි වූ මොහොතේ සිට රාත්‍රී නින්දට යන තෙක්ම අපි සිටින්නේ “On-grid” ය. මෙහි භයානකම තත්ත්වය වන්නේ අපේ අවධානය (Attention) අපටත් නොදැනීම ඇල්ගොරිතමයන් විසින් කොල්ලකෑමයි.

හරාරිගේ දැක්ම: “Hackable Humans”

යුවාල් නෝවා හරාරි පවසන පරිදි, තාක්ෂණයට දැන් පුළුවන් අපව “හැක්” (Hack) කිරීමටයි. අපේ කැමැත්ත, අකමැත්ත සහ චිත්තවේග පවා හඳුනාගන්නා AI පද්ධති, අපව තිරය ඉදිරිපිට රඳවා තබා ගැනීමට උපරිම උත්සාහයක් ගනී. මෙයින් මිදීමට නම් අපට “ඩිජිටල් විෂහරණයක්” අත්‍යවශ්‍ය වේ.

ඕෂෝ සහ ‘අභ්‍යන්තර තාක්ෂණය’

තාක්ෂණය භාවිතා කරන අතරතුරම ඔබේ අභ්‍යන්තර සාමය ආරක්ෂා කරගන්නා ආකාරය ගැන ඕෂෝගේ දර්ශනයෙන් අපට ඉගෙන ගත හැකියි:

1. සවිඥානික භාවිතය: ඔබ දුරකථනය අතට ගන්නේ අවශ්‍යතාවයකටද නැතිනම් පුරුද්දකටද? ඒ ගැන මොහොතක් සිතන්න.
2. නිහඬතාවයට ඉඩක්: දිනකට පැයක් හෝ සියලුම උපාංග ක්‍රියා විරහිත කර නිහඬව සිටින්න. එය ඔබේ මනස “Reboot” කිරීමට උපකාරී වේ.
3. සැබෑ සම්බන්ධතා: AI සහායකයෙකු සමඟ කතා කරනවාට වඩා, සජීවී මිනිසෙකු සමඟ, ගසක් වැලක් සමඟ හෝ ස්වභාවධර්මය සමඟ සම්බන්ධ වන්න.

2026 සඳහා ප්‍රායෝගික පියවර 3ක්:

• Screen-Free Zones: ඔබේ නිවසේ නිදන කාමරය සහ කෑම මේසය “No Phone Zones” බවට පත් කරන්න.
• Notification Clean-up: අත්‍යවශ්‍ය නොවන සියලුම ඇඟවීම් (Notifications) අක්‍රීය කරන්න.
• Nature Walk: සති අන්තයේ අවම වශයෙන් පැයක්වත් ස්වභාවධර්මය සමඟ කාලය ගත කරන්න