අද අප අතේ ඇති ස්මාර්ට් ෆෝන් එක එදා කාමරයක තරම් විශාල වූ යන්ත්‍රයක් බව ඔබ දන්නවාද? පරිගණකය යනු වසර දහස් ගණනක මිනිස් චින්තනයේ ප්‍රතිඵලයකි. මිනිසා ගණන් කිරීමට ඉගෙන ගත් දා සිට අද දක්වා පරිගණකය විකාශනය වූ ආකාරය කෙටියෙන් සොයා බලමු.

---

1. මුල්ම අවධිය (මුල්ම ගණක යන්ත්‍ර)

පරිගණක ඉතිහාසයේ ආරම්භය ලෙස සැලකෙන්නේ මීට වසර 4000කට පමණ පෙර භාවිත වූ ඇබකසය (Abacus) යි. පසුව 17 වන සියවසේදී බ්ලේස් පැස්කල් (Blaise Pascal) විසින් ලොව මුල්ම යාන්ත්‍රික ගණක යන්ත්‍රය නිපදවන ලදී.

2. පරිගණකයේ පියා සහ ඇනලිටිකල් එන්ජිම

1830 දශකයේදී චාල්ස් බැබේජ් (Charles Babbage) විසින් “Analytical Engine” නම් යන්ත්‍රය සැලසුම් කළේය. එය වර්තමාන පරිගණකයක තිබිය යුතු මූලික කොටස් (Input, Memory, Process) සහිතව නිර්මාණය කර තිබුණි. මේ නිසා ඔහුව “පරිගණකයේ පියා” ලෙස හඳුන්වයි.

3. පරිගණක පරම්පරා (Generations)

පරිගණකයේ දියුණුව පරම්පරා 5කට බෙදා දැක්විය හැක:

පරම්පරාව	කාලය	භාවිතා වූ තාක්ෂණය	විශේෂත්වය
1 වන පරම්පරාව	1940 – 1956	Vacuum Tubes (රික්තක නල)	කාමරයක් තරම් විශාලයි. අධික ලෙස රත් වේ.
2 වන පරම්පරාව	1956 – 1963	Transistors (ට්‍රාන්සිස්ටර්)	ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වූ අතර වේගය වැඩි විය.
3 වන පරම්පරාව	1964 – 1971	Integrated Circuits (IC)	එකම චිප් එකක ට්‍රාන්සිස්ටර් දහස් ගණනක් ඇතුළත් විය.
4 වන පරම්පරාව	1971 – වර්තමානය	Microprocessors (මයික්‍රොප්‍රොසෙසර්)	අප අද භාවිතා කරන Personal Computers (PC) බිහි විය.
5 වන පරම්පරාව	අනාගතය	Artificial Intelligence (AI)	පරිගණකයට තනිවම සිතීමට සහ තීරණ ගැනීමට හැකි වීම.

---

4. ඉතිහාසයේ වැදගත් සන්ධිස්ථාන

• ENIAC (1946): ලොව මුල්ම පොදු කාර්ය ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිගණකයයි. මෙය වර්ග අඩි 1800ක පමණ ඉඩක් ගත් දැවැන්ත යන්ත්‍රයකි.
• Internet (1960 දශකය): පරිගණක එකිනෙක සම්බන්ධ වීම ආරම්භ වූ අතර එය ලෝකයම වෙනස් කළේය.
• Apple & Microsoft (1970-80 දශක): සාමාන්‍ය මිනිසුන්ට භාවිතා කළ හැකි මිල අඩු පරිගණක නිවෙස් වලට පැමිණියේ මොවුන් නිසාය.

5. අද සහ අනාගතය

අද අප භාවිතා කරන්නේ අත්ලට හසු වන සුපිරි පරිගණක (Smartphones) ය. අනාගතයේදී Quantum Computing තාක්ෂණය හරහා දැනට ඇති වේගයට වඩා බිලියන වාරයක වේගයක් ලබා ගැනීමට විද්‍යාඥයන් කටයුතු කරමින් සිටී.

---

සාරාංශය

පරිගණකයේ ඉතිහාසය යනු “විශාල ප්‍රමාණයෙන් කුඩා ප්‍රමාණයට” සහ “අඩු වේගයේ සිට වැඩි වේගයට” පැමිණි ගමනකි. තාක්ෂණය දිනෙන් දින දියුණු වන බැවින් හෙට දවසේ පරිගණකය අදට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් වනු ඇත.

---

තාක්ෂණික ලෝකයේ මෙවැනි රසවත් තොරතුරු සිංහලෙන් දැනගන්න, දිගටම pariganaka.com සමඟ රැඳී සිටින්න.