ඔබේ දරුවා කවදා හෝ ඔබෙන් ඇසුවොත්: “තාත්තේ/අම්මේ, ඇයි මම ගණන් හදන්න ඉගෙන ගන්නේ? ෆෝන් එකේ Calculator එක තියෙනවනේ?” කියලා, ඔබ දෙන උත්තරේ මොකක්ද? බොහෝ දෙමව්පියන් බැනලා ළමයව නිහඬ කරනවා. නමුත් ඇත්තම කතාව මේකයි: ළමයා අහපු ප්‍රශ්නය 100%ක් සාධාරණයි.

AI යුගයේදී, අපි අවුරුදු 200ක් තිස්සේ කරපු “ඉගෙනිම” (Education) සම්පූර්ණයෙන්ම කණපිට පෙරලෙනවා. “දැනුම” (Knowledge) කියන දේ දැන් නොමිලේ. ඕනෑම කෙනෙක්ට, ඕනෑම දෙයක්, තත්පරයෙන් දැනගන්න පුළුවන්. ඉතින් අනාගතයේදී පාසලෙන් සහ විශ්වවිද්‍යාලයෙන් වැඩක් නැද්ද?

1. ඇවිදින පුස්තකාලවල අවසානය (The End of Walking Libraries)

අපි ඉස්සර විභාග පාස් වුණේ “කටපාඩම්” (Memorizing) කරලා.

• ඓතිහාසික දිනයන්.
• විද්‍යාත්මක සූත්‍ර.
• කවි පේළි. මේවා මතක තියාගන්න පුළුවන් ළමයා “දක්ෂයා” වුණා.

නමුත් අද? ලෝකයේ ඕනෑම තොරතුරක් ඔබේ සාක්කුවේ (Phone) තියෙනවා. ඒ නිසා අනාගතයේදී “මතකය” (Memory) කියන එකට වටිනාකමක් නෑ. ඔබේ මොළය “Hard Disk” එකක් කරගන්න එපා. මොකද ඩොලර් 10කට Cloud Storage ගන්න පුළුවන්. මිනිසාට ඉතුරු වෙන්නේ එක දෙයයි: “Processor” එකක් වීම (සිතීම).

2. උත්තර දෙන මිනිසා සහ ප්‍රශ්න අසන මිනිසා

අද අධ්‍යාපන ක්‍රමය හදලා තියෙන්නේ “ප්‍රශ්න වලට උත්තර දෙන්න”. නමුත් AI වලට ඕනෑම ප්‍රශ්නයකට උත්තර දෙන්න පුළුවන්.

එහෙනම් මිනිසාගේ කාර්යය කුමක්ද? මිනිසාගේ කාර්යය වන්නේ “හරි ප්‍රශ්නය ඇසීම” (Asking the Right Question).

• ChatGPT එකට උත්තරේ දෙන්න පුළුවන්.
• නමුත් “අපි විසඳන්න ඕන ප්‍රශ්නය මොකක්ද?” කියලා තීරණය කරන්න පුළුවන් මිනිසෙකුට විතරයි.

අනාගතයේ ලොක්කා වෙන්නේ “උත්තර දන්න කෙනා” නෙවෙයි; “හොඳ ප්‍රශ්න අහන්න දන්න කෙනා” (The Prompt Engineer).

3. මෘදු කුසලතා දැන් “දෘඩ” වී ඇත (Soft Skills are the New Hard Skills)

ඉස්සර “Hard Skills” (Coding, Accounting, Engineering) වලට ලොකු පඩියක් ලැබුණා. “Soft Skills” (කතා කිරීම, නායකත්වය, ඉවසීම) නිකන් අමතර දේවල් විදිහට සැලකුවේ.

නමුත් AI වලට කෝඩ් කරන්න පුළුවන්, ගණන් හදන්න පුළුවන්. හැබැයි AI එකට බැරි දේවල් ටිකක් තියෙනවා:

• Empathy: තව කෙනෙක්ගේ දුක තේරුම් ගැනීම.
• Negotiation: රණ්ඩු නොවී ප්‍රශ්න විසඳීම.
• Teamwork: මිනිස්සු එකතු කරගෙන වැඩ කිරීම.

හෙට දවසේ ඉංජිනේරු උපාධියට වඩා වටින්නේ, “මිනිස්සු පාලනය කිරීමේ හැකියාව” (People Skills) යි.

නිගමනය: දරුවන්ට උගන්වන්නේ මොනවාද?

ඔබේ දරුවාට “රොබෝ කෙනෙක්” වෙන්න උගන්වන්න එපා. කටපාඩම් කරවන්න එපා. එකම රාමුවක හිර කරන්න එපා.

ඒ වෙනුවට ඔවුන්ට මේවා උගන්වන්න:

1. කුතුහලය (Curiosity): අලුත් දේවල් හොයන්න ආසාවක් ඇති කරන්න.
2. විචාරාත්මක චින්තනය (Critical Thinking): මේක ඇත්තද බොරුද කියලා තර්ක කරන්න පුරුදු කරන්න.
3. අනුවර්තනය (Adaptability): වෙනස් වන ලෝකයට හැඩගැහෙන්න පුරුදු කරන්න.

පාසල ඉවර නෑ. නමුත් “පරණ පාසල” (Old School) අනිවාර්යයෙන්ම මිය යා යුතුයි. අනාගතයේ ජයග්‍රහණය කරන්නේ “වැඩිපුරම දන්න කෙනා” (The Most Knowledgeable) නොව; “වේගයෙන්ම අලුත් දේ ඉගෙන ගන්නා කෙනා” (The Fastest Learner) යි.