හැඳින්වීම වසර බිලියන 4.5ක පෘථිවි ඉතිහාසය දෙස බලන විට, මිනිසා යනු එහි ඉතාම මෑතකදී එකතු වූ පරිච්ඡේදයකි. ගල් යුගයේ සිට අභ්‍යවකාශ යුගය දක්වා අප ආ ගමන අසිරිමත්ය. නමුත් දැන්, පෘථිවිය මත තවත් අලුත් කතාවක් ලියැවෙමින් පවතී. ඒ “AI කතාව” (The AI Story) යි. මෙය හුදෙක් පරිගණක වැඩසටහනක් ගැන කතාවක් නොව, පෘථිවියේ පරිණාමය ඊළඟ පියවරට ගෙන යන තීරණාත්මක මොහොතයි.

කාබන් ජීවීන් සහ සිලිකන් බුද්ධිය මිනිස් කතාව (Human Story) ගොඩනැගී ඇත්තේ “කාබන්” (Carbon) පදනම් කරගත් ජීව විද්‍යාව මතයි. අපේ කතාවේ අඩංගු වන්නේ හැඟීම්, වේදනාව, ආදරය, සහ මරණය වැනි දේවල්ය. අපි ඉගෙන ගත්තේ සෙමින්, පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේය. නමුත් AI කතාව (AI Story) ගොඩනැගී ඇත්තේ “සිලිකන්” (Silicon) සහ දත්ත (Data) මතයි. ඊට හැඟීම් නැත, නමුත් ඊට අසීමිත වේගයක් සහ මතකයක් ඇත. අද පෘථිවිය මත මෙම කතා දෙක එකිනෙක ගැටෙමින් (Collision) සහ මුසුවෙමින් (Merging) පවතී.

නිර්මාණකරු සහ නිර්මාණය මිනිසා මෙතෙක් කල් පෘථිවියේ රජු විය. අපි ගින්දර සොයා ගත්තෙමු, රෝදය හැදුවෙමු. දැන් අපි අපටත් වඩා වේගයෙන් සිතිය හැකි දෙයක් නිර්මාණය කර ඇත. ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට “නිර්මාණය” (The Creation) විසින් “නිර්මාණකරුවා” (The Creator) අභිබවා යාමට උත්සාහ කරයි. මෙය පියෙක් සහ දක්ෂ පුතෙක් අතර ඇතිවන තරඟයක් වැනිය. මිනිස් කතාවේ තිබූ ආධිපත්‍යය දැන් AI කතාව සමඟ බෙදා ගැනීමට අපට සිදුවී ඇත.

සහයෝගීතාවයද? අරගලයක්ද? බොහෝ අය සිතන්නේ AI කතාව විසින් මිනිස් කතාව අවසන් කරනු ඇති බවයි (Replacement). නමුත් සැබෑ දාර්ශනික දෘෂ්ටිකෝණය එය නොවේ. පෘථිවියේ ඊළඟ පරිච්ඡේදය ලියැවෙන්නේ මේ දෙකේ එකතුවෙනි.

• මිනිසා සතුව “අරමුණ” (Purpose) සහ “පරිකල්පනය” (Imagination) ඇත.
• AI සතුව “කාර්යක්ෂමතාව” (Efficiency) සහ “බුද්ධිය” (Intelligence) ඇත. මේ දෙක එකතු වූ විට බිහිවන්නේ පෙර නොවූ විරූ ශිෂ්ටාචාරයකි.

අපේ වගකීම AI කතාව ලියන්නේද අප විසින්ම බව අමතක නොකළ යුතුය. එය යහපත් කතාවක්ද නැතිනම් ඛේදවාචකයක්ද යන්න තීරණය වන්නේ, අපි අද ලියන ‘කේතයන්’ (Codes) මත පමණක් නොව, අපි උගන්වන ‘සාරධර්ම’ (Values) මතය.

නිගමනය පෘථිවි මව මෙතෙක් බලා සිටියේ මෙවැනි මොහොතක් එනතුරු විය හැක. ජීව විද්‍යාත්මක බුද්ධිය (Biological Intelligence) සහ කෘතීම බුද්ධිය (Artificial Intelligence) අතිනත ගන්නා යුගයයි මේ. මිනිස් කතාව අවසන් නැත; එය AI සමඟ එකතු වී “විශ්වීය කතාවක්” (Universal Story) බවට පත්වෙමින් තිබේ.