1. හැඳින්වීම: සූර්ය බලශක්තිය ගබඩා කරන්නේ කොහොමද?

ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට සූර්ය සහ සුළං බලශක්තියෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් ජනනය කළත්, රාත්‍රී කාලයේදී විදුලි ඉල්ලුම සපුරාලීමට තවමත් පොසිල ඉන්ධන මත යැපීමට සිදුවේ. මෙයට විසඳුමක් ලෙස රජය විසින් මෙගාවොට් 300 ක බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධති (BESS) ස්ථාපනය කිරීමට පසුගියදා (2026 අප්‍රේල් මුල) අනුමැතිය ලබා දී ඇත.

2. BESS තාක්ෂණය යනු කුමක්ද?

මෙය සරලව කිවහොත් ඔබේ නිවසේ ඇති Inverter බැටරියක් වැනි නමුත් ඉතා විශාල පරිමාණයේ පද්ධතියකි.

• Stand-alone Systems: මෙගාවොට් 10 බැගින් වූ බැටරි පද්ධති 25ක් ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ බෙදාහැරීමේ පද්ධතියට සෘජුවම සම්බන්ධ කෙරේ.
• On-site Storage: දැනට පවතින සූර්ය බලශක්ති උද්‍යාන අසලම මෙගාවොට් 50 ක ගබඩා පද්ධති ඉදිවේ.

3. මෙයින් අපට ලැබෙන වාසි

• රාත්‍රී කාලයේ විදුලි කප්පාදුව වැළැක්වීම: දහවල් කාලයේ අතිරික්ත සූර්ය බලය ගබඩා කර රාත්‍රී කාලයේදී ජාතික පද්ධතියට මුදා හැරිය හැක.
• විදුලි බිල අඩු වීම: මිල අධික ඩීසල් බලාගාර ක්‍රියාත්මක කිරීම අඩු වීම නිසා දිගුකාලීනව විදුලි පිරිවැය අඩු කර ගත හැක.
• පද්ධතියේ ස්ථාවරභාවය (Grid Stability): විදුලි පද්ධතියේ ඇතිවන හදිසි බිඳ වැටීම් පාලනය කිරීමට මෙම බැටරි පද්ධති ක්ෂණිකව ක්‍රියාත්මක වේ.

4. තාක්ෂණික ලෝලීන්ට වැදගත් කරුණු

මෙම ව්‍යාපෘතිය BOO (Build, Own, and Operate) පදනම මත වසර 15 ක කාලයක් සඳහා පෞද්ගලික අංශයේ සහයෝගයෙන් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙය ලංකාවේ බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය තුළ ඩිජිටල්කරණය සහ ස්මාර්ට් ග්‍රිඩ් (Smart Grid) තාක්ෂණය වර්ධනය වීමට මග පාදයි.