කෘතිම බුද්ධිය (AI) සම්බන්ධයෙන් මේ දිනවල පවතින දැඩි කතාබහ කිසිසේත්ම “අතිශයෝක්තියක්” (overhyped) නොවන බව ඇමරිකාවේ හිටපු ජනාධිපති බැරැක් ඔබාමා පවසයි. AI සමාගම්වල මූල්‍යමය වටිනාකම් සහ වාණිජමය ප්‍රතිලාභ පිළිබඳව ඇතැම්විට අතිශයෝක්තියෙන් කතා කළද, මෙම තාක්‍ෂණයේ සැබෑ හැකියාවන් සහ එහි අනාගත බලපෑම කිසිසේත්ම අතිශයෝක්තියක් නොවන බව ඔහුගේ දැඩි විශ්වාසයයි.

අතහැර දැමූ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම

ඔබාමා පෙන්වා දෙන්නේ තමන් 2015-2016 කාලයේ සිටම, එනම් සිය ජනාධිපති ධුරයේ අවසන් කාලයේ සිටම මෙම තාක්ෂණය පිළිබඳව දැඩි අවධානයෙන් පසුවූ බවයි. එකල ඔහු මෙම ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයින්ගෙන් සමන්විත කමිටුවක් පත් කර, AI හි තාක්ෂණික පැත්ත පමණක් නොව එහි දේශපාලනික, සමාජීය, ආර්ථික සහ සදාචාරාත්මක ගැටලු පිළිබඳව පුළුල් වාර්තාවක් සකස් කළේය. නමුත් අවාසනාවකට මෙන්, ඉන් පසුව පැමිණි පරිපාලනය විසින් ඔහුගේ වසංගත රෝග පිළිබඳ යෝජනා මෙන්ම මෙම AI වාර්තාවද නොසලකා හැර තිබුණි.

යන්ත්‍ර තමන් විසින්ම ඉගෙනීම (Recursive Learning)

වර්තමානයේ AI තාක්ෂණය මෙතරම් ප්‍රබල වී ඇත්තේ එහි ඇති දැවැන්ත වේගවත් බව (acceleration) නිසාවෙනි. ඔබාමා මෙය හඳුන්වන්නේ “පුනරාවර්තන ඉගෙනීම” (recursive learning) ලෙසයි. එනම්, යන්ත්‍ර තවදුරටත් මිනිසුන් විසින් දේවල් කියාදෙන තුරු බලා නොසිට තමන් විසින්ම ස්වාධීනව ඉගෙන ගැනීමට පටන් ගෙන ඇත.

වසරකට පමණ පෙර AI ආකෘතිවල ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලියෙන් 90% ක්ම සිදු වූයේ මිනිස් ගුරුවරුන් විසිනි. ඉතිරි 5% – 10% වැනි සුළු ප්‍රමාණයක් යන්ත්‍ර විසින්ම පුරවා ගන්නා ලදී. නමුත් මාස හයකටත් අඩු කාලයක් තුළ මෙම තත්වය 50/50 දක්වා වෙනස් වී ඇත. මෙම ප්‍රවණතාවය මෙලෙසම පැවතුනහොත්, නුදුරු අනාගතයේදීම යන්ත්‍ර විසින් 90% ක්ම තමන් විසින්ම ඉගෙන ගන්නා තත්වයකට පත්වනු ඇත. අප දැන් සිටින්නේ AI මාදිලි අතිශය වේගයකින් (exponential pace) දිනෙන් දින බුද්ධිමත් වන “හොකී පිත්තක හැඩයේ” (hockey stick trajectory) ඉහළට යන වක්‍රයක බව ඔහු අවධාරණය කරයි.

සැබෑ අවදානම: විද්‍යා ප්‍රබන්ධ නොව “නොගැලපීමයි” (Misalignment)

මෙසේ AI යන්ත්‍ර මිනිසුන්ට වඩා බුද්ධිමත් වන විට විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටවල මෙන් රොබෝවරුන් ලෝකය ආක්‍රමණය කර මිනිසුන් විනාශ කර දැමීමේ අවදානමක් පවතීද? ඔබාමා පවසන්නේ එය සිදුවීමේ “ශුන්‍ය නොවන” (non-zero) සම්භාවිතාවක් පවතින නමුත්, ඔහු වඩාත්ම කනස්සල්ලට පත්වන සැබෑ අවදානම එය නොවන බවයි.

ඔහුට අනුව ප්‍රධානතම ගැටලුව වන්නේ පරිගණක මාදිලිවලට මිනිසුන් කෙරෙහි වෛරයක් හෝ ද්වේෂයක් ඇති වීම නොවේ. සැබෑ අවදානම මතුවන්නේ යන්ත්‍ර විසින් තමන්ගේම න්‍යායපත්‍ර (agendas) සහ අරමුණු සකස් කර ගැනීමට පටන් ගත් විටය. යන්ත්‍රයට කිරීමට අවශ්‍ය දේ සහ මිනිසුන් වන අපට යන්ත්‍රයෙන් කරගැනීමට අවශ්‍ය දේ අතර පරතරයක් හෙවත් “නොගැලපීමක්” (misalignment) ඇති වුවහොත්, එය සමස්ත මානව වර්ගයාටම අතිශය භයානක විය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.