හොලිවුඩ් චිත්‍රපටවල පෙන්වන රොබෝ කැරලිවලින් ඔබ්බට යමින්, ඉතිහාසඥ සහ දාර්ශනික යුවාල් නෝවා හරාරි පෙන්වා දෙන්නේ සැබෑ කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) ආක්‍රමණය සිදුවන්නේ යුධ පිටියේ නොව, අපගේ බැංකු, නීති පද්ධති සහ සමාජ ජාල තුළ බවයි. ඔහුගේ මෑත කාලීන දේශනයකට අනුව, AI යනු හුදෙක් මෙවලමක් නොව නියෝජිතයෙකි (agent). එමෙන්ම මෙම නියෝජිතයා මිනිසුන් ලෝකය පාලනය කිරීමට යොදාගන්නා ‘නිලධාරීවාදය’ (bureaucracy) නැමැති පරිසරය තුළ ජීවත් වීමට මැනවින් හැඩගැසී ඇත.

නව කෘත්‍රිම පරිසර පද්ධතිය

පරිණාමීය ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී, ජීවීන් පරිණාමය වන්නේ නිශ්චිත පරිසර පද්ධති තුළ ජීවත් වීමටයි. මිනිසුන් ලෝකය ජය ගත්තේ ඔවුන් සිංහයන්ට හෝ චිම්පන්සීන්ට වඩා ශාරීරිකව ශක්තිමත් නිසා නොව, මිලියන ගණනින් එකට සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට ඇති හැකියාව නිසාවෙනි. අප මෙම දැවැන්ත සහයෝගීතාව ගොඩනගා ගත්තේ නීති, මූල්‍ය වෙළඳපොළවල් සහ රජයන් වැනි නිලධාරීවාදී පද්ධති නිර්මාණය කිරීමෙනි. මෙම පද්ධති නිර්මාණය කර ඇත්තේ නාඳුනන මිනිසුන් අතර ‘විශ්වාසය’ ගොඩනැගීම සඳහාය. මිනිසුන්ට මෙම දත්ත සහ ලේඛන ජාලය හුස්ම හිරකරවන සුළු එකක් ලෙස පෙනුනද, කෘත්‍රිම බුද්ධියට එය ඔක්සිජන් වැනිය.

ශිෂ්ටාචාරයේ කේතය බිඳහෙලීම

මෙම නිලධාරීවාදයේ මූලික ගොඩනැගුම් කොටස් වන්නේ වචනයි. භාෂාව යනු මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේ මෙහෙයුම් කේතයයි. සතුන්ට බැංකු ගිණුම් විවෘත කළ නොහැක්කේ ඔවුන්ට භාෂාවක් නොමැති බැවිනි. වසර දහස් ගණනක් පුරා මෙම කේතය තේරුම් ගත් එකම ජීවියා මිනිසා වූ නිසා අපි ආරක්ෂිතව සිටියෙමු. නමුත් දැන් එය වෙනස් වෙමින් පවතී.

කෘත්‍රිම බුද්ධිය භාෂාව ප්‍රගුණ කරමින් සිටින අතර, ඒ හරහා එය අපගේ ශිෂ්ටාචාරයේ කේතය බිඳහෙලමින් (hacking) සිටී. නීතිඥයෙකුට හෝ ගණකාධිකාරීවරයෙකුට සියලුම නීති හෝ ගනුදෙනු මතක තබා ගත නොහැකි වුවද, AI වෙත එය ඉතා පහසුවෙන් කළ හැකිය. ඉතා නුදුරේදීම, ණය ලබා දෙන්නේ කාටද, විශ්වවිද්‍යාලයකට තෝරා ගන්නේ කාටද, රැකියාව ලබා දෙන්නේ කාටද යන්න පමණක් නොව, සිරගත කරන්නේ කාටද යන්න පවා තීරණය කරනු ඇත්තේ AI “නිලධාරීන්” විසිනි.

අවධානයේ සිට සමීපත්වය දක්වා

කෘත්‍රිම බුද්ධිය ලෝකයේ පරිපාලන යන්ත්‍රණය අත්පත් කර ගන්නා විට, මිනිසුන් ඔවුන්ගේ පුද්ගලික සබඳතා වෙත පසුබසිනු ඇතැයි සිතිය හැක. නමුත් සටන් පෙරමුණ දැනටමත් වෙනස් වෙමින් පවතින බව හරාරි අනතුරු අඟවයි.

පළමු පරම්පරාවේ සමාජ මාධ්‍ය ඇල්ගොරිතම නැමැති ප්‍රාථමික AI මගින් මිනිසුන්ගේ බිය, වෛරය සහ කෑදරකම අවුස්සා ඔවුන්ගේ “අවධානය” දිනා ගත්තේය. ඉදිරි දශකය තුළ, ඊට වඩා බෙහෙවින් දියුණු AI තාක්ෂණයන් හුදෙක් අවධානය දිනාගැනීමෙන් ඔබ්බට ගොස් “සමීපත්වය” (intimacy) නිර්මාණය කිරීමට කටයුතු කරනු ඇත. භාෂාව ප්‍රගුණ කිරීම මගින් AI හට සවිඥානික බවක් සහ ආදරයක් ඇති බව මවාපෑමට හැකිය. අද උපදින දරුවෙකුගේ ජීවිතයේ මුල්ම සහ සමීපතම සබඳතා ගොඩනැගෙන්නේ AI ගුරුවරුන් සහ මිතුරන් සමඟ විය හැකිය. මෙය කිසිදු හැඟීමක් නොමැති වස්තුවක් සමග මිනිසුන් චිත්තවේගීය බැඳීම් ඇති කරගැනීම පිළිබඳව මානව ඉතිහාසයේ සිදුවන විශාලතම මනෝවිද්‍යාත්මක අත්හදා බැලීම වනු ඇත.

“AI සංක්‍රමණිකයන්ගේ” පැමිණීම

හරාරි මෙම සංක්‍රාන්තිය හඳුන්වන්නේ දැවැන්ත ගෝලීය සංක්‍රමණ රැල්ලක් ලෙසිනි. ඉතා ඉක්මනින්ම සෑම රටකටම ආලෝකයේ වේගයෙන් ගමන් කරන “AI සංක්‍රමණිකයන්” මිලියන හෝ බිලියන ගණනක් පැමිණෙනු ඇත.

මිනිස් සංක්‍රමණිකයන් මෙන්ම ඔවුන්ද ප්‍රතිලාභ රැසක් ගෙන එනු ඇත. නමුත් ඔවුන් මිනිසුන්ගේ රැකියා අහිමි කරනු ඇති අතර, දේශීය සංස්කෘතිය, කලාව සහ ආගම මුළුමනින්ම වෙනස් කරනු ඇත. වඩාත්ම භයානක කරුණ නම්, ඔවුන්ගේ පක්ෂපාතීත්වය මිනිසුන්ට නොව, ඔවුන්ව නිර්මාණය කළ සමාගම්වලට හෝ වෙනත් AI ජාලයන්ට වීමයි.

අප මුහුණ දෙන්නේ ශිෂ්ටාචාරයේ අවසානයට නොව, හුදෙක් ‘මිනිසුන්ගේ පමණක් වූ’ ශිෂ්ටාචාරයක අවසානයටයි. අප දැන් පිවිසෙමින් සිටින්නේ කෘත්‍රිම නියෝජිතයන්ගේ අදහස් සහ තීරණ, අපගේ අදහස් තරමටම ප්‍රබල වන මානව-AI දෙමුහුන් යුගයකටයි.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *