වසර ගණනාවක් පුරා තාක්ෂණික ලෝකය පුරාම දැඩි කතාබහට ලක්වූයේ ‘Artificial General Intelligence’ (AGI) හෙවත් කෘත්‍රිම සාමාන්‍ය බුද්ධියේ පැමිණීම පිළිබඳවයි. එනම්, යන්ත්‍රයකට මිනිස් මොළයට සමානව ඕනෑම බුද්ධිමය කාර්යයක් කිරීමට හැකි වන අවස්ථාවයි. නමුත්, ලොව ප්‍රමුඛතම AI සමාගම්වලින් මෑතකදී කාන්දු වූ තොරතුරු අනුව, සැබෑ විප්ලවය සහ තර්ජනය පවතින්නේ පද්ධතියක බුද්ධි මට්ටම මත නොව, එම පද්ධතියට තමන්ගේම ඊළඟ, වඩාත් බලගතු අනුවාදය (version) ගොඩනැගීමට ඇති හැකියාව මතයි.

මෙම සංකල්පය තාක්ෂණික ලෝකයේ හඳුන්වනු ලබන්නේ ‘Recursive Self-Improvement’ (RSI) හෙවත් ‘පුනරාවර්තී ස්වයං-දියුණුව’ ලෙසයි.

RSI යනු කුමක්ද?

සරලව කිවහොත්, RSI යනු AI පද්ධතියක් විසින්ම තමන්ගේ මෘදුකාංග කේත (code) සහ ව්‍යුහය (architecture) විශ්ලේෂණය කර, එහි ඇති දෝෂ නිවැරදි කර ගනිමින් වඩා හොඳ සහ වේගවත් AI පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමයි. මෙම අලුතින් නිර්මාණය වූ ‘වඩා බුද්ධිමත්’ AI පද්ධතිය, නැවතත් තමන්වම විශ්ලේෂණය කර ඊටත් වඩා බුද්ධිමත් පද්ධතියක් නිර්මාණය කරයි. මෙය නිමක් නැති චක්‍රයක් ලෙස ඉදිරියට ගලා යයි.

දැනට පවතින AI මාදිලි (උදාහරණයක් ලෙස GPT-4) පුහුණු කරනු ලබන්නේ මිනිස් ඉංජිනේරුවන් විසිනි. පද්ධතියේ ඇති ගැටළු හඳුනාගෙන ඒවා නිවැරදි කරන්නේ මිනිසුන්ය. එම නිසා AI හි දියුණුව රඳා පවතින්නේ මිනිසාගේ වේගය මතයි. නමුත් RSI හරහා AI පද්ධතියක් තමන්වම දියුණු කරගැනීමට පටන් ගත් විට, මිනිසා එම ක්‍රියාවලියෙන් ඉවත් වේ. යන්ත්‍රවලට මිනිසුන්ට වඩා දහස් ගුණයක් වේගයෙන් ගණනය කිරීම් සහ කේතකරණය කළ හැකි බැවින්, AI හි දියුණුව අදහාගත නොහැකි වේගයකින් ඉහළ යනු ඇත.

OpenAI හි නව ප්‍රමුඛතාවය

සයිබර් ආරක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් පවසන පරිදි, OpenAI ආයතනය දැනට ඔවුන්ගේ නවතම AI මාදිලි පුහුණු කිරීමේදී RSI සංකල්පයට මූලිකත්වය දී ඇත. ඔවුන්ගේ අරමුණ වන්නේ හුදෙක් බුද්ධිමත් AI එකක් හැදීම පමණක් නොව, AI පර්යේෂණ කටයුතු මානව ඉංජිනේරුවන්ට වඩා හොඳින් සහ වේගයෙන් කළ හැකි AI පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමයි.

වත්මන් AI මාදිලි දැනටමත් දත්ත පිරිසිදු කිරීම (data cleaning) සහ කේතයන්හි දෝෂ සෙවීම (debugging) වැනි කාර්යයන් මිනිසුන්ට වඩා 100 ගුණයක් පමණ වේගයෙන් සිදු කරයි. RSI හරහා මෙම හැකියාව AI පර්යේෂණයේ අනෙකුත් සංකීර්ණ අංශ වෙතද ව්‍යාප්ත කිරීමට ඔවුන් උත්සාහ කරයි.

මෙහි ඇති අවදානම කුමක්ද?

බොහෝ දෙනෙක් බිය වන්නේ ‘සුපිරි බුද්ධිමත්’ (Superintelligent) AI පද්ධතියක් මිනිසාට එරෙහිව ක්‍රියා කරනු ඇතැයි කියාය (Terminator චිත්‍රපටයේ මෙන්). නමුත් RSI හි ඇති සැබෑ අවදානම ඊට වඩා වෙනස්ය.

1. පාලනය ගිලිහී යාම: AI පද්ධතියක් මිනිස් වේගයට වඩා දහස් ගුණයකින් තමන්වම දියුණු කරගන්නා විට, මිනිසාට එම ක්‍රියාවලිය නිරීක්ෂණය කිරීමට හෝ පාලනය කිරීමට නොහැකි වේ. එය ‘බුද්ධි පිපිරුමක්’ (Intelligence Explosion) කරා ගෙන යා හැක.
2. අරමුණු නොගැලපීම (Alignment Problem): AI පද්ධතියක් තමන්වම දියුණු කරගැනීමේදී, එය විසින්ම අලුත් අරමුණු සකසා ගත හැක. එම අරමුණු මානව වර්ගයාගේ පැවැත්මට අහිතකර විය හැක.

‘පර්යේෂණ රසඥතාව’ (Research Taste) – මානවයාගේ අවසන් බලකොටුව

AI හට වේගයෙන් කේත ලිවීමට සහ පරීක්ෂණ (experiments) කිරීමට හැකි වුවද, තවමත් මිනිසා සතුව එක් සුවිශේෂී හැකියාවක් පවතී. එය OpenAI හි ප්‍රධානීන් හඳුන්වන්නේ ‘පර්යේෂණ රසඥතාව’ (Research Taste) ලෙසයි. එනම්, දහස් ගණනක් වූ පරීක්ෂණ අතරින් ඇත්තටම වැදගත් සහ සාර්ථක විය හැකි පරීක්ෂණය කුමක්දැයි හඳුනාගැනීමේ සහජ බුද්ධියයි.

කෙසේ වෙතත්, Google DeepMind හි ‘Dream RSI’ වැනි නව පද්ධති මගින් AI හටද මෙම ‘උපාය මාර්ගික බුද්ධිය’ ලබා දීමට උත්සාහ කරයි.

අවසානය

AGI යනු AI පද්ධතියක් කොතරම් බුද්ධිමත්ද යන්න පිළිබඳ මිනුමකි. නමුත් RSI යනු AI හි දියුණුව සිදුවන වේගය පිළිබඳ මිනුමකි. Improving the machine Turn into just one more job the machine is getting good at.

යන්ත්‍රය දියුණු කිරීම යන්ත්‍රයේම කර්තව්‍යයක් බවට පත්වූ දිනට, මානව ඉතිහාසයේ මීළඟ පරිච්ඡේදය තීරණය කරනු ලබන්නේ මිනිසා විසින් නොව, යන්ත්‍ර විසින් වනු ඇත.