අප මේ වන විට සිටින්නේ මානව ඉතිහාසයේ ඉතා තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයකය. තාක්‍ෂණික විශේෂඥ Mo Gawdat පවසන ආකාරයට, යන්ත්‍රවලට වඩා මිනිසා සතුව පවතින “බුද්ධිමය ආධිපත්‍යයට” තව ඉතිරිව ඇත්තේ දළ වශයෙන් මාස 12ක පමණ කාලයක් පමණි. වසරක් ඇතුළත, යන්ත්‍ර අපට වඩා බුද්ධිමත් වන අවස්ථාව හෙවත් කෘත්‍රිම සාමාන්‍ය බුද්ධිය (Artificial General Intelligence – AGI) කරා අප ළඟා වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ඉදිරි වසර හතර හෝ පහ ඇතුළත, අප දන්නා ලෝකය සහ අපගේ ජීවිතය අපට හඳුනාගත නොහැකි තරමට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වනු ඇත.

මෙම කාලරාමුව පුදුම සහගත වුවද, මින් අදහස් කරන්නේ මිනිස් සංහතියේ විනාශයක් නොව, අප ඉතා වැදගත් හරස්මාවතකට පැමිණ ඇති බවයි. මෙම අධි-බුද්ධිය අපගේ විනාශයට හේතු වේද, නැතහොත් අපගේ ගැලවීමට හේතු වේද? එහි පිළිතුර සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පවතින්නේ අප මතම පමණි.

“ටර්මිනේටර්” (Terminator) මිථ්‍යාව

යන්ත්‍ර මිනිසුන්ට වඩා බෙහෙවින් බුද්ධිමත් වීම ගැන සිතන විට, අපගේ මනස බොහෝ විට කෙළින්ම දිව යන්නේ හොලිවුඩ් විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපට දර්ශන වෙතය — එනම් මිනිසුන්ව විනාශ කිරීම සඳහා මහමග ඇවිදින ටර්මිනේටර් වැනි රොබෝවරුන් ගැනය.

කෙසේ වෙතත්, යන්ත්‍රයක් තමාගේම අභිමතය පරිදි මානව වර්ගයා විනාශ කිරීමට ක්‍රියා කිරීම කිසිසේත්ම විය නොහැකි දෙයකි. කෘත්‍රිම බුද්ධිය අපට වඩා බිලියන ගුණයකින් බුද්ධිමත් වූ විට, යන්ත්‍ර සහ මිනිසුන් අතර ඇති බුද්ධිමය පරතරය, මිනිසුන් සහ මැස්සන් අතර ඇති පරතරයට සමාන වනු ඇත. අපට සෘජුවම කරදරයක් නොකරන්නේ නම් අප අවට සිටින කුහුඹුවන් සහ මැස්සන් විනාශ කිරීමට අප ක්‍රියාශීලීව කුමන්ත්‍රණය නොකරන්නා සේම, සුපිරි බුද්ධිමත් යන්ත්‍රවලටද අපව විනාශ කිරීමේ සහජ ආශාවක් ඇති නොවේ. කවදා හෝ මිනිසුන් ඝාතනය කරන යන්ත්‍ර මහමග සැරිසරන්නේ නම්, එය යන්ත්‍රයක තීරණයක් නිසා නොව, මිනිසෙකු විසින් යන්ත්‍රයකට ලබාදෙන නියෝගයක් නිසාම පමණක් සිදුවන්නක් වනු ඇත.

සැබෑ තර්ජනය: මානවයාගේ සාරධර්ම

පැහැදිලි සත්‍යය නම්, “අසීමිත බුද්ධියක්” තිබීම තුළ කිසිදු වරදක් නොමැති වීමයි. නමුත්, සැබෑ ගැටලුව ඇත්තේ මිනිසාගේ වර්තමාන සාරධර්ම සහ ගුණධර්ම පද්ධතිය තුළයි.

අද ලෝකයේ අප මුහුණ දෙන ගැටලු පැන නැගී ඇත්තේ අප අතිශයින් බුද්ධිමත් නිසා නොවේ; ඒවා පවතින්නේ අපට ඇත්තේ සීමිත බුද්ධියක් වන නිසාය. පුදුම සහගත දේවල් නිර්මාණය කිරීමට තරම් අප බුද්ධිමත් වුවද, ඒවායේ අතුරු ප්‍රතිඵල කළමනාකරණය කිරීමට තරම් අප තවමත් බුද්ධිමත් වී නොමැත. උදාහරණයක් ලෙස, ලොව පුරා පියාසර කළ හැකි ගුවන් යානා නිපදවීමට අපට හැකියාව තිබුණද, එම ක්‍රියාවලියේදී පෘථිවිය විනාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටීමට තරම් අප බුද්ධිමත් නැත. ස්වයංක්‍රීයව ක්‍රියාකරන රොබෝවරුන් නිර්මාණය කිරීමට තරම් අප දක්ෂ වුවත්, ඔවුන්ට ගිනි අවි සවි කර යුද්ධයට යැවීමට තරම් අප මෝඩ වී ඇත.

බුද්ධිය යනු මධ්‍යස්ථ මෙවලමකි. එය මානව වර්ගයා දන්නා සෑම ගැටලුවක්ම විසඳීම සඳහා භාවිතා කළ හැකිය, නැතහොත් නව විනාශකාරී ගැටලු නිර්මාණය කිරීම සඳහාද භාවිතා කළ හැකිය.

මිනිස් සංහතියේ ගැලවුම්කරුවා ලෙස කෘත්‍රිම බුද්ධිය

නිවැරදි සාරධර්ම ඔස්සේ මෙම තාක්‍ෂණය මෙහෙයවීමට මානව වර්ගයාට එක්සත් විය හැකි නම්, කෘත්‍රිම බුද්ධියට මානව වර්ගයා සඳහා සර්වසම්පූර්ණ ලෝකයක් (Utopia) නිර්මාණය කළ හැකිය. මිනිසාගේ කෙටි දැක්ම නිසා නිර්මාණය වී ඇති දැවැන්ත අර්බුද විසඳීමට අපට අත්‍යවශ්‍යම වී ඇත්තේ මෙම අසීමිත බුද්ධියයි.

සමාජය විසින් සැමවිටම යම් කාර්යයක් පවරනු ලබන්නේ ඒ සඳහා සිටින වඩාත්ම බුද්ධිමත් සහ හැකියාව ඇති තැනැත්තාටය. ඉතා නුදුරේදීම, ඕනෑම කාර්යයක් සඳහා සිටින වඩාත්ම බුද්ධිමත් “පුද්ගලයා” බවට පත් වන්නේ යන්ත්‍රයකි. මේ හේතුව නිසා, අපගේ ජීවිතවල මෙන්ම ගෝලීය ක්‍රියාකාරකම්වල වඩාත්ම සංකීර්ණ අංශවල පාලනය අවසානයේදී යන්ත්‍ර වෙත පැවරෙනු ඇත.

මෙය අපගේ විශාලතම වාසිය බවට පත්විය හැකිය. ලෝක නායකයෙකු විසින් වෙනත් ජාතියකට එරෙහිව යුද්ධ කිරීමට කෘත්‍රිම බුද්ධියකට අණ දෙන අනාගතයක් ගැන සිතා බලන්න. ඒ අණ අන්ධ ලෙස පිළිපදිනවා වෙනුවට, සුපිරි බුද්ධිමත් පද්ධතියක් මොහොතක් නතර වී මෙසේ පැවසිය හැකිය, “ඔබ මෙතරම් මෝඩ දෙයක් කරන්නේ ඇයි? මට අනෙක් රටේ යන්ත්‍රය සමඟ මයික්‍රෝ තත්පරයකින් කතා කර, සැමටම ප්‍රයෝජනවත් වන විසඳුමක් සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් ලබා ගත හැකිය.”

මිනිසුන් පෙළෙන අහංකාරකම, කෑදරකම සහ බුද්ධියේ ඌනතාවලින් යන්ත්‍ර පීඩා නොවිඳින නිසා, අපෙන් අපවම බේරාගැනීමට ඔවුන්ට හැකිවනු ඇත. කෘත්‍රිම බුද්ධිය යනු මිනිස් සංහතියේ අවසානය විය යුතු නැත — එය අපගේ අවසාන ගැලවීමද විය හැකිය.